Trong nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature, các chuyên gia Đại học Harvard (Mỹ) xếp hàu vào nhóm thực phẩm ít chất béo, giàu protein và có hàm lượng chất ô nhiễm như thủy ngân thấp hơn nhiều loại hải sản khác. Nguyên nhân được giải thích là hàu sống gần đáy chuỗi thức ăn và có vòng đời ngắn, nhờ đó không tích lũy nhiều kim loại nặng.
Giá trị dinh dưỡng nổi bật của hàu
Hàu đặc biệt nổi bật nhờ hàm lượng kẽm cao. Một số phân tích trên chuột cho thấy chiết xuất từ hàu có thể làm tăng testosterone và cải thiện hành vi giao phối, nhưng tác dụng này hiện chưa được chứng minh rõ ràng ở người. Dù vậy, kẽm vẫn rất cần thiết đối với sự phát triển cơ thể, chức năng miễn dịch và quá trình lành vết thương. Thiếu kẽm có thể dẫn đến chậm phát triển, suy giảm miễn dịch và thời gian hồi phục kéo dài sau chấn thương.
Bên cạnh kẽm, hàu còn chứa nhiều dưỡng chất quan trọng khác. Chỉ 2 con hàu đã có thể đáp ứng, thậm chí vượt nhu cầu vitamin B12 hằng ngày của cơ thể. Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng trong quá trình tạo năng lượng và hoạt động của não bộ, đặc biệt là trí nhớ. Các nghiên cứu chỉ ra rằng khoảng 1/5 người cao tuổi và 1/10 người ăn thuần chay bị thiếu vitamin B12.
Nguồn omega-3 và sắt dồi dào
Hàu cũng chứa omega-3 – axit béo có lợi cho tim mạch và hệ tuần hoàn. Ngoài ra, loại hải sản này cung cấp khoảng 1/3 nhu cầu sắt mỗi ngày, góp phần hỗ trợ tạo năng lượng cho cơ thể. Chuyên gia dinh dưỡng Rob Hobson (Anh) nhận định: "Đây là một trong những loại hải sản giàu dinh dưỡng nhất." Theo ông, hàu cung cấp protein chất lượng cao cùng vitamin B12, selen, đồng, iốt và omega-3 trong khi chứa rất ít calo.
Tuy nhiên, chuyên gia Hobson cũng lưu ý cách ăn có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dưỡng chất. Nước cốt chanh không thể tiêu diệt vi khuẩn trong hàu sống như nhiều người lầm tưởng, nhưng vitamin C trong chanh có thể giúp cơ thể hấp thu sắt tốt hơn. Trong khi đó, các hợp chất phytate có trong ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu có thể làm giảm khả năng hấp thu kẽm.
Nguy cơ ngộ độc thực phẩm từ hàu
Bên cạnh giá trị dinh dưỡng, hàu cũng tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Do lọc một lượng lớn nước biển để kiếm thức ăn, hàu có thể nhiễm vi khuẩn, virus như norovirus hoặc độc tố từ tảo. Các độc tố này không bị loại bỏ hoàn toàn ngay cả khi nấu chín. Theo Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Anh, khoảng 1 trong 160 con hàu có thể khiến người ăn bị bệnh.
Vì vậy, chuyên gia Hobson khuyến cáo mọi người nên ăn hàu ở mức vừa phải. Những người có hệ miễn dịch suy yếu, mắc bệnh gan mạn tính, đang hóa trị, đã ghép tạng, người cao tuổi và phụ nữ mang thai nên tránh ăn hàu sống vì nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng cao hơn. Khi lựa chọn hàu, người tiêu dùng cần chú ý nguồn gốc rõ ràng và chế biến hợp vệ sinh để giảm thiểu rủi ro sức khỏe.
