Chuyên gia dinh dưỡng chỉ ra hai chìa khóa sống khỏe khi Việt Nam già hóa dân số
Bên lề sự kiện Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4, PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì thuộc Viện Dinh dưỡng Hà Nội, đã chia sẻ với báo chí về sự cần thiết phải chủ động chăm sóc sức khỏe. Ông nhấn mạnh rằng Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh chóng, với quá trình này diễn ra trong thời gian ngắn hơn nhiều so với các quốc gia phát triển, kéo theo sự gia tăng đáng kể các bệnh không lây nhiễm.
Dinh dưỡng hợp lý và lối sống khoa học là nền tảng
Trong bối cảnh đó, PGS Hưng cho rằng dinh dưỡng hợp lý và lối sống khoa học chính là hai “chìa khóa” quan trọng giúp người cao tuổi duy trì sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống. Ông giải thích rằng lão hóa khiến cơ thể trải qua nhiều biến đổi, bao gồm:
- Hệ tiêu hóa suy giảm, làm giảm hấp thu các vi chất thiết yếu như vitamin B12, sắt và canxi.
- Cảm giác ngon miệng giảm do thay đổi vị giác và khứu giác.
- Tình trạng mất khối cơ (sarcopenia) và giảm mật độ xương, làm tăng nguy cơ yếu cơ, té ngã và gãy xương.
Những thay đổi này đòi hỏi chế độ dinh dưỡng phải được điều chỉnh một cách phù hợp và cá thể hóa.
Xây dựng chế độ dinh dưỡng cá thể hóa
Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, để sống khỏe và sống thọ, người dân, đặc biệt là người cao tuổi, cần bắt đầu từ việc xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý. Ông khuyến nghị:
- Đảm bảo đủ năng lượng theo thể trạng, tăng cường protein để hạn chế mất cơ.
- Ưu tiên chất béo lành mạnh, bổ sung nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
- Cung cấp đầy đủ các vi chất như vitamin D, canxi, vitamin B12, đồng thời hạn chế muối và thực phẩm chế biến sẵn.
Ngoài thành phần dinh dưỡng, cách ăn uống cũng rất quan trọng. Người cao tuổi nên chia nhỏ bữa ăn, lựa chọn cách chế biến phù hợp với khả năng nhai nuốt và duy trì uống đủ nước, do cảm giác khát giảm dần theo tuổi.
Gánh nặng dinh dưỡng và nhu cầu tư vấn cá thể hóa
Cùng quan điểm, PGS.TS Trần Thanh Dương cho rằng dinh dưỡng hợp lý là nền tảng của sức khỏe, tầm vóc và trí tuệ. Dù Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực như giảm suy dinh dưỡng trẻ em và cải thiện chiều cao trung bình, nhưng vẫn đang đối mặt với “ba gánh nặng” dinh dưỡng, bao gồm suy dinh dưỡng thấp còi, thiếu vi chất và gia tăng thừa cân, béo phì. Đáng chú ý, nhiều người dân hiện chưa được đánh giá đúng tình trạng dinh dưỡng và chưa biết cách xây dựng chế độ ăn phù hợp. Vì vậy, việc trang bị kiến thức và được tư vấn dinh dưỡng cá thể hóa ngày càng trở nên cần thiết.
Tập luyện thể lực và khám sức khỏe định kỳ
Thứ hai, PGS Hưng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tập luyện. Ông khuyên rằng ngay từ hôm nay, mỗi người nên vận động thường xuyên. Tập luyện thể lực phù hợp giúp bảo vệ khối cơ, tăng sức bền và hỗ trợ kiểm soát các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường và bệnh tim mạch. Mỗi ngày tập luyện 30-40 phút nhẹ nhàng có thể giúp kéo dài tuổi thọ và làm chậm quá trình lão hóa.
TS.BS Đỗ Kim Bảng, Phó Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), cũng đồng ý rằng vận động thể lực đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát bệnh. Ông chia sẻ: “Chỉ cần bắt đầu từ những thói quen đơn giản như đi bộ mỗi ngày, tận dụng mọi cơ hội để vận động và duy trì cùng người thân, mỗi bước chân đều giống như một ‘liều thuốc’ hiệu quả cho sức khỏe.”
Kết hợp để nâng cao chất lượng sống
Các chuyên gia kết luận rằng, khi kết hợp đúng giữa dinh dưỡng hợp lý và vận động khoa học, mỗi người không chỉ kéo dài tuổi thọ mà còn nâng cao chất lượng sống, đồng thời giảm gánh nặng bệnh tật cho gia đình và xã hội. Việc thăm khám sức khỏe thường xuyên, kết hợp với phục hồi chức năng và hỗ trợ tâm lý - xã hội, cũng là yếu tố không thể thiếu trong hành trình sống khỏe mạnh khi tuổi cao.
