Dịch vụ lấy máu xét nghiệm tại nhà đang ngày càng phổ biến, mang lại sự thuận tiện và tiết kiệm thời gian cho nhiều người. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, việc lạm dụng xét nghiệm, tự diễn giải kết quả hoặc lựa chọn đơn vị thiếu chuyên môn có thể dẫn đến những nguy cơ như nhận kết quả sai lệch, gây hoang mang và ảnh hưởng đến quá trình điều trị. Dưới đây là những lưu ý quan trọng từ PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, giúp người dân sử dụng dịch vụ này một cách an toàn và hiệu quả.
Lợi ích của dịch vụ lấy máu xét nghiệm tại nhà
Hiện nay, nhiều cơ sở y tế triển khai dịch vụ lấy máu xét nghiệm tại nhà, đáp ứng nhu cầu của người bệnh không có điều kiện đến bệnh viện hoặc đang mắc bệnh cấp tính mức độ nhẹ. Lợi ích rõ ràng bao gồm sự thuận tiện, tiết kiệm thời gian và không phải xếp hàng chờ đợi. Nếu kết quả ổn định, người bệnh thậm chí không cần đến viện. Ví dụ, khi bị sốt nhưng chưa xác định nguyên nhân, chỉ cần làm xét nghiệm CRP. Nếu CRP không tăng, người bệnh có thể yên tâm theo dõi và điều trị triệu chứng tại nhà.
Ba điểm cần lưu ý khi sử dụng dịch vụ
Thứ nhất: Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi làm xét nghiệm
Người bệnh nên tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị để tránh bỏ sót các chỉ số quan trọng hoặc thực hiện xét nghiệm không cần thiết. Với các trường hợp tái khám định kỳ hoặc theo dõi bệnh lâu dài, cách đơn giản nhất là mang theo kết quả cũ và thực hiện lại các xét nghiệm tương tự.
Thứ hai: Tránh lạm dụng xét nghiệm
Nhiều kỹ thuật viên có xu hướng gợi ý làm thêm các xét nghiệm khác với tâm lý “đã lấy máu thì làm luôn”. Điều này khiến người bệnh thực hiện nhiều xét nghiệm không thực sự cần thiết, đặc biệt là các marker ung thư. Việc lạm dụng xét nghiệm không chỉ tốn kém mà còn có thể gây lo lắng không đáng có.
Thứ ba: Lưu ý đến độ chính xác của kết quả
Dù máy xét nghiệm hiện đại đến đâu, chất lượng mẫu máu sau quá trình vận chuyển đường dài khó có thể so sánh với mẫu được lấy và xử lý ngay tại bệnh viện. Hệ thống bảo quản mẫu chuyên nghiệp có chi phí rất cao, không phải đơn vị nào cũng được trang bị đầy đủ cho dịch vụ lấy máu tại nhà. Khi xuất hiện kết quả bất thường, điều đầu tiên cần làm là tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị thay vì quá lo lắng. PGS Nguyễn Lân Hiếu chia sẻ một trường hợp bệnh nhân không có triệu chứng nhưng xét nghiệm tại nhà cho thấy chỉ số creatinin lên tới 135 µmol/L, cao hơn ngưỡng bình thường hơn 20%, trong khi ure và các chỉ số khác đều bình thường. Sau khi làm lại xét nghiệm chức năng thận tại cơ sở y tế, creatinin chỉ còn 67 µmol/L, hoàn toàn trong giới hạn bình thường.
Yếu tố tay nghề kỹ thuật viên
Một yếu tố khác ảnh hưởng đến chất lượng xét nghiệm tại nhà là tay nghề của kỹ thuật viên lấy máu. Dù thao tác có vẻ thuần thục, không phải ai cũng được đào tạo bài bản để xử trí các tình huống như phản ứng cường phế vị khi lấy máu. Nhiều người chỉ tham gia các khóa đào tạo ngắn hạn, khả năng tư vấn chuyên môn còn hạn chế.
Kết luận
Lấy máu xét nghiệm tại nhà là phương thức thuận tiện, hiệu quả và phù hợp với xu hướng khám chữa bệnh từ xa (telehealth), giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế mà không nhất thiết phải đến bệnh viện. Tuy nhiên, để sử dụng dịch vụ này an toàn và hiệu quả, người bệnh cần lựa chọn cơ sở uy tín, xác định rõ danh mục xét nghiệm cần thiết thông qua tư vấn của bác sĩ và không tự diễn giải kết quả xét nghiệm. Dù kết quả bình thường hay bất thường, tốt nhất vẫn nên gửi cho bác sĩ điều trị để được đánh giá chính xác.
