Bác sĩ hướng dẫn học sinh tiểu học phòng ngừa ngộ độc thực phẩm
Sáng ngày 13 tháng 4, bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Nguyệt Cầu, Giám đốc Trạm Y tế phường Tân Định, đã có buổi trò chuyện đầy ý nghĩa với các em học sinh Trường tiểu học Trần Khánh Dư, phường Tân Định, TP.HCM. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh an toàn thực phẩm, đặc biệt là an toàn bữa ăn bán trú và phòng tránh ngộ độc thực phẩm, đang nhận được sự quan tâm lớn từ phụ huynh thành phố.
Ba nhóm nguyên nhân chính gây ngộ độc thực phẩm
Bác sĩ Nguyễn Nguyệt Cầu đã mở đầu bằng việc khuyên học sinh cần biết cách nhận diện thực phẩm an toàn, chỉ nên ăn những sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và không quá hạn sử dụng. Tiếp theo, bà chỉ ra ba nhóm nguyên nhân chính dẫn đến ngộ độc thực phẩm:
- Nhóm vi khuẩn: Có trong thức ăn ôi thiu, bánh tráng trộn lề đường, hải sản bị ươn, hoặc thực phẩm hết hạn.
- Nhóm hóa chất: Bao gồm thuốc bảo vệ thực vật, phẩm màu độc hại, hàn the, và các chất kích thích tăng trưởng như trong giá đỗ.
- Nhóm độc tố tự nhiên: Tìm thấy trong cá nóc, nấm độc màu sắc sặc sỡ, mầm khoai tây, măng tre, khoai mì, hoặc đậu phộng bị mốc.
Bác sĩ nhấn mạnh: "Các em nên nhớ khi đi cắm trại hoặc vui chơi, không được tùy tiện hái nấm tự nhiên để ăn. Đối với khoai tây đã mọc mầm, tuyệt đối không sử dụng. Măng tre phải được luộc kỹ, đổ bỏ nước và ngâm đủ lâu trước khi ăn. Tương tự, khoai mì cần được lột vỏ, ngâm nước và luộc chín, không nên ăn sống để tránh ngộ độc."
Tầm quan trọng của vệ sinh tay trong phòng ngừa ngộ độc
Đáng chú ý, bác sĩ Cầu cũng nhấn mạnh rằng vi khuẩn không chỉ tồn tại trong thực phẩm mà còn ẩn náu trên đôi tay của chúng ta. Bà khuyến cáo học sinh phải rửa tay sạch sẽ trước khi ăn, tuân thủ quy trình rửa tay 6 bước với xà phòng. Các thời điểm cần thiết để rửa tay bao gồm:
- Trước khi ăn.
- Sau khi đi vệ sinh.
- Sau khi ho hoặc hắt hơi.
- Khi tay bị bẩn.
Bác sĩ còn lưu ý: "Thầy cô cần kiểm tra nhà vệ sinh trường học để đảm bảo luôn có đủ xà phòng. Sau giờ ra chơi kéo dài, học sinh phải rửa tay ngay. Nhiều em lau mặt bằng tay bẩn khi trời nóng, hoặc chơi với thú cưng mà không rửa tay, điều này dễ dẫn đến vi khuẩn xâm nhập cơ thể."
Năm kỹ năng kiểm tra thực phẩm trước khi ăn
Để giúp học sinh phòng ngừa nguy cơ ngộ độc, bác sĩ Nguyễn Nguyệt Cầu đã đưa ra năm kỹ năng kiểm tra thiết thực:
- Nhìn: Quan sát màu sắc, độ che đậy của thức ăn, sự hiện diện của ruồi hoặc côn trùng, và màu sắc có bình thường hay không.
- Ngửi: Ngửi nhẹ để phát hiện mùi chua, hôi, hoặc khét bất thường.
- Sờ: Cảm nhận độ nhớt hoặc dính của đồ ăn nếu phù hợp, và tránh ăn thực phẩm bị ẩm mốc.
- Xem: Kiểm tra hạn sử dụng, tình trạng bao bì có bị phồng hay rách không.
- Hỏi: Hỏi ý kiến thầy cô hoặc cha mẹ khi thấy đồ ăn có dấu hiệu bất thường, không tự ý ăn nếu không rõ nguồn gốc.
Dấu hiệu nhận biết và cách xử lý khi bị ngộ độc
Bác sĩ Nguyệt Cầu cũng chia sẻ các dấu hiệu ngộ độc thực phẩm có thể xuất hiện sau khi ăn vài phút, vài giờ, hoặc thậm chí một ngày, bao gồm nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy và sốt. Bà dặn dò: "Khi nghi ngờ bị ngộ độc, các em cần báo ngay cho thầy cô hoặc ba mẹ, không được giấu tình trạng sức khỏe và tuyệt đối không tự ý dùng thuốc."
Ngoài ra, bác sĩ còn nhắc nhở học sinh trong những ngày nắng nóng tại TP.HCM cần uống đủ nước, vệ sinh bình nước cá nhân hàng ngày để phòng tránh vi khuẩn lây bệnh.
Cô Lê Thị Thu Hằng, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trần Khánh Dư, đã tặng hoa cảm ơn bác sĩ và bày tỏ mong muốn buổi chia sẻ sẽ nâng cao nhận thức về bảo vệ sức khỏe cho học sinh, giáo viên và phụ huynh, đặc biệt trong việc phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và đảm bảo an toàn cho các em.
