Ngày 21/7, Bộ Y tế tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Đề án Kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh giai đoạn 2026 - 2035. Hội nghị được kết nối tới 34 tỉnh thành trên cả nước, nhằm hoàn thiện đề án trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét ban hành.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2030 và 2035
Theo đại diện Bộ Y tế, dự thảo đặt mục tiêu từng bước đưa tỷ số giới tính khi sinh trở về mức cân bằng tự nhiên trên phạm vi cả nước, góp phần bảo đảm cơ cấu dân số hợp lý. Mục tiêu cụ thể là đến năm 2030, tỷ số giới tính khi sinh giảm xuống dưới 108 bé trai trên 100 bé gái sinh ra sống; đến năm 2035 tiếp tục giảm xuống dưới 106 bé trai trên 100 bé gái, tiến gần mức cân bằng sinh học tự nhiên. Hiện nay, tỷ số giới tính khi sinh của Việt Nam vẫn ở mức 109 bé trai trên 100 bé gái, cho thấy tình trạng mất cân bằng diễn biến phức tạp.
Các nhóm giải pháp đồng bộ
Dự thảo đề án đưa ra nhiều nhóm nhiệm vụ và giải pháp, trong đó tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy, chính quyền; nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước; đẩy mạnh truyền thông, vận động nhằm thay đổi nhận thức, hành vi về bình đẳng giới. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi lựa chọn giới tính thai nhi, thông báo hoặc tiết lộ giới tính thai nhi trái quy định. Đề án cũng chú trọng đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ dân số; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, hoàn thiện hệ thống thông tin quản lý và tăng cường hợp tác quốc tế.
Góp ý từ Khánh Hòa: Giảm nghèo thông tin là giải pháp nền tảng
Tại điểm cầu tỉnh Khánh Hòa, lãnh đạo Sở Y tế cùng đại diện các sở, ngành đã tham dự. Sở Y tế Khánh Hòa nhấn mạnh vai trò của truyền thông và giảm nghèo thông tin. Theo đại diện Sở, ở các khu vực vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số, quan niệm "trọng nam hơn nữ" vẫn phổ biến, tạo áp lực lựa chọn giới tính thai nhi. Do đó, giảm nghèo thông tin cần được triển khai đồng bộ qua đa dạng hóa hình thức truyền thông, tận dụng hệ thống truyền thanh cơ sở, nền tảng số, mạng xã hội, báo chí và mô hình truyền thông cộng đồng.
"Đặc biệt, cần chú trọng truyền thông tới nam giới, các cặp vợ chồng trẻ, người có uy tín trong cộng đồng, chức sắc tôn giáo, trưởng thôn, già làng và cán bộ cơ sở để tạo sức lan tỏa trong thay đổi hành vi", đại diện Sở Y tế Khánh Hòa góp ý.
Truyền thông hiệu quả gắn với chuyển đổi số
Lãnh đạo Bộ Y tế cho rằng giảm nghèo thông tin về bình đẳng giới cần gắn với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, Chương trình mục tiêu quốc gia và chuyển đổi số ở cơ sở. Các đại biểu cho rằng cần xây dựng sản phẩm truyền thông hiện đại, phù hợp từng vùng miền; tăng cường đối thoại trực tiếp với người dân, kết hợp truyền thông đại chúng và truyền thông nhóm nhỏ. Phát huy vai trò của ngành y tế, hội phụ nữ, đoàn thanh niên trong tư vấn, hỗ trợ gia đình tiếp cận thông tin chính xác về sức khỏe sinh sản, bình đẳng giới.
Kỳ vọng giảm thiểu hệ lụy xã hội
Đề án hướng tới kiểm soát hiệu quả mất cân bằng giới tính khi sinh, từng bước đưa tỷ số giới tính về mức cân bằng tự nhiên, góp phần phát triển dân số bền vững, bảo đảm cơ cấu dân số hợp lý. Đề án cũng kỳ vọng giảm thiểu hệ lụy về an ninh, trật tự xã hội, thúc đẩy bình đẳng giới. Truyền thông hiệu quả, giảm nghèo thông tin và nâng cao nhận thức cộng đồng được xem là giải pháp lâu dài, thay đổi tư duy xã hội, xây dựng văn hóa tôn trọng bình đẳng giới, bảo đảm mọi trẻ em đều được chào đón không phân biệt giới tính.
