Thảo, sống tại Hà Nội, từng tin rằng chỉ cần tránh quan hệ tình dục theo cách truyền thống là có thể phòng tránh bệnh lây truyền qua đường tình dục. Sau khi quen bạn trai qua mạng xã hội, cô gái trẻ đồng ý quan hệ bằng miệng vì cho rằng hình thức này không có nguy cơ lây bệnh. Một thời gian sau, Thảo bị đau họng kéo dài, niêm mạc miệng sưng đỏ và xuất hiện nhiều vết loét đau rát. Tưởng là nhiệt miệng hay dị ứng thực phẩm, em tự mua thuốc điều trị nhưng bệnh ngày càng nặng, việc ăn uống khó khăn. Khi đến cơ sở y tế, kết quả khiến cô gái bàng hoàng vì mắc bệnh lậu vùng họng.
Tương tự, Quốc ở Quảng Ninh rơi vào hoàn cảnh không ngờ khi tin những hình thức tiếp xúc tình dục không giao hợp trực tiếp là an toàn. Sau khi thử nghiệm theo lời bạn bè và thông tin trên mạng, vùng sinh dục của em xuất hiện nhiều nốt sùi bất thường kèm đau rát. Các bác sĩ xác định em nhiễm virus HPV gây sùi mào gà. Hai trường hợp trên chỉ là hai trong số rất nhiều thanh thiếu niên đang phải trả giá vì những hiểu lầm tưởng chừng vô hại về quan hệ tình dục an toàn.
Bệnh lây truyền qua đường tình dục đang ngày càng trẻ hóa
Theo ghi nhận từ nhiều cơ sở y tế, số thanh thiếu niên mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục đang có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây. Điều đáng lo ngại là nhiều em không nhận thức đầy đủ về nguy cơ lây nhiễm. Không ít người vẫn tin rằng chỉ cần tránh mang thai là an toàn, hoặc cho rằng quan hệ bằng miệng, bằng tay thì không thể lây bệnh.
Trên thực tế, các tác nhân như virus HPV, vi khuẩn lậu, giang mai, Chlamydia và virus Herpes hoàn toàn có thể lây truyền qua tiếp xúc niêm mạc, dịch tiết hoặc da với da trong lúc thân mật. Bao cao su là biện pháp bảo vệ hiệu quả nhưng không thể ngăn chặn hoàn toàn mọi nguy cơ, bởi nhiều vùng da tiếp xúc vẫn không được che phủ.
Sự phát triển của Internet giúp giới trẻ tiếp cận thông tin dễ dàng, nhưng cũng khiến các em đối diện với nguồn kiến thức thiếu kiểm chứng. Lời khuyên truyền miệng, video trên mạng xã hội hay diễn đàn ẩn danh đôi khi trở thành "giáo trình giới tính" của nhiều thanh thiếu niên, dẫn đến những hiểu lầm tai hại như trường hợp của Thảo và Quốc.
Hậu quả không chỉ là vết loét hay nốt sùi
Nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể âm thầm tiến triển trong thời gian dài không triệu chứng rõ rệt. Sùi mào gà do HPV gây ra có thể tái phát nhiều lần và làm tăng nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung, hậu môn, âm hộ, âm đạo hoặc hầu họng.
Bệnh lậu và Chlamydia nếu không điều trị đúng cách có thể dẫn đến viêm nhiễm kéo dài, tổn thương cơ quan sinh sản và ảnh hưởng khả năng sinh sản về sau. Giang mai và HIV thậm chí gây biến chứng nghiêm trọng cho sức khỏe toàn thân. Không chỉ thể chất, nhiều bạn trẻ còn chịu áp lực tâm lý nặng nề vì xấu hổ, mặc cảm, lo sợ bị gia đình và bạn bè đánh giá. Điều này khiến không ít trường hợp trì hoãn việc đi khám, làm bệnh diễn tiến xấu hơn.
Giáo dục giới tính không thể né tránh
Các chuyên gia y tế chỉ ra nguyên nhân sâu xa nằm ở khoảng trống kiến thức về sức khỏe sinh sản. Nhiều phụ huynh ngại nói chuyện giới tính với con vì sợ "vẽ đường cho hươu chạy", trong khi trẻ tìm kiếm thông tin từ internet – nơi có vô số nội dung sai lệch hoặc thiếu cơ sở khoa học.
Thực tế cho thấy giáo dục giới tính đúng đắn không làm trẻ quan hệ sớm hơn mà giúp các em hiểu rõ cơ thể mình, biết cách bảo vệ bản thân và đưa ra quyết định có trách nhiệm. Việc trang bị kiến thức về bệnh lây truyền qua đường tình dục, biện pháp phòng tránh, kỹ năng từ chối và cách tìm kiếm hỗ trợ y tế là vô cùng cần thiết với thanh thiếu niên ngày nay.
Chủ động phòng ngừa để không hối tiếc
Các bác sĩ khuyến cáo, bất kỳ hình thức quan hệ tình dục nào cũng tiềm ẩn nguy cơ lây nhiễm nếu không có biện pháp bảo vệ phù hợp. Khi xuất hiện dấu hiệu bất thường như nổi mụn, sùi, loét, đau rát, tiết dịch bất thường ở vùng sinh dục, miệng hoặc họng sau khi tiếp xúc tình dục, cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám sớm.
Bên cạnh đó, tiêm vaccine phòng HPV và viêm gan B là những biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh nguy hiểm liên quan đến đường tình dục và một số loại ung thư. Trong thời đại thông tin bùng nổ, kiến thức giới tính không còn là chuyện nhạy cảm cần né tránh mà là hành trang quan trọng để người trẻ bảo vệ sức khỏe và tương lai của chính mình. Chỉ một phút chủ quan hoặc một hiểu lầm nhỏ cũng có thể để lại hậu quả kéo dài nhiều năm.
