Cảnh báo hen suyễn do tập thể dục: Nguy cơ đột tử ngay cả với người vạm vỡ
Trên tờ China Times, bác sĩ chuyên khoa hô hấp người Trung Quốc Tô Nhất Phong đã chia sẻ một trường hợp đáng chú ý về một bệnh nhân nam đam mê thể thao và thường xuyên tập luyện cường độ cao tại phòng gym. Tuy nhiên, trong một buổi tập, anh bất ngờ xuất hiện cảm giác không hít được không khí, thở dốc dữ dội, giống như có ai đó bóp chặt cổ họng. Tình trạng này không chỉ xảy ra một lần mà đã nhiều lần khiến anh rơi vào trạng thái thiếu oxy nghiêm trọng, mang lại cảm giác "cận kề cái chết" khiến người đàn ông này vô cùng hoảng sợ.
Chẩn đoán ban đầu và thách thức trong điều trị
Trước đó, bệnh nhân đã đi khám nhiều nơi và được chẩn đoán mắc bệnh hen suyễn. Thế nhưng, dù đã sử dụng thuốc theo chỉ định, các cơn khó thở vẫn tái diễn trong khi tập thể dục. Mỗi lần phát tác, anh phải dùng thuốc rồi chờ khá lâu mới thấy đỡ, nhưng cảm giác ngột ngạt khi lên cơn khó thở vẫn vô cùng khủng khiếp. Anh thắc mắc với bác sĩ rằng vì sao anh dùng thuốc nhưng không thấy hiệu quả, điều này cho thấy sự phức tạp trong quản lý bệnh lý này.
Hen suyễn do tập thể dục: Nguyên nhân và cơ chế
Sau khi đánh giá kỹ tình trạng của bệnh nhân, bác sĩ Tô Nhất Phong xác định đây là biểu hiện điển hình của hen suyễn do tập thể dục (exercise-induced asthma). Theo bác sĩ Tô, khi vận động mạnh, cơ thể tăng thông khí, tức là hít thở nhanh và sâu hơn bình thường. Việc hít phải lượng lớn không khí khô và lạnh trong lúc này có thể kích thích đường thở, làm bệnh hen suyễn tái phát. Bên cạnh đó, vận động cường độ cao còn có thể gây ra phản ứng viêm nhẹ trong cơ thể và dẫn tới tình trạng mất nước, hai yếu tố này có thể làm tăng nguy cơ khởi phát cơn hen.
Điều đáng nói là nhiều người dễ nhầm lẫn khó thở sau tập với cảm giác "yếu sức" hoặc "chưa quen cường độ cao". Tuy nhiên, trong trường hợp này, nguyên nhân hoàn toàn không liên quan đến thể lực mà là do cơ chế bệnh lý của hen suyễn bị kích hoạt khi vận động. Bác sĩ Tô nhấn mạnh, hen suyễn do tập thể dục thậm chí có thể gây đột tử, kể cả ở những người có thân hình vạm vỡ hoặc vận động viên chuyên nghiệp. Do đó, người bệnh tuyệt đối không được chủ quan và cần có biện pháp phòng ngừa thích hợp.
Giải pháp: Dùng thuốc trước khi tập để phòng ngừa
Điểm mấu chốt khiến tình trạng của bệnh nhân trên không cải thiện nằm ở thời điểm dùng thuốc. Trước đây, anh chỉ hít thuốc giãn phế quản sau khi cơn hen đã bùng phát. Khi đó, đường thở đã co thắt, nên hiệu quả điều trị không cao. Bác sĩ Tô khuyến nghị anh nên thay đổi cách sử dụng thuốc: hít thuốc giãn phế quản trước khi bắt đầu tập luyện. Đây là biện pháp phòng ngừa, giúp hạn chế nguy cơ cơn hen khởi phát trong quá trình tập luyện.
Ban đầu, người đàn ông còn nghi ngờ về hiệu quả của phương pháp mới. Tuy nhiên, ở lần tái khám sau, anh vui vẻ cho biết việc dùng thuốc trước khi tập đã giúp cải thiện rõ rệt. Tình trạng không hít được không khí sau buổi tập gần như biến mất, chứng tỏ sự thay đổi này mang lại kết quả tích cực. Theo bác sĩ Tô, với người có tiền sử hen suyễn, nếu đợi đến sau khi vận động mới dùng thuốc thì thường đã quá muộn, vì cơn hen đã xảy ra và hiệu quả điều trị sẽ kém hơn.
Khuyến cáo cho người có tiền sử hen suyễn
Ngoài việc dùng thuốc đúng thời điểm, những người có tiền sử hen suyễn nên ưu tiên các bài tập ở cường độ vừa phải, phù hợp với thể trạng và tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ để giảm nguy cơ khởi phát cơn hen. Vận động mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tim phổi và cơ bắp, nhưng với những người có cơ địa hen suyễn, việc chuẩn bị đúng cách trước khi tập có thể là yếu tố quyết định một buổi tập an toàn và tránh một tình huống nguy hiểm đến tính mạng. Do đó, sự cảnh giác và tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa là vô cùng quan trọng.
