Bộ Y tế vừa gửi Bộ Tư pháp dự thảo Nghị định quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Dân số, dự kiến trình Chính phủ trước ngày 30/4. Nội dung đáng chú ý là mở rộng đối tượng hỗ trợ sàng lọc bệnh bẩm sinh cho tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh từ ngày 1/1/2027.
Mở rộng đối tượng hỗ trợ sàng lọc
Hiện nay, Bộ Y tế triển khai hỗ trợ cho phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, bảo trợ xã hội; người dân tại thôn đặc biệt khó khăn; xã thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo khám sàng lọc trước sinh 4 bệnh và sàng lọc sơ sinh 5 bệnh. Dự thảo Nghị định mới sẽ mở rộng đối tượng hỗ trợ đến tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh, theo lộ trình ưu tiên.
Các bệnh được sàng lọc
Phụ nữ mang thai sẽ được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc trước sinh đủ 4 bệnh cơ bản: Hội chứng Edwards, hội chứng Down, hội chứng Patau, tan máu bẩm sinh Thalassemia. Trẻ sơ sinh sẽ được khám và thực hiện các phương pháp sàng lọc sơ sinh đủ 5 bệnh cơ bản: Suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh, bất thường tim bẩm sinh nặng.
Mức hỗ trợ tài chính
Dự thảo đề xuất mức hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh được thanh toán theo thực tế nhưng tối đa không vượt quá 900.000 đồng/trường hợp. Đối với sàng lọc sơ sinh, mức hỗ trợ tối đa là 600.000 đồng/trường hợp. Dự kiến kinh phí nhà nước hỗ trợ để thực hiện gói dịch vụ này cho phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh là hơn 2.003 tỷ đồng mỗi năm.
Thực trạng bệnh bẩm sinh tại Việt Nam
Bộ Y tế cho biết mỗi năm Việt Nam có hơn 1,48 triệu trẻ chào đời với trên 40.000 trẻ sơ sinh mắc bệnh, tật bẩm sinh (khoảng 3%). Số trẻ sơ sinh tử vong do dị tật bẩm sinh khoảng 1.700 trẻ, chiếm 11% số trẻ sơ sinh tử vong. Tỷ lệ và số lượng trẻ bệnh, tật bẩm sinh được phát hiện ở Việt Nam có thể thấp hơn nhiều so với thực tế, bởi theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), có hơn 7.000 khuyết tật bẩm sinh khác nhau do di truyền hoặc một phần do di truyền. Trong khi đó, nước ta mới chỉ sàng lọc được 5-6 bệnh bẩm sinh phổ biến nhất.
Việc thực hiện khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh được kỳ vọng sẽ phòng ngừa, phát hiện các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, mang thai, sinh đẻ, nuôi con, góp phần đảm bảo hôn nhân bền vững, con sinh ra khỏe mạnh; giảm gánh nặng chi phí của gia đình và xã hội.
Lộ trình thực hiện
Dự thảo đề xuất lộ trình ưu tiên để thực hiện chính sách này theo từng nhóm đối tượng. Cụ thể, từ ngày 1/7 tới 31/12/2026, áp dụng với phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, bảo trợ xã hội; người dân tại thôn đặc biệt khó khăn; xã thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi, biên giới, hải đảo, vùng nhiễm chất độc dioxin được sử dụng miễn phí dịch vụ sàng lọc trước sinh (4 bệnh) và sơ sinh (5 bệnh). Từ ngày 1/1/2027, chính sách hỗ trợ sẽ được áp dụng với tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh.
Mở rộng nhóm phụ nữ được hỗ trợ tiền khi sinh con
Ngoài những phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi, Bộ Y tế đề xuất thêm 2 nhóm phụ nữ được hỗ trợ tối thiểu 2 triệu đồng/trường hợp khi sinh con.
