Cảnh báo từ chuyên gia: Nước xương hầm có thể là "sát thủ" thầm lặng của thận
Nhiều người vẫn tin rằng nước xương hầm lâu hay nước lẩu đậm đà là tinh túy giúp bồi bổ cơ thể, đặc biệt trong văn hóa ẩm thực Đài Loan, nơi canh dưỡng sinh trở thành phần không thể thiếu. Tuy nhiên, bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học với 20 năm kinh nghiệm, đã đưa ra lời cảnh báo nghiêm trọng: thói quen này có thể tàn phá chức năng thận và góp phần đẩy tỷ lệ chạy thận tại Đài Loan lên mức cao nhất thế giới.
Trường hợp điển hình: Bệnh nhân suýt mất thận vì uống nước hầm xương
Một bệnh nhân nam 65 tuổi tên Chen đã trải qua cú sốc sức khỏe sau khi bị ngã nứt xương. Vợ ông, với ý định tốt, liên tục ninh xương ống từ 5 đến 6 tiếng mỗi ngày và ép chồng uống hai bát lớn để bồi bổ. Chỉ sau hai tuần, ông xuất hiện tình trạng phù nề bắp chân, tiểu ít, khó thở và phải nhập viện cấp cứu. Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ phốt pho và kali trong máu tăng vọt, trong khi chỉ số lọc cầu thận (eGFR) tụt từ 60 xuống 14, chạm ngưỡng suy thận giai đoạn cuối. Các bác sĩ nhận định việc dung nạp lượng lớn nước hầm xương đặc kết hợp với thể trạng đang dùng thuốc chấn thương đã đánh gục hoàn toàn chức năng thận của ông. May mắn thay, sau khi dừng uống nước hầm và điều trị y tế kịp thời, chức năng thận của bệnh nhân đã phục hồi lên mức 35.
Cơ chế gây hại: Kali, phốt pho và purin giải phóng khi nấu lâu
Theo bác sĩ Hung Yung-hsiang, khi đun nấu thực phẩm quá lâu, cấu trúc tế bào vỡ ra, giải phóng lượng lớn kali, phốt pho và purin. Các độc tố này tích tụ trong máu, gây cao huyết áp, tổn thương ống thận và hội chứng urê huyết cao. Ông nhấn mạnh rằng nhiều người đã chủ động từ bỏ trà sữa hay đồ chiên rán nhưng lại vô tình phá hủy chức năng thận bởi niềm tin vào các loại "canh dưỡng sinh".
Những mối nguy hại cụ thể từ các loại nước dùng
Canh thuốc bắc không rõ nguồn gốc: Đây được xem là rủi ro cao nhất, vì nhiều loại dược liệu trôi nổi chứa hàm lượng kali rất cao và tồn dư hóa chất bảo quản, dễ gây ra tình trạng tăng kali máu cấp tính và dẫn đến ngừng tim.
Nước xương hầm lâu: Việc đun xương động vật nhiều giờ liền sẽ giải phóng hàm lượng phốt pho khổng lồ cùng các kim loại nặng tích tụ, gây vôi hóa mạch máu và đẩy nhanh quá trình hư hỏng bộ lọc tự nhiên của thận.
Nước lẩu và súp: Nước lẩu đun quá 30 phút, đặc biệt khi dùng các gói gia vị chế biến sẵn, chứa đầy phốt pho tiết ra từ thịt, kali từ rau củ và hàng loạt phụ gia công nghiệp. Trong khi đó, các loại súp dùng nhiều bột năng làm tăng vọt đường huyết, còn canh chứa măng lại mang lượng lớn axit oxalic dễ kết hợp với canxi tạo thành sỏi làm tắc nghẽn niệu quản.
Lời khuyên từ chuyên gia: Thay đổi thói quen ăn uống ngay lập tức
Thận hoạt động âm thầm và thường không biểu hiện triệu chứng cho đến khi mất một nửa chức năng. Do đó, bác sĩ Hung Yung-hsiang khuyên người dân nên thay đổi thói quen ăn uống để bảo vệ sức khỏe. Cụ thể:
- Ưu tiên canh rau củ thanh đạm thay vì nước xương hầm đậm đặc.
- Rút ngắn thời gian nấu dưới 40 phút để hạn chế giải phóng kali và phốt pho.
- Tập trung ăn phần cái của thực phẩm thay vì húp quá nhiều nước dùng.
- Tránh sử dụng canh thuốc bắc không rõ nguồn gốc và hạn chế nước lẩu đun lâu.
Những biện pháp này không chỉ giúp giảm nguy cơ suy thận mà còn góp phần duy trì sức khỏe tổng thể trong dài hạn.
