Mô hình chăm sóc sức khỏe liên tục: Giải pháp đột phá cho siêu đô thị Thành phố Hồ Chí Minh
Ngành y tế Thành phố Hồ Chí Minh đang triển khai mô hình "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư" như một lời giải cho bài toán áp lực gia tăng dân số và gánh nặng bệnh tật tại một siêu đô thị. Thay vì tập trung vào việc bổ sung nhân lực, mô hình này nhấn mạnh vào thay đổi phương thức hoạt động, chuyển từ tiếp cận thụ động sang chủ động ngay từ cộng đồng.
Kiềng ba chân vững chắc cho hiệu quả bền vững
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế thành phố, để mô hình vận hành hiệu quả cần một "kiềng ba chân" bao gồm:
- Ngành y tế: Đóng vai trò kiến tạo, chuẩn hóa quy trình và chuyên môn.
- Chính quyền địa phương: Tổ chức và điều phối tại cơ sở.
- Trạm y tế: Là lực lượng trực tiếp triển khai, bám sát từng địa bàn dân cư.
Sự phối hợp đồng bộ này được kỳ vọng sẽ giúp y tế cơ sở chuyển mình thành nền tảng của hệ thống chăm sóc sức khỏe trong giai đoạn hiện nay.
Công nghệ số: Cánh tay nối dài cho đội chăm sóc
Khác với trước đây khi quản lý sức khỏe cộng đồng chủ yếu dựa vào hồ sơ giấy và hoạt động rời rạc, công nghệ số đã trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực. Mỗi đội chăm sóc được trang bị "Túi y tế thông minh" với đầy đủ dụng cụ, dược phẩm, phần mềm quản lý sức khỏe và thiết bị điện tử cầm tay. Điều này giúp nhân viên y tế chuẩn hóa hoạt động chăm sóc tại nhà, đảm bảo tính liên tục và độ chính xác.
Tại xã Hiệp Phước, mô hình được triển khai với 7 đội chăm sóc, mỗi đội từ 5-6 nhân viên y tế có bác sĩ làm đội trưởng. Ông Nguyễn Văn Gấm, Giám đốc Trạm Y tế xã Hiệp Phước, chia sẻ: "Mỗi đội đều được trang bị thiết bị và phần mềm ứng dụng. Khi đến từng hộ dân, chúng tôi quét căn cước công dân, cập nhật thông tin và kiểm tra các chỉ số như huyết áp, đường huyết, SpO2. Dữ liệu sau đó được đồng bộ vào hệ thống để theo dõi liên tục."
Vai trò quan trọng của cộng tác viên cộng đồng
Để đội chăm sóc sức khỏe hoạt động thuận lợi, đội ngũ cộng tác viên chăm sóc sức khỏe cộng đồng đóng vai trò then chốt. Họ là những người am hiểu địa bàn, gần gũi với người dân và trở thành cầu nối giúp các đội chăm sóc tiếp cận nhanh chóng từng hộ gia đình. Ông Gấm nhấn mạnh: "Cộng tác viên ở ngay địa phương nắm rõ từng hộ nên việc triển khai rất nhanh và hiệu quả."
Hiện nay, mô hình này ưu tiên tập trung vào các nhóm nguy cơ cao như người cao tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc bệnh mạn tính và hộ nghèo.
Xây dựng nền y tế chủ động từ cơ sở
Tại khu vực đô thị, nhờ sự hỗ trợ của chuyển đổi số, nhân viên đội chăm sóc dễ dàng hướng dẫn người dân tạo lập hồ sơ sức khỏe điện tử thông qua quét mã QR. Ông Lưu Quốc Hải, Giám đốc Trạm Y tế phường Xuân Hòa, cho biết: "Chỉ với vài thao tác đơn giản, người dân có thể tạo lập hồ sơ sức khỏe. Dữ liệu này giúp chúng tôi theo dõi liên tục và tư vấn kịp thời, phù hợp với từng cá nhân."
Theo ông Hải, lợi ích lớn nhất của hồ sơ sức khỏe điện tử là giảm thủ tục, tăng tính chủ động và giúp người dân gắn bó hơn với hệ thống y tế cơ sở. Từ góc độ quản lý, việc xây dựng hệ thống dữ liệu sức khỏe toàn dân vừa phục vụ điều trị trước mắt, vừa là nền tảng cho hoạch định chính sách lâu dài.
Thay đổi nhận thức và hướng đi chiến lược
Mô hình này đã tạo ra sự thay đổi sâu sắc trong nhận thức của cả người dân và hệ thống y tế. Người dân không còn thụ động chờ khám bệnh mà chủ động tham gia quản lý sức khỏe của chính mình. Trạm y tế không còn là tuyến dưới mà trở thành điểm chạm đầu tiên, gần gũi và đáng tin cậy.
Đến nay, Thành phố Hồ Chí Minh đã tổ chức thí điểm tại bốn trạm y tế cấp phường, xã: Phường Xuân Hòa, xã Hiệp Phước, xã Bắc Tân Uyên và xã Đất Đỏ. Ngành y tế khẳng định, việc đưa mô hình chăm sóc này đi vào chiều sâu là hướng đi mang tính chiến lược, nhằm xây dựng nền y tế chủ động và bền vững ngay từ cơ sở.
