Hệ Sinh Thái Ghép Tạng Phía Nam: Quy Trình Phản Ứng Nhanh Cứu Sống Hàng Chục Người
Trong lĩnh vực ghép tạng tại Việt Nam, khu vực phía Nam đã có những bước tiến vượt bậc, đặc biệt trong việc xử lý các ca ghép từ người cho chết não. Dù khởi động chậm hơn so với miền Bắc và miền Trung, các trung tâm lớn như Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM và Bệnh viện Chợ Rẫy đã nhanh chóng bắt nhịp, xây dựng được một hệ sinh thái chuyên khoa vững chắc và quy trình phản ứng nhanh hiệu quả.
Con Số Ấn Tượng Và Sự Phát Triển Bền Vững
Giáo sư Nguyễn Hoàng Định, Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, nhấn mạnh rằng con số 66 ca ghép tạng từ người chết não là một thành tựu đáng ghi nhận. So với 15-20 năm trước, khi trung bình mỗi năm Việt Nam chỉ có khoảng 10 trường hợp, đây là sự tiến bộ vượt bậc. Yếu tố then chốt dẫn đến thành công này chính là việc hình thành một hệ sinh thái chuyên khoa hoàn chỉnh, bao gồm sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều lĩnh vực như hồi sức tích cực, gây mê, miễn dịch, huyết học, tim mạch, tiêu hóa, thận học, xét nghiệm, ngân hàng máu và điều phối ghép.
Quy Trình Phản Ứng Nhanh: Chạy Đua Với Thời Gian
Tại các bệnh viện lớn phía Nam, kinh nghiệm tổ chức đa chuyên khoa đã được tích lũy qua nhiều năm, cho phép họ thiết lập quy trình phản ứng nhanh khi nhận thông tin về người hiến chết não. Có những tình huống thời gian chuẩn bị chỉ vỏn vẹn khoảng một tiếng rưỡi trước giờ máy bay cất cánh. Nếu chậm trễ, ê kíp có thể lỡ chuyến bay vận chuyển tạng về ghép. Một ví dụ điển hình là trường hợp ê kíp phía Nam đã khẩn trương hoàn tất mọi khâu chuẩn bị trong thời gian ngắn, kịp thời bay ra Hà Nội để tiếp nhận tim và vận chuyển an toàn về TP.HCM, vượt qua thách thức bảo quản tạng trên quãng đường hàng nghìn km.
Những Ca Ghép Đặc Biệt Và Tinh Thần Sẵn Sàng 24/7
Ghép tạng không chỉ là kỹ thuật phẫu thuật mà còn đòi hỏi sự điều phối và tổ chức chính xác. Có những ca ghép diễn ra ngay sát Tết Nguyên đán, như một ca ghép tim và lấy đa tạng được thực hiện đồng thời trước thời khắc giao thừa, huy động hơn 200 nhân viên y tế tham gia. Các kíp mổ, hồi sức, xét nghiệm, điều phối phối hợp nhịp nhàng, không có khâu nào chệch choạc. Ngay sau kỳ nghỉ Tết, vào ngày làm việc đầu tiên, khi nhận thông tin có ca hiến tim, ê kíp chỉ mất khoảng 90 phút để sẵn sàng lên đường, thể hiện sự chuyên nghiệp, kỷ luật và tinh thần sẵn sàng 24/7 của đội ngũ.
Bệnh Viện Chợ Rẫy: Đóng Góp Quan Trọng Cho Cộng Đồng
Năm 2025, Bệnh viện Chợ Rẫy đã ghi nhận tín hiệu tích cực với năm trường hợp hiến tạng từ người chết não. Từ nguồn tạng này, bệnh viện đã thực hiện 10 ca ghép thận, 2 ca ghép gan, 2 ca ghép tim, 1 ca ghép phổi, 4 ca ghép giác mạc và 2 ca ghép da, phối hợp với Trung tâm Điều phối quốc gia để điều phối gan, tim, phổi và giác mạc đến các bệnh viện khác như Trung ương Huế, 108, Đại học Y Dược, Viện Phổi trung ương, mang lại cơ hội sống cho 30 người bệnh. Theo TS.BS Dư Thị Ngọc Thu, số trường hợp hiến mô - tạng năm 2025 tăng so với các năm trước, phản ánh sự cải thiện trong nhận thức cộng đồng.
Hướng Đi Tương Lai: Hệ Thống Liên Thông Toàn Quốc
Hiện nay, hoạt động hiến mô, tạng chủ yếu diễn ra tại các bệnh viện lớn, trong khi người hiến tiềm năng có thể có ở bất kỳ bệnh viện nào. Do đó, Bộ Y tế đang cùng các chuyên gia xây dựng quy trình điều phối hiến - ghép cho từng loại tạng áp dụng trên toàn quốc, dự kiến hoàn thiện trong năm 2026. Các chuyên gia cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc xây dựng một hệ thống liên thông giữa các bệnh viện, được hỗ trợ bởi công nghệ thông tin, để tối ưu hóa điều phối, minh bạch danh sách chờ ghép và nâng cao hiệu quả cứu sống người bệnh trên cả nước.
Trong bối cảnh đó, ca ghép tim cho cậu bé 15 tuổi suy tim giai đoạn cuối tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM vào đêm gần cuối năm 2025 là minh chứng rõ nét cho sự tiến bộ và cam kết không ngừng nghỉ của ngành y tế trong việc mang lại sự sống cho bệnh nhân thông qua ghép tạng.
