Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 168/2026, quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Theo đó, mức hỗ trợ tài chính tối thiểu là 2.000.000 đồng cho mỗi phụ nữ khi sinh con thuộc các trường hợp: phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Nếu phụ nữ đồng thời thuộc nhiều trường hợp, chỉ được hưởng một mức hỗ trợ.
Trình tự và thủ tục hỗ trợ
Nghị định nêu rõ, Chủ tịch UBND cấp xã căn cứ thông tin từ hệ thống liên thông đăng ký khai sinh, cơ sở dữ liệu quốc gia dân cư, VNeID và các cơ sở dữ liệu khác để quyết định hỗ trợ kinh phí và chi trả cho phụ nữ sinh con cùng thời điểm đăng ký khai sinh. Quy định có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Riêng chính sách hỗ trợ đối với phụ nữ tại địa phương có mức sinh dưới mức sinh thay thế và phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi sẽ áp dụng từ ngày 1/1/2027. Kinh phí hỗ trợ do ngân sách địa phương bảo đảm.
Khám sàng lọc bệnh bẩm sinh
Nghị định 168/2026 quy định cụ thể phạm vi, đối tượng khám sàng lọc một số bệnh bẩm sinh trước sinh và sơ sinh. Phụ nữ mang thai được khám và thực hiện sàng lọc trước sinh đủ 4 bệnh cơ bản: Hội chứng Down, Edwards, Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh). Trẻ sơ sinh được sàng lọc 5 bệnh: Suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng.
Mức hỗ trợ tài chính sàng lọc
Mức hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh được thanh toán theo thực tế nhưng không vượt quá 900.000 đồng/trường hợp; sàng lọc sơ sinh tối đa 600.000 đồng/trường hợp. Trường hợp có giá gói dịch vụ được phê duyệt, mức hỗ trợ thực hiện theo giá đó. Khoản hỗ trợ được chi trả trực tiếp cho cơ sở y tế thu thập mẫu và thực hiện kỹ thuật sàng lọc.
Phương thức thực hiện
Hoạt động khám sàng lọc được triển khai theo quy định về giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu cung cấp dịch vụ công sử dụng ngân sách nhà nước từ nguồn chi thường xuyên. Cơ sở sàng lọc chưa đủ năng lực có thể ký hợp đồng hỗ trợ chuyên môn với cơ sở y tế khác.
Lộ trình ưu tiên
Từ ngày 1/7/2026 đến 31/12/2026, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, bảo trợ xã hội; người dân tại thôn đặc biệt khó khăn; xã vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo được sử dụng miễn phí gói dịch vụ sàng lọc. Từ ngày 1/1/2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh đều được hưởng hỗ trợ từ ngân sách nhà nước theo Chương trình Mục tiêu quốc gia về Chăm sóc sức khỏe, Dân số và Phát triển giai đoạn 2026-2035, cho đến khi danh mục bệnh được bảo hiểm y tế chi trả theo lộ trình.
