Huyết áp là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, không ít người vẫn chưa hiểu rõ mức huyết áp như thế nào được xem là bình thường, khi nào là cao huyết áp hoặc huyết áp thấp. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về cách đọc chỉ số huyết áp, phân loại các mức huyết áp và tầm quan trọng của việc theo dõi thường xuyên.
Chỉ số huyết áp có ý nghĩa gì?
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, huyết áp lý tưởng ở người trưởng thành khỏe mạnh thường ở mức dưới 120/80 mmHg. Trong đó:
- Huyết áp tâm thu là con số đầu tiên (số trên). Nó đo áp lực máu tác động lên thành động mạch khi tim co bóp.
- Huyết áp tâm trương là con số thứ hai (số dưới). Nó đo áp lực máu tác động lên thành động mạch trong thời gian cơ tim nghỉ giữa các nhịp đập.
Huyết áp cao, hay còn gọi là tăng huyết áp, có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng bao gồm đau tim hoặc đột quỵ. Đo huyết áp là cách duy nhất để biết bạn có bị huyết áp cao hay không. Kiểm soát huyết áp cao có thể giúp ngăn ngừa các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Các mức huyết áp được phân loại như thế nào?
Các mức huyết áp thường được phân loại dựa trên chỉ số huyết áp tâm thu và tâm trương, cụ thể:
- Bình thường: Huyết áp tâm thu dưới 120 mmHg và huyết áp tâm trương dưới 80 mmHg.
- Tăng nhẹ: Huyết áp tâm thu từ 120-129 mmHg và huyết áp tâm trương dưới 80 mmHg.
- Tăng huyết áp độ 1: Huyết áp tâm thu từ 130-139 mmHg hoặc huyết áp tâm trương từ 80-89 mmHg.
- Tăng huyết áp độ 2: Huyết áp tâm thu từ 140 mmHg trở lên hoặc huyết áp tâm trương từ 90 mmHg trở lên.
- Cơn tăng huyết áp nguy hiểm: Huyết áp tâm thu trên 180 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương trên 120 mmHg.
Đặc biệt, trường hợp tăng huyết áp cần cấp cứu là khi có chỉ số huyết áp từ 180/120 mmHg trở lên kèm theo bất kỳ triệu chứng nào trong số này: đau ngực, khó thở, đau lưng, tê bì, yếu cơ, thay đổi thị lực hoặc khó nói.
Cách đo huyết áp chính xác
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bước đo huyết áp cho kết quả chính xác bao gồm:
- Nghỉ ngơi ít nhất 5 phút trước khi đo.
- Không uống cà phê, hút thuốc hay vận động mạnh trước đó khoảng 30 phút.
- Ngồi thẳng lưng, chân đặt thoải mái.
- Đo 2-3 lần và lấy trung bình.
Các chuyên gia cho biết huyết áp có thể thay đổi theo độ tuổi, tâm trạng, hoạt động thể lực, chế độ ăn uống hoặc thời điểm trong ngày. Vì vậy, một lần đo cao hơn bình thường chưa đủ để kết luận mắc tăng huyết áp.
Huyết áp thấp và những điều cần biết
Thông thường, huyết áp dưới 90/60 mmHg được xem là huyết áp thấp. Một số người có cơ địa huyết áp thấp bẩm sinh nhưng vẫn khỏe mạnh. Tuy nhiên, nếu đi kèm các biểu hiện như chóng mặt, hoa mắt, mệt mỏi, ngất xỉu, lạnh tay chân, nên đi khám để kiểm tra nguyên nhân.
Vì sao cần theo dõi huyết áp thường xuyên?
Tăng huyết áp được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng” vì nhiều trường hợp gần như không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài. Nếu không được kiểm soát, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ:
- Đột quỵ
- Nhồi máu cơ tim
- Suy tim
- Suy thận
- Tổn thương mạch máu não
Các bác sĩ khuyến cáo người trưởng thành nên kiểm tra huyết áp định kỳ, đặc biệt với người:
- Trên 40 tuổi
- Thừa cân, béo phì
- Hút thuốc lá thường xuyên
- Ít vận động
- Có tiền sử bệnh tim mạch hoặc tiểu đường
Ngoài ra, nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, đau ngực, khó thở, nhìn mờ hoặc tê yếu tay chân, người bệnh cần đến cơ sở y tế sớm vì có thể liên quan đến cơn tăng huyết áp nguy hiểm hoặc đột quỵ.
Huyết áp lý tưởng ở người trưởng thành khỏe mạnh thường ở mức dưới 120/80 mmHg. Việc theo dõi huyết áp thường xuyên và duy trì lối sống lành mạnh là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe tim mạch.
