Bộ Y tế sẽ hoàn thiện đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện để trình Thủ tướng Chính phủ ban hành trong tháng 5 hoặc tháng 6 tới đây. Hệ thống cấp cứu ngoại viện hiện còn nhiều bất cập, đặc biệt là thiếu xe cứu thương và nhân lực.
Thực trạng hệ thống cấp cứu ngoại viện
Cấp cứu ngoại viện là dịch vụ y tế khẩn cấp tại hiện trường như nhà, nơi công cộng trước khi chuyển đến bệnh viện. Dịch vụ này rất cần thiết trong các trường hợp nguy cấp như tai nạn, bệnh hiểm nghèo, thiên tai, bão lũ hay dịch bệnh. Tuy nhiên, theo thống kê của Bộ Y tế, tỷ lệ xe cứu thương trên đầu người ở Việt Nam chỉ khoảng 0,2 xe trên 100.000 dân, ở mức thấp. Chỉ các thành phố lớn mới có Trung tâm cấp cứu 115, còn nhiều địa phương người dân chỉ liên hệ được với xe cứu thương trực thuộc bệnh viện hoặc cơ sở y tế. Số lượng xe ít, nhân lực thiếu, chưa có sự liên kết giữa các cơ sở y tế, dẫn đến nhiều bệnh nhân bỏ lỡ thời gian vàng cứu chữa.
Bà Nguyễn Hoàng Uyên, Phó Giám đốc Sở Y tế, cho biết số lượng xe cấp cứu tại các trung tâm y tế có hạn, chủ yếu để vận chuyển bệnh nhân nặng lên tuyến trên. Người dân gọi đến thường phải đợi điều phối xe lâu, làm chậm thời gian cứu chữa. Nếu gọi xe tư nhân, lại không có nhân viên y tế có kỹ năng sơ cứu, cấp cứu ban đầu.
Tại Quảng Ninh, địa phương thường chịu tác động của thiên tai, bão lũ, cấp cứu ngoại viện là hoạt động thiết yếu. Bà Nguyễn Thị Thanh Thủy, Phó Giám đốc Trung tâm vận chuyển cấp cứu tỉnh Quảng Ninh, cho biết trung tâm quản lý và điều phối khoảng 66 xe cứu thương trong toàn hệ thống y tế tỉnh, trong đó trực tiếp quản lý 6 xe chuyên trách cùng đội ngũ nhân viên cấp cứu thường trực. So với nhu cầu, số lượng này vẫn mỏng, nhân lực thiếu, khối lượng công việc lớn, nhiều cán bộ phải thường xuyên làm ngoài giờ. Công tác cấp cứu ngoại viện đòi hỏi nhân viên y tế linh hoạt, ứng biến nhanh, có năng lực và được đào tạo chuyên môn, nhưng nguồn nhân lực này đang thiếu trầm trọng.
Định hướng phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện
Trước thực trạng yếu và thiếu, ngày 15/9/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết 282/NQ-CP giao Bộ Y tế xây dựng Đề án cấp quốc gia phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026-2030. Theo đề án, phấn đấu đạt ít nhất 1 xe cứu thương trên 100.000 dân; mở rộng đào tạo kỹ năng sơ cứu cho cảnh sát phòng cháy chữa cháy, cảnh sát giao thông, tiếp viên hàng không, học sinh và người dân. Đề án đã được triển khai thí điểm tại 6 tỉnh, thành phố: Hải Phòng, Bắc Ninh, Hà Tĩnh, Khánh Hòa, Đà Nẵng, An Giang. Các địa phương này được hỗ trợ tổng cộng 85 xe cứu thương đạt chuẩn quốc tế, mỗi xe có khoảng 380 loại trang thiết bị y tế hiện đại. Dự kiến, đề án sẽ tiếp tục thí điểm tại 8 tỉnh, thành phố khác.
Trên cơ sở kết quả thí điểm và ý kiến đóng góp, Bộ Y tế sẽ hoàn thiện đề án trình Thủ tướng ban hành trong tháng 5 hoặc tháng 6 tới. Ông Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế cho biết: các xe cứu thương trong đề án đều được chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế, trang bị đầy đủ thiết bị hiện đại. Về nhân lực, Bộ đã tổ chức các khóa đào tạo kỹ năng cấp cứu từ cơ bản đến nâng cao cho đội ngũ cán bộ 115 và trung tâm y tế các tỉnh. Ngoài ra, Bộ Y tế phối hợp Bộ Công an xây dựng đề án tích hợp ba đầu số khẩn cấp 113, 114 và 115 thành một đầu số chung 113, dùng để tiếp nhận các cuộc gọi liên quan an ninh trật tự, cháy nổ, cứu hộ, cứu nạn và cấp cứu y tế ngoại viện trên toàn quốc.
