Bé trai 41 tháng tuổi người dân tộc Mường, sinh ra đã bị đục thủy tinh thể bẩm sinh cả hai mắt, tiếp tục đối mặt với biến cố nghiệt ngã khi bị rắn hổ mang cắn vào bàn chân trái. Với cơ thể chỉ nặng 9 kg, nọc độc nhanh chóng phá hủy mô mềm, gây hoại tử lan rộng từ bàn chân lên cẳng chân rồi đến đùi, tạo khuyết hổng phần mềm rất lớn. Nhờ phối hợp nhiều chuyên khoa và kỹ thuật ghép da đặc biệt, các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai đã giữ lại chi thể, trao hy vọng cho em có thể tự bước đi trong tương lai.
Cuộc chạy đua giành lại đôi chân
Tai nạn xảy ra khi cậu bé đang chơi trên sàn nhà thì bị rắn hổ mang cắn vào bàn chân trái. Em được chuyển ngay đến Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai trong tình trạng tổn thương diễn biến phức tạp. Dù điều trị tích cực, nọc độc vẫn phá hủy da và mô mềm, vùng hoại tử lan nhanh từ bàn chân lên cẳng chân, đùi, đẩy bệnh nhi vào nguy cơ nhiễm trùng nặng, mất mô diện rộng và phải cắt bỏ chi thể.
Trước tình huống cấp bách, các bác sĩ Trung tâm Nhi khoa phối hợp với Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ hội chẩn, xây dựng phương án tối ưu. Ê-kíp tiến hành cắt lọc toàn bộ mô hoại tử để kiểm soát nhiễm trùng, đồng thời cố gắng bảo tồn tối đa cấu trúc còn sống. Tuy nhiên, sau phẫu thuật, phần khuyết hổng kéo dài từ đùi xuống bàn chân đặt ra thách thức lớn trong tái tạo và che phủ tổn thương.
Thách thức với bệnh nhi nhẹ cân
Theo ThS.BS Trương Thế Duy, Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ, đây là một trong những trường hợp đặc biệt khó vì bệnh nhi còn quá nhỏ, thể trạng nhẹ cân trong khi diện tích tổn thương rất rộng. "Với một trẻ mới 41 tháng tuổi, nguồn da lành để ghép rất hạn chế. Chúng tôi phải vừa loại bỏ triệt để mô hoại tử, vừa cố gắng giữ lại tối đa cấu trúc chi thể. Mục tiêu không chỉ là làm liền vết thương mà còn bảo tồn khả năng vận động và sự phát triển lâu dài của trẻ."
Trong những ngày điều trị, gia đình bệnh nhi sống trong nỗi lo thường trực. Chứng kiến chân con ngày càng thâm đen, hoại tử và liên tiếp trải qua các cuộc phẫu thuật là khoảng thời gian ám ảnh. Đứa trẻ vốn đã mất đi ánh sáng từ khi chào đời nay lại có nguy cơ không thể tự bước đi. Người thân chỉ biết ôm con, chờ đợi từng thông tin từ các bác sĩ với niềm hy vọng mong manh.
Ghép da đầu để giữ lại tương lai
Sau nhiều lần cân nhắc, ê-kíp điều trị quyết định lựa chọn giải pháp đặc biệt: sử dụng chính da đầu của bệnh nhi để ghép che phủ toàn bộ vùng khuyết hổng. ThS.BS Trương Thế Duy cho biết, da đầu là nguồn da ghép có nhiều ưu điểm khi cần diện tích che phủ lớn: hệ thống mạch máu phong phú, khả năng tái tạo nhanh. Nếu lấy đúng độ dày, các nang tóc vẫn được bảo tồn, tóc có thể mọc trở lại bình thường và hầu như không để lại sẹo đáng kể.
Tuy nhiên, kỹ thuật này đòi hỏi độ chính xác rất cao. Lớp da phải đủ mỏng để vùng cho da tự hồi phục nhưng vẫn đảm bảo khả năng sống sau ghép. Từng mảnh da được trải đều và cố định cẩn thận trên nền vết thương từ đùi xuống bàn chân. Ca phẫu thuật do ThS.BS Trương Thế Duy, ThS.BS Lê Thị Trang (Khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ) và BS Đỗ Trọng Đạt (Trung tâm Nhi khoa) trực tiếp thực hiện.
Sau mổ, bệnh nhi được theo dõi sát sao với sự phối hợp của bác sĩ và điều dưỡng hai chuyên khoa nhằm kiểm soát nhiễm trùng, đảm bảo dinh dưỡng, chăm sóc vết thương và đánh giá sự sống của từng mảnh ghép. Bảy ngày sau phẫu thuật, toàn bộ mảnh ghép đã bám sống tốt, vết thương tiến triển thuận lợi, chân trái của bệnh nhi được bảo tồn thành công. Vùng da đầu lấy ghép cũng hồi phục tốt, tóc có thể mọc trở lại bình thường.
Niềm vui và hành trình phía trước
Khoảnh khắc nghe tin con không phải cắt bỏ chân, gia đình bệnh nhi đã không kìm được nước mắt. Sau nhiều ngày thấp thỏm giữa hy vọng và tuyệt vọng, họ có thể tin rằng một ngày nào đó, cậu bé sẽ được tập đứng, tập đi và lớn lên bằng chính đôi chân của mình. Theo các bác sĩ, bệnh nhi vẫn cần tiếp tục được theo dõi, chăm sóc vết thương, đánh giá chức năng vận động và phục hồi chức năng trong thời gian tới. Việc bảo tồn được chi thể mang ý nghĩa đặc biệt đối với một đứa trẻ đã chịu quá nhiều thiệt thòi ngay từ khi mới sinh.
Thành công của ca điều trị không chỉ là kết quả của kỹ thuật tạo hình hiện đại mà còn là minh chứng cho sự phối hợp hiệu quả giữa nhiều chuyên khoa, sự tận tâm của đội ngũ y bác sĩ, điều dưỡng và niềm tin bền bỉ của gia đình. Cậu bé vẫn chưa thể nhìn thấy ánh sáng bằng đôi mắt, nhưng nhờ những nỗ lực không ngừng của các thầy thuốc, em vẫn còn đôi chân để bước tiếp trên hành trình trưởng thành – một hành trình sẽ luôn có y học và tình người đồng hành.
