Chương trình khám sàng lọc ung thư phổi miễn phí tại Bệnh viện Bạch Mai đã phát hiện hai trường hợp tổn thương phổi nghi ngờ ác tính, dù cả hai đều không có triệu chứng bất thường trước đó.
Phát hiện nhờ tầm soát định kỳ
Trường hợp đầu tiên là nam bệnh nhân 67 tuổi, có tiền sử hút thuốc lá suốt 20 năm. Mặc dù không hề có biểu hiện về hô hấp, kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) cho thấy một khối đặc ở thùy trên phổi phải với bờ tua gai – hình ảnh nghi ngờ tổn thương ác tính theo phân loại Lung-RADS 4X.
Trường hợp thứ hai là nữ bệnh nhân 50 tuổi, không hút thuốc lá nhưng có nhiều năm tiếp xúc với khói thuốc thụ động và khí than trong môi trường làm việc. Hình ảnh CT phát hiện khối đặc phổi kích thước 24x39 mm kèm dấu hiệu co kéo màng phổi – đặc điểm thường gặp ở các tổn thương ác tính.
Sau khi có kết quả ban đầu, cả hai bệnh nhân đã được các chuyên gia tư vấn nhập viện để tiếp tục thực hiện các thăm dò chuyên sâu cũng như xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Ung thư phổi – kẻ giết người thầm lặng
Theo PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, ung thư phổi là bệnh lý nguy hiểm vì thường diễn tiến âm thầm và rất khó phát hiện ở giai đoạn đầu. Phần lớn người bệnh chỉ đi khám khi xuất hiện các triệu chứng như ho ra máu, đau ngực hoặc khó thở. Tuy nhiên, ở thời điểm này, bệnh thường đã bước sang giai đoạn muộn, làm giảm đáng kể cơ hội điều trị triệt căn.
Bác sĩ Phương nhấn mạnh nếu không được phát hiện thông qua chương trình sàng lọc, các tổn thương này có thể tiếp tục tiến triển âm thầm trong thời gian dài trước khi bộc lộ triệu chứng rõ rệt.
Ứng dụng AI trong chẩn đoán
Để nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán, Bệnh viện Bạch Mai đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích hình ảnh CT phổi. Hệ thống AI được ví như một “mắt thần”, hỗ trợ phát hiện các nốt phổi kích thước nhỏ mà mắt thường có thể bỏ sót, đồng thời đánh giá nguy cơ theo thang điểm Lung-RADS chuẩn quốc tế. Sau bước phân tích bằng AI, kết quả sẽ được hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực ung bướu, hô hấp, chẩn đoán hình ảnh, phẫu thuật lồng ngực và giải phẫu bệnh nhằm đưa ra tư vấn chính xác nhất cho người bệnh.
Khuyến cáo tầm soát cho nhóm nguy cơ cao
Theo các chuyên gia, ung thư phổi hiện vẫn là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư tại Việt Nam. Tuy nhiên, nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, khả năng điều trị khỏi hoàn toàn có thể tăng lên đáng kể.
PGS.TS Phạm Cẩm Phương khuyến cáo những người thuộc nhóm nguy cơ cao cần chủ động tầm soát định kỳ, đặc biệt là người hút thuốc lá chủ động hoặc thụ động, mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, khí than hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi.
