Hà Nội tăng cường phòng chống bệnh dại, kiểm soát buôn bán thịt chó mèo
Ngày 24/3, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội (trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) đã phối hợp với Tổ chức Soi Dog Foundation và Doanh nghiệp xã hội Truyền thông thay đổi hành vi hướng tới phát triển bền vững Việt Nam (SBCC Vietnam) để tổ chức Hội nghị tập huấn lần thứ 2 cho cán bộ và nhân viên thú y. Sự kiện này tập trung vào chủ đề “Giải pháp tăng cường phòng, chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo - Hướng tới đô thị an toàn và văn minh”.
Dự án thí điểm và mục tiêu quốc gia
Hội nghị nằm trong khuôn khổ Dự án “Thí điểm mô hình phòng, chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững, từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó, mèo tại một số phường trên địa bàn thành phố Hà Nội”, được UBND Thành phố phê duyệt vào ngày 24/7/2025. Dự án này nhằm góp phần thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia với mục tiêu không còn ca tử vong ở người do bệnh dại vào năm 2030. Đồng thời, nó hướng tới việc nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát dịch bệnh và từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế.
Từ đầu năm 2026 đến nay, Hà Nội đã ghi nhận nhiều ổ dịch dại, dẫn đến việc tiêu hủy 27 con chó và 1 con mèo. Những con số này phản ánh virus dại đang lưu hành trên địa bàn, đòi hỏi các biện pháp can thiệp đồng bộ và quyết liệt hơn để khống chế và kiểm soát tốt tình hình dịch bệnh.
Nội dung chính của hội nghị
Hội nghị đã tập trung chia sẻ và thảo luận các nội dung quan trọng, bao gồm:
- Công tác quản lý nhà nước trong phòng, chống bệnh dại.
- Tăng cường phối hợp liên ngành trong kiểm soát hoạt động giết mổ, kinh doanh, vận chuyển động vật và sản phẩm động vật.
- Đánh giá mối liên hệ giữa việc buôn bán, giết mổ chó, mèo với nguy cơ lây lan bệnh dại.
- Xây dựng chiến lược hướng tới mục tiêu “Không còn ca tử vong ở người do bệnh dại vào năm 2030”.
- Các giải pháp truyền thông và hỗ trợ chuyển đổi sinh kế cho các hộ kinh doanh thịt chó, mèo.
TS, BS Đào Hữu Thân, Phó Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật Hà Nội, đã trình bày về những nguy cơ từ bệnh dại của chó, mèo đối với con người. Theo số liệu cập nhật, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước đã ghi nhận 16 trường hợp nghi mắc hoặc tử vong do bệnh dại tại 10 tỉnh, thành phố. Trên địa bàn Hà Nội, các ổ dịch dại đã xuất hiện tại 3 thôn thuộc 2 xã (Hòa Lạc, Hạ Bằng), với tổng số 28 con động vật phải tiêu hủy (gồm 27 con chó và 1 con mèo), cùng nhiều người phải điều trị dự phòng sau phơi nhiễm.
Kiểm soát chặt chẽ và chuyển đổi sinh kế
Ông Nguyễn Đình Đảng, Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội, nhấn mạnh: “Nâng cao năng lực cho cán bộ cơ sở là nhiệm vụ cốt lõi để triển khai hiệu quả các biện pháp phòng, chống bệnh dại. Cán bộ thú y và quản lý địa bàn cần kiểm soát chặt chẽ hoạt động giết mổ, kinh doanh, vận chuyển động vật, đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc thực phẩm, kiên quyết xử lý vi phạm và xóa bỏ các điểm kinh doanh không bảo đảm vệ sinh dịch tễ, môi trường.”
Bên cạnh công tác kiểm soát dịch bệnh, hội nghị cũng đặt ra định hướng quan trọng trong tuyên truyền, vận động cộng đồng. Theo các khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người dân cần được hướng dẫn thay đổi thói quen tiêu dùng theo hướng bền vững, hạn chế dần việc nuôi chó, mèo lấy thịt và giảm tiêu thụ thịt đỏ, ưu tiên thịt gia cầm an toàn. Đặc biệt, trong bối cảnh Hà Nội vừa ghi nhận các ổ dịch bệnh dại, người dân cần cảnh báo không tiếp xúc trực tiếp với thịt chó, mèo sống chưa qua kiểm dịch.
Ông Faizan Jalil, Quản lý Cao cấp của tổ chức Soi Dog Foundation, chia sẻ: “Kinh nghiệm triển khai tại Thái Lan và Hàn Quốc cho thấy mối liên hệ trực tiếp giữa hoạt động giết mổ, kinh doanh thịt chó mèo với nguy cơ lây lan bệnh dại trong cộng đồng. Động vật bị vận chuyển và giết mổ ngoài tầm kiểm soát thú y chính là mắt xích yếu nhất trong chuỗi phòng dịch.” Ông cũng nhấn mạnh rằng, về lâu dài, cần thực hiện lộ trình chuyển đổi sinh kế cho các hộ giết mổ và kinh doanh thịt chó, mèo sang các mô hình kinh tế phù hợp hơn.
Vai trò của cán bộ cơ sở và truyền thông
Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc doanh nghiệp xã hội SBCC Vietnam, cho biết: “Đây là hội nghị tập huấn lần thứ 2 và chúng tôi nhận thấy rõ sự chuyển biến trong nhận thức của các cán bộ tham dự. Thay đổi hành vi cộng đồng không thể thành công nếu không có đội ngũ cán bộ cơ sở vừa đóng vai trò định hướng nhận thức, vừa thực thi, giám sát hành vi của người dân và các chủ cơ sở giết mổ, kinh doanh.”
Anh Nguyễn Xuân Phong, cán bộ phường Dương Nội, bày tỏ: “Qua hội nghị tập huấn lần này, chúng tôi nhận thức sâu sắc hơn rằng cán bộ cơ sở không chỉ là người thực thi mà còn là cầu nối quan trọng giữa chính sách và thực tiễn. Những nội dung và định hướng được chia sẻ tại hội nghị hôm nay rất cụ thể và thiết thực, chúng tôi cam kết sẽ đưa vào triển khai ngay trên địa bàn.”
Hướng tới tương lai
Chương trình tập huấn được thiết kế với mong muốn trang bị cho các cán bộ tham dự những kiến thức và công cụ để triển khai các giải pháp cải thiện sức khỏe cộng đồng, phúc lợi động vật và chất lượng cuộc sống cho người dân Hà Nội. Trong thời gian tới, các hoạt động sẽ tập trung mở rộng chương trình, thúc đẩy hợp tác liên ngành trên toàn các địa bàn thí điểm, từ đó hy vọng xây dựng một mạng lưới các cộng đồng an toàn và có thể trở thành mô hình tham khảo cho các đô thị khác ở Việt Nam.
