Mát xa cổ sai cách: Thói quen tưởng vô hại nhưng tiềm ẩn nguy cơ đột quỵ chết người
Đau cổ và cứng vai là những vấn đề phổ biến trong cuộc sống hiện đại, khiến nhiều người tìm đến giải pháp xoa bóp hoặc ấn vào các vùng này như một thói quen hàng ngày. Thậm chí, không ít người tin rằng lực ấn càng mạnh và xoa bóp càng sâu thì hiệu quả giảm cứng khớp càng cao. Tuy nhiên, hành động nhỏ bé tưởng chừng thư giãn này lại có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, thậm chí đe dọa tính mạng.
Câu chuyện cảnh tỉnh: Người đàn ông 33 tuổi bị đột quỵ sau khi mát xa cổ
Mới đây, một bản tin về một người đàn ông 33 tuổi ở Trung Quốc bị đột quỵ sau khi được mát xa cổ đã gây chấn động và trở thành lời cảnh tỉnh cho tất cả những ai yêu thích phương pháp này. Theo báo cáo, người đàn ông này có thể trạng trung bình, không mắc các bệnh nền như huyết áp cao hay tiểu đường, không hút thuốc hay uống rượu, và cũng không có bất kỳ yếu tố nguy cơ cao nào thường gặp gây đột quỵ. Anh chỉ bị đau cổ và vai do ngồi lâu làm việc.
Để giảm bớt sự khó chịu, anh đã đi mát xa cổ với quan niệm lực càng mạnh càng tốt, và được thực hiện xoa bóp sâu vào vùng cổ vai. Sau khi mát xa, anh bỗng thấy đau âm ỉ ở cổ, nhưng ban đầu nghĩ rằng đó chỉ là do mệt mỏi sau khi thư giãn và sẽ đỡ hơn khi nghỉ ngơi, nên không để ý nhiều. Trong vài ngày tiếp theo, anh tiếp tục xoa bóp mạnh cổ để cố gắng giảm bớt sự khó chịu.
Vào ngày xảy ra sự cố, anh đột nhiên cảm thấy chóng mặt và mắt tối sầm lại. Sau khi nghỉ ngơi một lúc, các triệu chứng dường như đã giảm bớt, nhưng ngay giây tiếp theo, một điều nguy hiểm hơn đã xảy ra: anh hoàn toàn không thể cử động tay chân bên trái và giọng nói trở nên ngọng nghịu. Sau khi được đưa đến bệnh viện cấp cứu, người đàn ông được chẩn đoán mắc chứng bóc tách động mạch đốt sống do áp lực không đúng cách và quá mạnh lên cổ, chứ không phải đột quỵ do xơ cứng động mạch thông thường. Tình trạng này có thể gây ra nhồi máu não cấp tính, làm tắc nghẽn các mạch máu chính và đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.
Tại sao mát xa cổ sai cách lại nguy hiểm?
Nhiều người lầm tưởng rằng đau cổ chỉ đơn thuần là vấn đề về cơ bắp, mà bỏ qua thực tế rằng cổ là "mạch máu" quan trọng của cơ thể. Nó kết nối não bộ với thân mình và đóng vai trò như "động mạch chính" cho việc truyền dẫn thần kinh và máu giữa não và cơ thể.
Ouyang Gang, một bác sĩ Đông y nổi tiếng ở tỉnh Giang Tô và là giám đốc Khoa Châm cứu và Cứu ngải của Bệnh viện Chính phủ tỉnh Giang Tô, giải thích rằng vùng cổ là nơi hội tụ của một lượng lớn các mạch máu quan trọng dẫn đến não, và nó chứa một "thước đo" đặc biệt - xoang cảnh. Mát xa nhẹ nhàng thông thường sẽ không gây ra vấn đề gì, nhưng nếu lực ấn quá mạnh hoặc kỹ thuật quá thô bạo, có thể làm rách thành động mạch, gây ra hiện tượng bóc tách mạch máu; áp lực không phù hợp cũng có thể dẫn đến thiếu máu não thoáng qua, gây chóng mặt hoặc thậm chí ngất xỉu.
Liang Hao, bác sĩ điều trị thuộc nhóm can thiệp thần kinh của Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Nhân dân số 3 tỉnh Hà Nam, cho biết: "Mạch máu bị đứt, nghĩa là lớp nội mô của mạch máu bị rách, và vết rách khá nghiêm trọng. Tôi đã điều trị nhiều bệnh nhân như vậy. Họ vẫn ổn trong lúc xoa bóp, nhưng đột nhiên một bên tay và chân của họ bị liệt, và họ cũng gặp khó khăn khi nói chuyện".
Bác sĩ Xiong Wei, Trưởng khoa Thần kinh Bệnh viện Trung ương Vũ Hán, nhấn mạnh: "Tách động mạch đốt sống không phải là hiếm gặp ở người trẻ tuổi, và chủ yếu liên quan đến các tác động từ bên ngoài. Người trẻ thường bỏ qua nguy cơ đột quỵ do mát xa và chấn thương thể thao. Nhiều bệnh nhân bị đột quỵ vì cổ bị ấn quá mạnh trong quá trình mát xa, khiến mảng xơ vữa bị bong ra".
