Ghèn Mắt: Hiện Tượng Phổ Biến Và Những Nguy Cơ Tiềm Ẩn
Ghèn mắt, hay dịch tiết dính hoặc khô cứng xuất hiện ở khóe mắt và bờ mi, là một tình trạng thường gặp trong đời sống hàng ngày. Trong nhiều trường hợp, đây chỉ là phản ứng sinh lý bình thường, nhưng đôi khi nó lại là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề viêm nhiễm hoặc dị ứng tại mắt cần được quan tâm đúng mức. Hiểu rõ nguyên nhân và cách xử lý sẽ giúp bạn bảo vệ sức khỏe đôi mắt một cách hiệu quả.
Nguyên Nhân Gây Ghèn Mắt: Từ Bình Thường Đến Bệnh Lý
Có nhiều yếu tố dẫn đến sự hình thành ghèn mắt, từ những nguyên nhân đơn giản đến các bệnh lý phức tạp.
- Giấc ngủ: Khi ngủ, mắt không chớp khiến dịch tiết tích tụ ở khóe mắt và dọc theo hàng mi, tạo thành lớp ghèn dễ nhận thấy khi thức dậy. Ghèn có thể có nhiều dạng như khô cứng, dính, ẩm hoặc ướt tùy vào cơ địa và môi trường.
- Tắc ống lệ: Đây là nguyên nhân phổ biến, thường gặp ở trẻ sơ sinh nhưng có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi. Khi tuyến lệ hoạt động bình thường nhưng nước mắt không thoát được, nó gây ra hiện tượng chảy nước mắt nhiều, đỏ mắt và ghèn dính, thường có màu vàng hoặc vàng xanh.
- Viêm kết mạc dị ứng: Kết mạc là lớp mô mỏng bao phủ lòng trắng mắt và mặt trong mí mắt. Khi lớp này bị viêm hoặc sưng do các tác nhân gây dị ứng như lông thú cưng, nấm mốc, hoặc mạt bụi, nó dẫn đến viêm kết mạc dị ứng với các triệu chứng điển hình như ngứa dữ dội, chảy nước mắt, mí mắt sưng và dịch tiết trong, loãng kèm đóng ghèn.
- Khô mắt: Tình trạng khô mắt rất phổ biến và có khả năng gây ra các sợi nhầy đóng ghèn trong hoặc quanh mắt. Người mắc cũng có thể cảm thấy nóng rát, châm chích, nhìn mờ, cộm xốn và đỏ mắt. Đặc biệt, việc đeo kính áp tròng thường gây khó chịu khi bị khô mắt.
Các Bệnh Lý Nghiêm Trọng Liên Quan Đến Ghèn Mắt
Ngoài những nguyên nhân thông thường, ghèn mắt có thể là triệu chứng của các bệnh lý cần điều trị y tế.
- Viêm kết mạc do vi khuẩn: Triệu chứng chính của viêm kết mạc (đau mắt đỏ) do vi khuẩn bao gồm đỏ mắt, đôi khi có ghèn, ngứa và đau. Chườm lạnh và sử dụng nước mắt nhân tạo có thể giúp giảm viêm và khô mắt. Người bệnh cần ngưng đeo kính áp tròng cho đến khi các triệu chứng hoàn toàn biến mất và nên đi khám chuyên khoa mắt nếu tình trạng kéo dài quá 7 ngày hoặc xuất hiện đau mắt dữ dội, nhìn mờ, hay nhạy cảm với ánh sáng.
- Viêm bờ mi: Đây là bệnh lý không lây khiến mí mắt bị viêm, đỏ và ngứa, gây vảy và ghèn bám trên lông mi, đồng thời làm mắt khô. Tình trạng này có thể cấp tính (ngắn hạn) hoặc mạn tính (kéo dài), thường cần kiểm soát lâu dài bằng cách vệ sinh mí mắt hằng ngày.
- Loét giác mạc: Loét giác mạc thường do nhiễm trùng mắt, nhưng khô mắt nặng cũng có thể là nguyên nhân. Triệu chứng bao gồm mủ, ghèn nhiều, sợ ánh sáng, đỏ mắt, đau dữ dội và chảy nước mắt, đòi hỏi can thiệp y tế kịp thời.
Biện Pháp Chăm Sóc Và Phòng Ngừa Tại Nhà
Dù ghèn mắt có thể là hiện tượng bình thường, nhưng trong một số trường hợp, nó cần được xử lý đúng cách để tránh biến chứng.
- Chườm ấm: Đặt khăn ấm lên mí mắt và lông mi, sau đó nhẹ nhàng xoa để làm mềm ghèn, giúp dễ dàng loại bỏ dịch tiết.
- Vệ sinh mí mắt hằng ngày: Sử dụng nước hoặc dung dịch vệ sinh mắt chuyên dụng để làm sạch mí mắt, góp phần loại bỏ ghèn và ngăn ngừa viêm nhiễm.
- Rửa tay thường xuyên: Đây là biện pháp quan trọng để phòng ngừa viêm kết mạc do vi khuẩn, đặc biệt là trong mùa dịch hoặc khi tiếp xúc với môi trường ô nhiễm.
- Kiểm soát bệnh lý mạn tính: Đối với những người thường xuyên bị viêm bờ mi hoặc tái phát ghèn, việc vệ sinh mí mắt hằng ngày bằng nước là cần thiết để duy trì sức khỏe mắt.
Nhìn chung, ghèn mắt không phải lúc nào cũng đáng lo ngại, nhưng nếu kèm theo các triệu chứng như đau dữ dội, nhìn mờ, hoặc kéo dài, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
