Một nam bệnh nhân 31 tuổi tại Hà Nội đã được các bác sĩ Bệnh viện E cứu sống ngoạn mục sau khi bị đứt rời cuống thận phải do tai nạn giao thông. Thay vì cắt bỏ quả thận dập nát, các bác sĩ đã thực hiện ca ghép thận tự thân phức tạp, đưa thận ra ngoài cơ thể để xử lý tổn thương rồi ghép lại thành công.
Ca chấn thương đặc biệt nghiêm trọng
Bệnh nhân nhập viện vào sáng ngày 20/5 trong tình trạng đa chấn thương nặng sau tai nạn giao thông. Kết quả thăm khám cho thấy bệnh nhân bị chấn thương ngực kín, chấn thương bụng kín, vỡ gan độ 3 và đặc biệt là chấn thương thận phải độ 5 - mức độ nặng nhất trong phân loại chấn thương thận.
Theo TS.BS Nguyễn Đình Liên, Trưởng khoa Phẫu thuật Thận tiết niệu và Nam học, Bệnh viện E, đây là một trong những trường hợp đặc biệt phức tạp khi tổn thương xảy ra ngay tại rốn thận. Quả thận phải bị đứt rời cuống mạch, kèm huyết khối tĩnh mạch thận, khiến chức năng lọc máu mất đột ngột.
Bác sĩ Liên cho biết: "Người bệnh đứng trước nguy cơ mất thận hoàn toàn, đồng thời có thể bị chảy máu nghiêm trọng dẫn đến sốc mất máu, đe dọa tính mạng nếu không được can thiệp kịp thời."
Quyết định táo bạo: Ghép thận tự thân
Ngay sau khi tiếp nhận bệnh nhân, Bệnh viện E đã kích hoạt hệ thống cấp cứu "báo động đỏ", huy động nhiều chuyên khoa tham gia hội chẩn để tìm phương án điều trị tối ưu. Thông thường, với các trường hợp chấn thương thận độ 5 kèm đứt cuống mạch và đến viện muộn, lựa chọn an toàn nhất là cắt bỏ quả thận tổn thương nhằm cứu sống người bệnh. Tuy nhiên, điều đó đồng nghĩa bệnh nhân sẽ mất vĩnh viễn một nửa chức năng lọc máu của cơ thể.
Trước tình huống đặc biệt này, các bác sĩ quyết định lựa chọn một phương án khó khăn hơn nhiều: ghép thận tự thân. Kỹ thuật này về bản chất là đưa chính quả thận của người bệnh ra khỏi cơ thể để xử lý toàn bộ tổn thương mạch máu, sau đó ghép trở lại nhằm khôi phục chức năng.
"Áp lực lớn nhất là người bệnh đang trong tình trạng đa chấn thương nặng. Ca mổ đòi hỏi sự phối hợp tuyệt đối giữa các chuyên khoa và phải tận dụng từng phút trong 'giờ vàng' cấp cứu", ông nói.
Kỹ thuật ghép thận tự thân đột phá
Sau hội chẩn liên chuyên khoa, ê-kíp do TS.BS Phan Thảo Nguyên, Phó Giám đốc Bệnh viện E, phụ trách điều hành Trung tâm Tim mạch, quyết định thực hiện kỹ thuật ghép thận tự thân ngay tại vị trí giải phẫu ban đầu của thận. Đây là điểm khác biệt lớn so với đa số ca ghép thận tự thân trước đây. Thông thường, quả thận sau khi được xử lý sẽ được chuyển xuống hố chậu để ghép lại, khiến người bệnh phải chịu thêm một đường mổ và quá trình tái tạo niệu quản phức tạp hơn.
Trong khi đó, phương án ghép trở lại ngay tại hố thận giúp giảm tổn thương cho người bệnh và rút ngắn thời gian phẫu thuật. Tuy nhiên, đây cũng là kỹ thuật khó hơn do phẫu trường hẹp, sâu và việc khâu nối các mạch máu đòi hỏi độ chính xác rất cao.
Khoảnh khắc căng thẳng nhất của ca mổ đến khi các bác sĩ hoàn tất những mũi khâu vi phẫu cuối cùng và mở kẹp mạch máu. Dòng máu đỏ tươi bắt đầu lưu thông trở lại qua hệ thống mạch mới được tái tạo. Quả thận từ màu xám nhợt do thiếu máu dần chuyển sang hồng hào. Không lâu sau đó, những giọt nước tiểu đầu tiên xuất hiện, báo hiệu cơ quan này đã sống lại.
Kết quả phục hồi tích cực
Sau hơn 10 ngày điều trị hậu phẫu, sức khỏe người bệnh phục hồi tích cực. Hiện các kết quả xét nghiệm sinh hóa và chẩn đoán hình ảnh cho thấy chức năng thận đã trở về bình thường. Hệ thống mạch máu được tái tạo lưu thông tốt, tưới máu cho thận được bảo đảm và người bệnh có thể xuất viện trong những ngày tới.
