Mỹ hạn chế chi trả thuốc GLP-1 qua Medicaid, ảnh hưởng người thu nhập thấp
Trước nhu cầu ngày càng cao về thuốc GLP-1, được sử dụng để điều trị tiểu đường tuýp 2 và hỗ trợ giảm cân, một số thành phố và tiểu bang tại Hoa Kỳ đã bắt đầu thực hiện các biện pháp hạn chế hoặc ngưng chi trả bảo hiểm Medicaid cho loại thuốc này. Medicaid là chương trình bảo hiểm chăm sóc sức khỏe dành riêng cho những người có thu nhập thấp, và quyết định này đang gây ra nhiều tranh cãi về tác động đến sức khỏe cộng đồng.
Câu chuyện cá nhân: Alexa Canciello và hành trình giảm cân
Alexa Canciello, một cô gái 23 tuổi mắc chứng tự kỷ, hiện đang sống cùng bố mẹ tại vùng ngoại ô Pittsburgh. Theo lời chia sẻ từ ông Rich, bố của cô, Alexa đã phải đối mặt với các vấn đề về cân nặng trong nhiều năm qua, nguyên nhân chính là do não bộ của cô không thể nhận biết được thời điểm cần ngừng cảm giác đói. Khoảng một năm trước, Canciello bắt đầu sử dụng thuốc GLP-1 có tên Zepbound, và kết quả thật đáng kinh ngạc khi cô đã giảm được gần 30 pound, tương đương khoảng 13,6 kg. Ông Rich không ngần ngại nhận xét: “Những loại thuốc GLP-1 này đúng là thần dược.”
Tuy nhiên, tình hình đã thay đổi vào năm nay khi tiểu bang quyết định ngừng chi trả cho thuốc Zepbound dành cho Canciello. Nếu không có sự hỗ trợ từ bảo hiểm, mỗi lần tiêm thuốc này sẽ tiêu tốn hơn 400 đô la, tức là hơn 10 triệu đồng, như ông Rich tiết lộ. Thay vào đó, bác sĩ của cô đã kê đơn thuốc Wegovy dạng viên, loại thuốc có giá thành rẻ hơn nhưng lại không mang lại hiệu quả tương tự như Zepbound. Kết quả là Canciello đã tăng cân trở lại, khiến gia đình cô vô cùng lo lắng.
Ông Rich chia sẻ thêm: “Có rất nhiều người có thể giảm cân mà không cần dùng đến thuốc GLP-1 nếu họ tự kỷ luật bản thân và tập thể dục nhiều hơn, nhưng vẫn có một bộ phận dân số không thể giảm cân, và không may là con gái tôi, Alexa, lại thuộc nhóm đó.”
Lập luận từ các chuyên gia và thực trạng béo phì
Trước thực tế này, nhiều nhà lập pháp và nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe đã lên tiếng cảnh báo rằng, việc ngừng chi trả thuốc GLP-1 có thể mang lại lợi ích tài chính ngắn hạn cho chính phủ, nhưng về lâu dài sẽ gây hại nghiêm trọng đến sức khỏe của những người thụ hưởng Medicaid. Họ cho rằng các thành phố và tiểu bang khi đó sẽ phải đối mặt với gánh nặng chi trả cho nhiều vấn đề sức khỏe khác liên quan đến béo phì, chẳng hạn như bệnh tim mạch và tiểu đường.
Tiến sĩ Matthew Klebanoff, trợ lý giáo sư nội khoa tại Trường Y Perelman, người đã có nhiều nghiên cứu về các chính sách phê duyệt thuốc GLP-1, nhấn mạnh: “Bệnh nhân cần được tiếp cận với các liệu pháp này.” Theo số liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), tỷ lệ béo phì ở người trưởng thành tại Hoa Kỳ đã đạt mức 40% vào tháng 8 năm 2023. Đến tháng 11 năm 2025, có 12% người trưởng thành cho biết họ đang sử dụng thuốc GLP-1, tăng 6% so với 18 tháng trước đó, theo báo cáo của KFF. Những loại thuốc này đã góp phần làm giảm tỷ lệ béo phì của cả nước, xuống còn 37% vào năm 2025, theo báo cáo của Gallup.
Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây do các nhà khoa học tại Mass General Brigham thực hiện và công bố trên tạp chí JAMA Network Open vào đầu năm 2026 đã chỉ ra rằng, việc áp dụng bộ tiêu chí mới do Ủy ban Tiểu đường và Nội tiết của tạp chí Lancet đề xuất đã nâng tỷ lệ béo phì ước tính ở Mỹ lên 68,6%. Phân tích này dựa trên dữ liệu của hơn 300.000 người tham gia Chương trình Nghiên cứu All of Us của Viện Y tế Quốc gia Mỹ, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề béo phì tại quốc gia này.
Chi phí leo thang và các biện pháp hạn chế
Đồng nghĩa với việc tỷ lệ béo phì gia tăng, số tiền chi trả bảo hiểm cho thuốc GLP-1 cũng trở nên vô cùng tốn kém. Theo thống kê, năm 2018, Hoa Kỳ đã chi 13,7 tỷ USD cho các loại thuốc GLP-1. Đến năm 2023, con số đó đã tăng vọt lên 71,7 tỷ đô la, tương đương mức tăng 500%, theo một báo cáo trên tạp chí y khoa Jama. Sự gia tăng đáng kể này đã đặt ra nhiều thách thức về tài chính cho các chương trình bảo hiểm y tế công cộng.
Tính đến năm 2025, có 16 chương trình y tế công cộng Medicaid của các tiểu bang, cung cấp bảo hiểm y tế miễn phí cho người có thu nhập thấp. Tuy nhiên, đến tháng 1 năm 2026, các tiểu bang như California, New Hampshire, Pennsylvania và South Carolina đã chính thức chấm dứt việc chi trả cho thuốc GLP-1 giảm cân trong chương trình Medicaid. Đồng thời, Michigan bắt đầu hạn chế phạm vi bảo hiểm đối với những người được phân loại là béo phì bệnh lý, tức là những người có chỉ số khối cơ thể (BMI) trên 40. Thống đốc bang Rhode Island cũng đã đề xuất chấm dứt việc chi trả cho các loại thuốc này.
Không chỉ các tiểu bang, một số thành phố lớn cũng đang thực hiện các biện pháp tương tự. Công ty bảo hiểm y tế của thành phố New York đã ngừng chi trả cho thuốc GLP-1 cho nhân viên thành phố vào năm 2025, trong khi các nhà lãnh đạo Boston đang xem xét việc hạn chế phạm vi bảo hiểm này cho nhân viên thành phố, nguyên nhân chính là do phí bảo hiểm tăng cao, phần lớn bắt nguồn từ chi phí thuốc GLP-1.
Theo The Guardian Nguyễn Phượng
