Nam kỹ sư 35 tuổi nhập viện vì sỏi thận sau khi uống trà không đường để giảm cân
Một nam kỹ sư công nghệ thông tin 35 tuổi tại Đài Loan (Trung Quốc) đã phải nhập viện cấp cứu vì sỏi thận và sỏi bàng quang sau gần nửa năm uống trà không đường thay nước lọc với hy vọng giảm cân nhanh chóng. Trường hợp hy hữu này được bác sĩ Trần Dục Hân (Chen Yu-hsin), giám đốc một phòng khám tiết niệu tại Đài Loan, chia sẻ trên chương trình Health 2.0 như một lời cảnh báo về việc lạm dụng trà để giảm cân.
Trước đó, nam kỹ sư này thường xuyên uống trà sữa trân châu mỗi ngày. Để thúc đẩy quá trình giảm cân và thanh lọc cơ thể, anh quyết tâm từ bỏ trà sữa và chuyển sang uống trà không đường, tin rằng loại nước này không chứa calo, an toàn và giúp làm sạch ruột. Tuy nhiên, sau gần 6 tháng áp dụng, cân nặng chưa cải thiện đáng kể thì anh bắt đầu xuất hiện những cơn đau quặn thắt vùng bụng dưới. Kết quả kiểm tra cho thấy sỏi đã chất đầy trong hệ tiết niệu, bao gồm sỏi thận nghiêm trọng và sỏi bàng quang.
Bác sĩ cảnh báo nguy cơ tử vong do sỏi thận
Bác sĩ Trần Dục Hân cảnh báo: “Nhiều người xem nhẹ sỏi thận, nhưng ngoài cảm giác đau đớn khủng khiếp thì nó cũng nguy hiểm nếu để lâu. Khi các tinh thể lắng đọng và tích tụ thành khối sỏi lớn trong thận, chúng sẽ làm tắc nghẽn đài bể thận, khiến nước tiểu bị ứ đọng ngược dòng. Tình trạng ứ nước này không chỉ gây ra những cơn đau quặn thận dữ dội mà còn là môi trường béo bở cho vi khuẩn bùng phát, dẫn đến nhiễm trùng huyết và suy thận cấp, đe dọa tính mạng chỉ trong thời gian ngắn.”
Nam kỹ sư may mắn được cấp cứu kịp thời, nhưng câu chuyện của anh là hồi chuông cảnh tỉnh cho nhiều người đang áp dụng các phương pháp giảm cân cực đoan, thiếu kiến thức khoa học.
Vì sao uống trà không đường lại gây sỏi thận?
Theo bác sĩ Trần, chức năng lọc máu và đào thải của thận phụ thuộc hoàn toàn vào nước để hòa tan các cặn bã chuyển hóa. Nước lọc đóng vai trò dung môi giúp thận bài tiết chất thải ra ngoài dễ dàng. Nhiều người giảm cân thường thấy nước lọc nhạt nhẽo nên có xu hướng dùng trà thay thế hoàn toàn. Tuy nhiên, khi lạm dụng trà, cơ thể phải hấp thụ nhiều hoạt chất khác, khiến thận làm việc quá tải, gây cản trở quá trình đào thải và tăng nguy cơ hình thành sỏi do 3 yếu tố chính.
1. Hiện tượng lợi tiểu gây cô đặc nước tiểu và tổn thương thận
Trà chứa caffeine, một chất lợi tiểu tự nhiên, kích thích bàng quang và đẩy nhanh quá trình bài tiết chất lỏng. Nếu uống trà liên tục mà không bổ sung nước lọc, cơ thể sẽ rơi vào trạng thái mất nước thầm lặng. Dòng chảy nước tiểu qua các ống thận giảm sút và cô đặc quá mức, khiến các tinh thể khoáng chất dễ kết tủa, bám dính vào nhu mô thận và hình thành sỏi thận trước khi rơi xuống bàng quang.
2. Nồng độ axit oxalic cao tạo tinh thể canxi oxalat tại thận
Trong lá trà luôn tồn tại axit oxalic. Khi vào cơ thể với hàm lượng cao, chất này kết hợp với canxi tạo thành tinh thể canxi oxalat không tan trong nước. Thông thường, một lượng nhỏ tinh thể này có thể được lọc qua thận an toàn. Nhưng khi uống trà thay nước, nồng độ axit oxalic tăng vọt trong khi lượng canxi từ chế độ ăn không đủ để trung hòa tại ruột, khiến các tinh thể bị giữ lại tại đài bể thận, lớn dần thành sỏi gai góc.
3. Sai lầm khi chọn loại trà và thói quen thêm đường
Bác sĩ Trần cảnh báo rằng trà đen đậm pha nóng chứa hàm lượng axit oxalic cao nhất, là “khắc tinh” của tiểu cầu thận. Các loại trà đóng chai, trà lắc tay chứa nhiều đường fructose cũng là tác nhân gây sỏi. Đường không chỉ phá sản kế hoạch giảm cân mà còn thúc đẩy giải phóng canxi vào nước tiểu, tạo môi trường lý tưởng cho sỏi phát triển. Ngược lại, các loại trà không đường, ít lên men như trà ô long hay trà xanh pha lạnh tương đối an toàn hơn, nhưng nếu uống thay nước lọc vẫn gây hại cho thận.
Nghiên cứu y khoa về trà xanh và sỏi thận
Các nghiên cứu y khoa được công bố trên Tạp chí tiết niệu quốc tế (Journal of Urology) chỉ ra rằng tiêu thụ trà xanh không đường ở mức độ vừa phải có thể làm giảm nguy cơ lắng đọng khoáng chất nhờ hoạt chất chống oxy hóa catechin, giúp bảo vệ tế bào thận và chuyển hóa các hạt canxi oxalat thành dạng mịn, dễ đào thải qua đường tiểu.
Quy tắc uống trà an toàn để bảo vệ thận và bàng quang khi giảm cân
Trà không đường là thức uống tốt cho quá trình giảm cân, nhưng tuyệt đối không thể thay thế nước lọc. Để vừa thỏa mãn sở thích uống trà, hỗ trợ giảm cân lại vừa bảo vệ hệ tiết niệu, bạn nên ghi nhớ 4 quy tắc vàng sau:
- Tuân thủ tỷ lệ nước và trà: Khi uống trà, hãy đảm bảo tỷ lệ nước lọc và trà tối thiểu là 1:1, ưu tiên uống nhiều nước lọc hơn để pha loãng cặn bã, giảm tải áp lực lọc cho thận.
- Kết hợp thực phẩm giàu canxi: Ăn trà kèm với các thực phẩm giàu canxi như phô mai hoặc đậu phụ. Việc này giúp axit oxalic kết hợp với canxi ngay tại đường tiêu hóa và đào thải qua phân, ngăn chặn chúng hấp thụ vào máu để đi tới thận.
- Ưu tiên trà xanh không đường: Lựa chọn các loại trà không đường và không lên men để hạn chế lượng axit oxalic nạp vào cơ thể, giúp quá trình giảm cân hiệu quả và lành mạnh.
- Quan sát màu sắc nước tiểu hàng ngày: Đây là cách nhận biết cơ thể thiếu nước đơn giản nhất. Nếu thấy nước tiểu có màu vàng sẫm hoặc ngả sang màu trà, đó là dấu hiệu cảnh báo thận đang thiếu nước trầm trọng. Lúc này, bạn cần ngừng uống trà ngay lập tức và bổ sung nước lọc để thanh lọc hệ tiết niệu kịp thời.