4 bộ phận cơ thể là "vùng nguy hiểm" khi mát xa
Ngoài vùng cổ, có 4 vị trí khác trên cơ thể cần tránh ấn mạnh vì có thể dẫn đến rủi ro nghiêm trọng:
- Cột sống cổ: Lin Haiyang, bác sĩ tại Khoa Xoa bóp số 3 của Bệnh viện Y học Cổ truyền Thành phố Hạ Môn, cảnh báo rằng cột sống cổ chứa một động mạch quan trọng cung cấp máu cho não. Việc xoa bóp mạnh có thể gây tổn thương động mạch, dẫn đến suy giảm lượng máu cung cấp cho não, và trong trường hợp nghiêm trọng, thậm chí gây ngừng tim.
- Cột sống: Các vấn đề về cột sống rất phổ biến, và nhiều người dựa vào massage để giảm cứng khớp và đau nhức ở cổ và lưng dưới. Tuy nhiên, việc nắn chỉnh cột sống và trị liệu thần kinh cột sống không chuyên nghiệp không phải là "thần dược" và có thể làm trầm trọng thêm tình trạng lệch khớp cột sống, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng hơn.
- Nhãn cầu: Nhãn cầu vô cùng mỏng manh, với thành chỉ dày khoảng 1mm. Ấn nhẹ vào các huyệt đạo xung quanh hốc mắt có tác động tối thiểu, nhưng ấn trực tiếp vào nhãn cầu tiềm ẩn rủi ro cao, có thể gây tổn thương nhãn cầu và dây thần kinh thị giác, dẫn đến suy giảm thị lực.
- Ngực: Các phương pháp mát xa trị liệu thông thường, chẳng hạn như mát xa buồng trứng và ngực, phần lớn không hiệu quả và có thể phản tác dụng. Mát xa ngực dễ làm tổn thương mô vú, và mát xa buồng trứng không chỉ không có tác dụng thực tế mà còn tiềm ẩn những rủi ro sức khỏe.
Phân biệt phản ứng bình thường và bất thường sau mát xa
Nhiều người cảm thấy đau nhức ở vùng được mát xa, nhưng lại nhầm tưởng đó là "phản ứng bình thường" và từ chối tìm kiếm sự trợ giúp y tế, cuối cùng làm trì hoãn cơ hội điều trị tốt nhất. Có hai loại phản ứng sau khi mát xa, và điều quan trọng là phải phân biệt giữa chúng:
- Phản ứng bình thường: Chỉ là đau nhức tại chỗ, có thể tự khỏi. Bác sĩ Trương Mạnh Pháp, chuyên khoa Xoa bóp bấm huyệt tại Bệnh viện Y học Cổ truyền và Hiện đại tỉnh Giang Tô, nhắc nhở rằng phản ứng tại chỗ có thể xảy ra sau 12-24 giờ, với triệu chứng chính là đau da, và trong một số ít trường hợp, đau nhức tại chỗ. Những triệu chứng này thường tự giảm dần trong vòng 2-3 ngày.
- Dấu hiệu cảnh báo: Nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào sau đây, hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức:
- Cảm giác chóng mặt và đau đầu ngày càng nặng hơn, hoặc bị hoa mắt và nhìn mờ.
- Yếu hoặc tê bì ở các chi, chẳng hạn như một bên bàn tay hoặc bàn chân không phản ứng hoặc không thể nâng lên.
- Dáng đi không vững, cảm giác như đang đi trên bông, dễ bị ngã.
- Buồn nôn và nôn mửa, tình trạng buồn nôn kéo dài không thuyên giảm.
- Giọng nói trở nên không rõ ràng, từ ngữ rời rạc, hoặc thậm chí dẫn đến chứng mất ngôn ngữ.
Lời khuyên từ chuyên gia
Ouyang Gang khuyên rằng, "mát xa cổ nên tập trung chủ yếu vào việc xoa bóp các cơ ở phía sau cổ, tránh xoa bóp phía trước và hai bên cổ". Các bác sĩ cũng nhắc nhở mọi người rằng mát xa chỉ là một phương pháp "thư giãn thụ động". Duy trì tư thế ngồi và ngủ đúng cách, hình thành thói quen sinh hoạt tốt và tránh làm việc quá sức mới là những giải pháp cơ bản để ngăn ngừa đau cổ và vai. Ngoài ra, đối với những người có tiền sử bệnh lý ở cổ và vai, nên tuân theo lời khuyên của bác sĩ để cải thiện tình trạng và không nên tự ý mát xa.
Những trường hợp như người đàn ông 33 tuổi không phải là cá biệt, và nó nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu rõ nguy cơ tiềm ẩn từ những thói quen tưởng chừng vô hại. Hãy luôn thận trọng và tìm kiếm sự tư vấn y tế khi cần thiết để bảo vệ sức khỏe của chính mình.
