Hai trẻ ngộ độc cyanua sau khi ăn chanh dây rừng xanh
Bệnh viện Phụ sản - Nhi Quảng Nam (Đà Nẵng) cho biết khoa Cấp cứu Hồi sức tích cực - Chống độc và Bệnh lý sơ sinh vừa tiếp nhận hai bệnh nhi 5 tuổi và 10 tuổi, là chị em ruột, được chuyển từ Trung tâm Y tế khu vực Bắc Trà My trong tình trạng nguy kịch. Khi nhập viện, cả hai trẻ bị suy hô hấp, hôn mê và toan chuyển hóa nặng. Các bác sĩ lập tức hồi sức tích cực, hỗ trợ hô hấp, tuần hoàn và điều chỉnh rối loạn toan kiềm.
Diễn biến điều trị và nguyên nhân ngộ độc
Sau một ngày điều trị, hai bệnh nhi tỉnh táo, được cai máy thở, tự ăn uống trở lại và tiếp tục được theo dõi. Qua khai thác bệnh sử, bác sĩ xác định trước đó hai trẻ đã ăn một lượng lớn quả chanh dây rừng còn xanh. Theo các bác sĩ, chanh dây chín là loại trái cây giàu dinh dưỡng và an toàn khi sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, quả còn non hoặc chưa chín, đặc biệt phần vỏ và cùi trắng, chứa hàm lượng cyanogenic glycoside cao. Khi vào cơ thể, chất này có thể chuyển hóa thành hydro cyanua (HCN) - một độc chất có khả năng gây suy hô hấp cấp và đe dọa tính mạng. Đây cũng là cơ chế ngộ độc tương tự ở một số thực phẩm như sắn, măng tươi chưa chế biến đúng cách, hạt táo, hạt mơ hay hạnh nhân đắng.
Triệu chứng ngộ độc và cách phòng tránh
Triệu chứng ngộ độc thường xuất hiện rất nhanh, từ khoảng 30 phút đến 1-2 giờ sau khi ăn. Người bệnh có thể bị đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, đau bụng, thở nhanh, nóng rát vùng miệng và họng. Ở những trường hợp nặng, người bệnh có thể rơi vào tình trạng rối loạn ý thức, hôn mê, co giật, tụt huyết áp, suy hô hấp, toan chuyển hóa nặng, ngừng tuần hoàn. Nếu không được cấp cứu kịp thời, nguy cơ không qua khỏi rất cao. Tuy nhiên, nếu được phát hiện và điều trị sớm, người bệnh thường hồi phục tốt và không để lại di chứng.
Để phòng ngừa ngộ độc, bác sĩ khuyến cáo chỉ sử dụng chanh dây khi quả đã chín hoàn toàn, không ăn quả còn xanh, đặc biệt không ăn phần vỏ và cùi trắng. Khi sử dụng, chỉ nên lấy phần ruột và hạt. Đối với trẻ nhỏ, nên hạn chế cho ăn trực tiếp, có thể lọc bỏ hạt và chỉ dùng phần nước cốt. Ngoài chanh dây, các thực phẩm có chứa cyanua tự nhiên như sắn và măng tươi cũng cần được sơ chế đúng cách bằng cách ngâm, luộc kỹ và bỏ nước luộc trước khi sử dụng để giảm độc tố. Người dân cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế nếu sau khi ăn xuất hiện các dấu hiệu như nôn nhiều, chóng mặt, khó thở, lơ mơ hoặc co giật để được cấp cứu kịp thời, tránh nguy cơ diễn tiến nặng.
