HCDC cảnh báo nguy cơ sốc nhiệt trong đợt nắng nóng gay gắt tại TP.HCM
Trong bối cảnh nắng nóng gay gắt đang bao trùm TP.HCM, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TP.HCM (HCDC) đã đưa ra những khuyến cáo quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe người dân, đặc biệt là những người làm việc ngoài trời. Theo ghi nhận của Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ, nhiệt độ cao nhất phổ biến dao động từ 35 đến 37 độ C, với độ ẩm thấp nhất chỉ khoảng 35-45%. Thời gian nắng nóng tập trung chủ yếu từ 12h đến 16h hàng ngày, đây là khung giờ bức xạ nhiệt đạt đỉnh, tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe.
Nguy cơ sốc nhiệt không chừa bất kỳ ai
HCDC nhấn mạnh rằng những đợt nắng nóng cực đoan đang trở thành thách thức lớn đối với người lao động và những người thường xuyên hoạt động ngoài trời. Các nhóm dễ bị ảnh hưởng bao gồm nông dân, công nhân công trường, người làm việc trong nhà xưởng có nguồn nhiệt cao, cũng như vận động viên hoặc người tập luyện thể lực. Điều đáng lưu ý là sốc nhiệt do gắng sức không chỉ xảy ra ở người lớn tuổi hay người có bệnh nền. Ngay cả người trẻ, thể trạng tốt vẫn có thể gặp nguy hiểm nếu cơ thể chưa kịp thích nghi với môi trường nhiệt độ cao nhưng phải hoạt động với cường độ lớn.
Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể phải tăng cường hoạt động của hệ thống điều hòa thân nhiệt, bao gồm tiết mồ hôi và giãn mạch để tản nhiệt. Nếu quá trình này bị quá tải, nhiệt tích tụ trong cơ thể sẽ gây rối loạn chức năng sinh lý, dẫn đến các tình trạng như kiệt sức do nhiệt hoặc sốc nhiệt, một cấp cứu y khoa có thể đe dọa tính mạng.
Khuyến cáo chi tiết từ HCDC để phòng ngừa hiệu quả
Một trong những nguyên tắc quan trọng nhưng thường bị bỏ qua là giúp cơ thể thích nghi dần với môi trường nóng. Quá trình thích nghi nhiệt của cơ thể thường kéo dài từ 10 đến 14 ngày. Trong thời gian này, cơ thể sẽ dần cải thiện khả năng tản nhiệt, tăng hiệu quả tiết mồ hôi và ổn định nhịp tim khi vận động trong điều kiện nóng. HCDC khuyến cáo nên bắt đầu bằng những hoạt động nhẹ, thời gian ngắn, sau đó tăng dần cường độ theo từng ngày. Việc “tập làm quen” này không chỉ giúp giảm cảm giác mệt mỏi mà còn hạn chế đáng kể nguy cơ xảy ra các biến cố nguy hiểm do nhiệt.
Bên cạnh việc thích nghi, tổ chức thời gian làm việc và nghỉ ngơi hợp lý đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ sức khỏe khi trời nóng. Làm việc liên tục dưới nắng gắt, đặc biệt trong khung giờ từ 12h đến 16h tại TP.HCM, khiến cơ thể tích tụ nhiệt nhanh chóng, dẫn đến suy giảm thể lực và tăng nguy cơ kiệt sức. Vì vậy, cần bố trí các khoảng nghỉ xen kẽ trong quá trình lao động hoặc tập luyện để cơ thể có thời gian hạ nhiệt. Các khoảng nghỉ nên được thực hiện tại nơi thoáng mát, có bóng râm hoặc thông gió tốt.
Ngoài ra, việc điều chỉnh khung giờ làm việc cũng rất quan trọng. Người dân nên hạn chế ra ngoài trong thời gian nắng đỉnh điểm, hoặc sắp xếp công việc vào sáng sớm và chiều muộn để giảm nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe. Trang phục và việc bù nước đúng cách góp phần quan trọng trong việc duy trì khả năng điều hòa thân nhiệt. Quần áo rộng rãi, thoáng mát, có khả năng thấm hút mồ hôi tốt sẽ giúp cơ thể tản nhiệt hiệu quả hơn. Trong suốt quá trình làm việc hoặc vận động, cần duy trì thói quen uống nước thường xuyên, từng ngụm nhỏ, không đợi đến khi cảm thấy khát.
Nhận biết sớm và xử trí kịp thời say nắng, sốc nhiệt
Trong điều kiện nắng nóng kéo dài, cơ thể dễ rơi vào trạng thái quá tải nhiệt. Tình trạng này thường khởi đầu bằng say nắng và có thể tiến triển thành sốc nhiệt nếu không được xử lý kịp thời. Say nắng được xem là giai đoạn cảnh báo sớm, với các biểu hiện như mệt mỏi, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, da đỏ, ra nhiều mồ hôi, khát nước và tim đập nhanh.
Nếu không can thiệp kịp thời, tình trạng có thể chuyển sang sốc nhiệt, một cấp cứu y khoa nguy hiểm. Lúc này, thân nhiệt có thể tăng trên 40°C, da nóng rát, tim đập nhanh, thở gấp, đau đầu dữ dội, buồn nôn và xuất hiện các rối loạn ý thức như lú lẫn, nói nhảm, mất định hướng. Trường hợp nặng có thể co giật hoặc ngất xỉu.
Khi gặp người có dấu hiệu say nắng, cần nhanh chóng đưa vào nơi mát, thoáng khí, cho nằm nghỉ và nới lỏng quần áo. Người bệnh nên được bù nước từ từ bằng nước mát hoặc dung dịch điện giải, đồng thời lau người bằng khăn mát để hỗ trợ hạ nhiệt. Việc theo dõi trong vòng 30-60 phút là cần thiết để đánh giá tình trạng hồi phục. Nếu các triệu chứng không cải thiện hoặc nặng hơn, cần đưa đến cơ sở y tế. Trong trường hợp nghi ngờ sốc nhiệt, cần gọi cấp cứu ngay lập tức và tiến hành làm mát tích cực.
Trước thực tế nắng nóng đang gia tăng tại TP.HCM với nền nhiệt cao và độ ẩm thấp, việc chủ động bảo vệ sức khỏe trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. HCDC khuyến cáo người dân cần uống đủ nước ngay cả khi chưa cảm thấy khát, mặc trang phục phù hợp, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với nắng trong thời gian cao điểm và đặc biệt là không làm việc quá sức khi cơ thể chưa kịp thích nghi với nhiệt độ môi trường.
