Hội nghị khoa học mở ra kỷ nguyên mới trong điều trị lupus ban đỏ hệ thống
Trong hai ngày 11 và 12 tháng 4 năm 2026, tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, một sự kiện y khoa quan trọng đã diễn ra, tập trung vào chủ đề "Kỷ nguyên mới trong điều trị lupus ban đỏ hệ thống - Cá thể hóa điều trị và hướng tới lui bệnh với Anifrolumab". Hội nghị này do Hội Thấp khớp học Việt Nam phối hợp cùng Công ty TNHH AstraZeneca Việt Nam tổ chức, quy tụ nhiều chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế.
Chuyển dịch tư duy từ kiểm soát triệu chứng sang hướng tới lui bệnh
Sự kiện không chỉ cập nhật các tiến bộ y khoa mới nhất mà còn phản ánh rõ nét sự chuyển dịch trong tư duy điều trị lupus tại Việt Nam. Thay vì tiếp cận triệu chứng như trước đây, giờ đây, y học hướng tới kiểm soát bệnh theo mục tiêu và xa hơn là đạt được trạng thái lui bệnh bền vững. Lupus ban đỏ hệ thống được xem là một trong những bệnh tự miễn phức tạp nhất, với khả năng ảnh hưởng đến nhiều cơ quan như da, khớp, thận và tim mạch.
Đáng chú ý, bệnh chủ yếu xảy ra ở phụ nữ, với tỷ lệ cao gấp 9 lần so với nam giới, đặc biệt trong độ tuổi từ 15 đến 45. Đây là giai đoạn quan trọng của cuộc đời, khiến gánh nặng không chỉ dừng lại ở khía cạnh y khoa mà còn lan rộng sang kinh tế và xã hội.
Thách thức trong chẩn đoán sớm và điều trị truyền thống
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Văn Đĩnh, Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng Vinmec Times City, chia sẻ tại hội nghị rằng khó khăn lớn nhất là nhận diện bệnh sớm. "Một trong những gánh nặng lớn nhất của bệnh lupus ban đỏ là việc biểu hiện ở đa cơ quan nên rất khó chẩn đoán. Khi được chẩn đoán, nhiều trường hợp đã có tổn thương nội tạng và bệnh ở giai đoạn toàn phát", ông nhấn mạnh. Điều này dẫn đến việc nhiều bệnh nhân phải mất nhiều năm, đi qua nhiều chuyên khoa khác nhau mới được chẩn đoán chính xác, bỏ lỡ thời điểm vàng để can thiệp sớm.
Các phương pháp điều trị truyền thống chủ yếu dựa vào corticosteroids và thuốc ức chế miễn dịch để kiểm soát triệu chứng. Tuy nhiên, việc sử dụng kéo dài các loại thuốc này có thể gây ra hàng loạt tác dụng phụ nghiêm trọng, làm gia tăng tổn thương tích lũy và ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.
Chiến lược Treat-to-Target và vai trò của liệu pháp sinh học
Chính vì những thách thức này, cộng đồng y khoa đã đặt mục tiêu chuyển dịch sang chiến lược điều trị Treat-to-Target (T2T). Chiến lược này không còn tập trung vào việc giảm triệu chứng mà hướng tới đạt trạng thái lui bệnh hoặc hoạt động bệnh thấp. Cách tiếp cận này cho phép kiểm soát bệnh một cách chủ động, hạn chế tổn thương cơ quan ngay từ sớm và trong dài hạn.
Sự thay đổi về chiến lược điều trị song hành với những tiến bộ khoa học, đặc biệt là sự xuất hiện của các liệu pháp sinh học nhắm trúng đích như Anifrolumab. Các liệu pháp này không chỉ giúp kiểm soát hoạt động bệnh hiệu quả hơn mà còn giảm tần suất bùng phát và hạn chế tổn thương cơ quan. Quan trọng hơn, chúng tạo điều kiện để giảm dần sự phụ thuộc vào corticoid, vốn được ví như con dao hai lưỡi trong điều trị lupus.
Phó Giáo sư Nguyễn Văn Đĩnh nhấn mạnh: "Với những thuốc sinh học hiện nay, chúng ta sẽ giảm được những tác dụng không mong muốn của thuốc truyền thống… bệnh nhân gần như trở về cuộc sống bình thường nếu chúng ta kiểm soát và đạt được lui bệnh hoàn toàn". Nhận định này mở ra một góc nhìn mới, khẳng định rằng lupus hoàn toàn có thể được kiểm soát tốt nếu tiếp cận đúng và kịp thời.
Cam kết từ AstraZeneca và tương lai của điều trị lupus
Ông Atul Tandon, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc AstraZeneca Việt Nam, chia sẻ tại hội nghị: "Sự phức tạp của lupus ban đỏ hệ thống đòi hỏi chúng ta phải có cách tiếp cận toàn diện và đổi mới. Tại AstraZeneca, chúng tôi cam kết đưa ra những giải pháp đột phá dựa trên nền tảng khoa học tiên tiến. Sự ra đời của liệu pháp sinh học nhắm trúng đích chính là bước tiến mang tính cách mạng, mở ra cơ hội cá thể hóa điều trị và hướng tới mục tiêu kiểm soát bệnh lâu dài cho hàng triệu bệnh nhân".
Hội nghị đã cho thấy một xu hướng rõ ràng của y học hiện đại: điều trị không còn mang tính một phác đồ cho tất cả, mà cần được cá thể hóa theo từng bệnh nhân. Khi kết hợp giữa chẩn đoán sớm, chiến lược điều trị theo mục tiêu và các liệu pháp tiên tiến, hành trình điều trị lupus đang dần thay đổi theo hướng tích cực hơn.
Từ một căn bệnh từng bị xem như án tử, việc điều trị lupus ngày nay đang có thêm những cơ hội mới. Với những bước tiến từ khoa học cùng sự đồng hành của hệ thống y tế, mục tiêu lui bệnh và giúp người bệnh lupus sống khỏe mạnh như người bình thường đang dần trở thành hiện thực.
