Một cô gái 22 tuổi họ Dương, sống tại Hà Nam (Trung Quốc), đã phải cấp cứu tại Khoa Châm cứu, Bệnh viện Đa khoa trực thuộc Đại học Y học Cổ truyền Hà Nam trong tình trạng biến dạng gương mặt. Nguyên nhân xuất phát từ thói quen gội đầu vào buổi tối nhưng không sấy khô tóc hoàn toàn trước khi đi ngủ.
Thói quen tưởng chừng vô hại nhưng nguy hiểm
Cô Dương cho biết, buổi tối trước khi đi ngủ, cô gội đầu nhưng không sấy khô tóc vì quá buồn ngủ và nghĩ rằng tóc ẩm một chút sáng dậy sẽ mềm mượt hơn. Thế nhưng, khi thức dậy vào sáng hôm sau, cô bàng hoàng phát hiện cơ mặt bên phải bị đơ cứng, miệng và mắt bị lệch hẳn sang một bên, thậm chí bị chảy nước dãi không kiểm soát khi đang đánh răng. Cô vội vã nhắn tin xin nghỉ làm rồi đến bệnh viện khám.
Sau khi thăm khám lâm sàng, các bác sĩ chẩn đoán cô bị liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên (hay còn gọi là liệt mặt ngoại biên). Đây là tình trạng dây thần kinh điều khiển các cơ mặt bị viêm nhiễm, sưng nề hoặc chèn ép đột ngột do nhiễm lạnh, làm mất khả năng vận động một bên mặt.
Cơ chế gây liệt mặt từ tóc ướt và điều hòa
Qua khai thác tiền sử sinh hoạt, bác sĩ phát hiện ngoài việc để tóc ướt đi ngủ, cô gái còn bật điều hòa ở nhiệt độ thấp và để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào vùng đầu mặt suốt cả đêm. Sự kết hợp giữa da đầu ẩm ướt và không khí lạnh đột ngột chính là đòn bẩy kích hoạt bệnh lý.
Khi tóc còn ướt, nước đọng trên da đầu bốc hơi liên tục làm giảm nhiệt độ bề mặt da một cách đột ngột. Nếu cùng lúc đó gặp luồng gió lạnh từ máy điều hòa hay quạt điện thổi trực tiếp vào, các mạch máu tại đây sẽ bị co thắt dữ dội. Tình trạng co thắt mạch máu kéo dài làm giảm lưu lượng máu nuôi dưỡng dây thần kinh số 7, gây ra phù nề, cục bộ thiếu máu và dẫn đến liệt mặt cấp tính. Bác sĩ điều trị cảnh báo: nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời trong vòng 72 giờ đầu, người bệnh có thể chịu di chứng méo miệng vĩnh viễn, mắt không thể nhắm kín hay co giật cơ mặt.
Hàng loạt biến chứng từ thói quen để tóc ướt đi ngủ
Liệt mặt chỉ là một trong những hệ lụy. Thói quen để tóc ẩm đi ngủ dưới quạt hay điều hòa mùa hè còn gây ra nhiều vấn đề sức khỏe khác:
- Đau đầu mạn tính và viêm xoang: Nước đọng bốc hơi làm hạ nhiệt độ vùng đầu đột ngột, gây co mạch máu não và cản trở lưu thông máu, dẫn đến đau đầu dai dẳng, đau nửa đầu mạn tính hoặc viêm xoang dị ứng.
- Suy giảm miễn dịch, dễ cảm cúm: Vùng đầu cổ bị nhiễm lạnh liên tục khiến hệ miễn dịch cục bộ tại niêm mạc hô hấp suy giảm, tạo điều kiện cho vi khuẩn và virus xâm nhập gây ho, đau họng, viêm phế quản.
- Gia tăng nguy cơ đột quỵ: Ở những người có bệnh nền như huyết áp cao hay xơ vữa động mạch, da đầu bị lạnh đột ngột khiến mạch máu co thắt mạnh, làm tăng huyết áp trong đêm và đẩy nguy cơ biến cố mạch máu não lên cao.
- Nấm da đầu và rụng tóc hàng loạt: Môi trường ẩm ướt kéo dài cả đêm là điều kiện lý tưởng cho nấm Malassezia bùng phát, gây ra gàu, ngứa ngáy, viêm nang tóc và rụng tóc.
- Đau mỏi cổ gáy và xơ cứng cơ: Nhiệt độ da đầu và cổ hạ thấp khiến các cơ tự động co thắt để giữ nhiệt, dẫn đến vẹo cổ, đau mỏi vai gáy gắt gao sau khi ngủ dậy.
Lời khuyên của bác sĩ khi gội đầu mùa hè
Để tránh gặp phải biến chứng nguy hiểm, các bác sĩ khuyến cáo cộng đồng thực hiện những nguyên tắc sau:
- Sấy khô tóc tuyệt đối trước khi ngủ: Sau khi gội đầu, cần dùng khăn mềm lau bớt nước và dùng máy sấy làm khô hoàn toàn cả thân tóc lẫn da đầu rồi mới đi ngủ.
- Không bật điều hòa quá thấp: Duy trì nhiệt độ phòng điều hòa ở mức hợp lý từ 26 đến 28 độ C, tránh chênh lệch nhiệt độ quá lớn với môi trường bên ngoài.
- Tránh luồng gió thổi trực tiếp: Điều chỉnh hướng gió của máy điều hòa hoặc quạt điện không quạt thẳng vào vùng đầu, mặt và cổ trong lúc ngủ.
- Hạn chế gội đầu quá muộn: Nên hoàn thành việc gội đầu trước 21 giờ đêm để cơ thể có thời gian cân bằng nhiệt độ trước khi bước vào giấc ngủ sâu.
- Thăm khám ngay khi có dấu hiệu lạ: Nếu xuất hiện tình trạng tê bì vùng mặt, soi gương thấy miệng lệch, mắt khó nhắm kín, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh hoặc đông y để được châm cứu và điều trị kịp thời.
Nguồn: NetEase Health, Sohu
