Hơn 90% người Việt mắc bệnh răng miệng: Thói quen vệ sinh sai cách đe dọa sức khỏe cộng đồng
Theo kết quả Điều tra Sức khỏe răng miệng toàn quốc lần thứ ba, một thực trạng đáng báo động đang hiện hữu tại Việt Nam: hơn 90% người dân mắc các bệnh lý răng miệng ở nhiều mức độ khác nhau. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cá nhân mà còn tác động tiêu cực đến chất lượng cuộc sống và năng suất lao động của cả cộng đồng.
Những con số giật mình về bệnh răng miệng
Thống kê chi tiết từ cuộc điều tra cho thấy:
- Hơn 85% trẻ em trong độ tuổi từ 6 đến 8 tuổi bị sâu răng sữa.
- Ở người trưởng thành và người cao tuổi, hơn 80% có sâu răng vĩnh viễn.
- Hơn 60% trẻ em và hơn 80% người lớn bị viêm lợi hoặc viêm quanh răng.
- Hơn 30% người trưởng thành có túi mủ bệnh lý quanh chân răng, dẫn đến răng lung lay và tạo thành ổ nhiễm khuẩn nguy hiểm.
Những con số này minh chứng rõ ràng rằng bệnh răng miệng không còn là vấn đề nhỏ của từng cá nhân, mà đã trở thành một thách thức sức khỏe cộng đồng cần được quan tâm đúng mức. Đặc biệt, việc phòng ngừa và kiểm tra sức khỏe răng miệng, nhất là ở trẻ em, vẫn chưa được coi trọng đủ.
Nguyên nhân sâu xa từ thói quen và nhận thức
Các chuyên gia nha khoa chỉ ra rằng nguyên nhân chính dẫn đến các vấn đề răng miệng là do người dân còn thiếu nhận thức về chăm sóc răng miệng. Phần lớn người dân chưa có thói quen vệ sinh răng miệng đúng cách, dẫn đến tích tụ mảng bám và vi khuẩn gây hại. Nhiều quan niệm sai lầm cũng góp phần làm gia tăng tình trạng này, chẳng hạn như:
- Chỉ cần đánh răng mỗi ngày là đủ để bảo vệ răng miệng.
- Tự mua thuốc uống khi đau răng mà không thăm khám bác sĩ.
- Cho rằng răng sữa của trẻ sẽ thay nên sâu răng sữa không đáng lo ngại.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Cao Bính, Giám đốc Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương, nhấn mạnh: "Sức khỏe răng miệng là một phần thiết yếu của sức khỏe tổng thể. Vệ sinh răng miệng kém có thể dẫn đến nhiều vấn đề, bao gồm sâu răng, bệnh về lợi và thậm chí là các bệnh lý toàn thân như tim mạch và tiểu đường."
Hậu quả nghiêm trọng khi điều trị muộn
Thống kê từ Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương cho thấy hơn 60% bệnh nhân chỉ tìm đến bác sĩ khi xuất hiện các triệu chứng như đau răng, viêm lợi hoặc sưng tấy. Trong khi đó, chỉ khoảng 10% người dân đi khám định kỳ để kiểm tra sức khỏe răng miệng. Đáng chú ý, nhiều bệnh nhân tiếp cận điều trị ở giai đoạn muộn, dẫn đến không thể giữ được răng.
Khi mất răng, các răng lân cận sẽ xô lệch, răng đối diện trồi lên, làm xáo trộn hệ thống nhai, ảnh hưởng đến khớp cắn và khớp thái dương hàm. Ở trẻ em, sâu răng không điều trị kịp thời dễ dẫn đến viêm tủy răng, hoại tử tủy, và các vấn đề nghiêm trọng khác như viêm xoang hàm, viêm hạch, hoặc viêm tủy xương. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống hàng ngày của trẻ trong việc ăn uống, giấc ngủ và tinh thần học tập.
Giải pháp từ chuyên gia và chiến lược quốc gia
Các chuyên gia nha khoa khẳng định việc phòng bệnh răng miệng không quá phức tạp nếu được thực hiện đúng cách ngay từ nhỏ. Trẻ em khi mọc răng sữa cần được cha mẹ hướng dẫn cách chải răng đúng, từ cách cầm bàn chải đến cách di chuyển bàn chải trên bề mặt răng. Thói quen này cần được duy trì thường xuyên để hình thành ý thức chăm sóc răng miệng lâu dài.
Phó Giáo sư Trần Cao Bính khuyến cáo người dân ghi nhớ "quy tắc 4 số 2" trong chăm sóc răng miệng:
- Đánh răng 2 lần mỗi ngày.
- Chải răng ít nhất 2 phút.
- Sau khi ăn 2 giờ nên đánh răng.
- Khám răng 2 lần mỗi năm.
Ngoài ra, nên sử dụng kem đánh răng có chứa sodium fluoride (flo) để giúp bảo vệ và tăng cường độ chắc khỏe của răng. Ông cũng lưu ý: "Nhiều người có thói quen đánh răng xong rồi ăn sáng, nhưng để giúp răng chắc khỏe hơn, tốt nhất nên đánh răng sau khi ăn sáng, hoặc đánh răng trước bữa sáng và đánh lại sau đó khoảng 2 giờ."
Ở góc độ chiến lược, Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh chăm sóc sức khỏe răng miệng là một cấu phần quan trọng của y tế dự phòng và hệ thống chăm sóc sức khỏe toàn dân. Để cải thiện thực sự sức khỏe răng miệng của người dân, cần có sự chung tay của toàn xã hội:
- Các cơ quan quản lý cần tiếp tục quan tâm đầu tư cho các chương trình chăm sóc răng miệng cộng đồng.
- Các nhà trường cần giáo dục thói quen chăm sóc răng miệng cho học sinh ngay từ nhỏ.
- Mỗi người dân hãy chủ động chăm sóc sức khỏe răng miệng cho bản thân và gia đình.
Hiện nay, hệ thống chuyên môn của ngành răng hàm mặt đã được chuẩn hóa với 360 quy trình kỹ thuật, và các y bác sĩ đã làm chủ nhiều kỹ thuật cao trong phẫu thuật và chỉnh hình hàm mặt, góp phần nâng cao chất lượng điều trị. Tuy nhiên, phòng bệnh vẫn luôn là ưu tiên hàng đầu để giảm thiểu gánh nặng bệnh tật và chi phí y tế.
