AFP hôm qua 17.5 dẫn thông báo từ Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (CDC Africa) cho biết đợt bùng phát dịch Ebola mới do chủng vi rút Bundibugyo tại Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo) đã khiến 88 người tử vong và ghi nhận 336 trường hợp nghi nhiễm.
Tình hình dịch bệnh tại CHDC Congo
Bộ trưởng Y tế CHDC Congo Samuel-Roger Kamba thông tin rằng bệnh nhân đầu tiên là một y tá đã đến cơ sở y tế ở thủ phủ Bunia của tỉnh Ituri vào ngày 24.4 với các triệu chứng nghi ngờ mắc Ebola như sốt, xuất huyết và nôn mửa. Ông Kamba nhấn mạnh: "Không có vắc xin và không có phương pháp điều trị đặc hiệu đối với chủng Bundibugyo. Chủng này có tỷ lệ tử vong rất cao, có thể lên tới 50%". Hiện chỉ có vắc xin cho chủng Zaire, được phát hiện từ năm 1976 và có tỷ lệ tử vong cao hơn, từ 60 đến 90%. Chủng Bundibugyo, lần đầu được phát hiện vào năm 2007, cũng đã khiến một công dân Congo thiệt mạng tại nước láng giềng Uganda. Bộ Y tế Uganda ngày 15.5 đã xác nhận sự bùng phát dịch Ebola do chủng Bundibugyo tại nước này.
WHO nâng mức cảnh báo
Trước tình hình trên, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm qua tuyên bố dịch Ebola do chủng Bundibugyo tại CHDC Congo và Uganda là "tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế", mức cảnh báo cao thứ hai theo quy định y tế quốc tế. WHO cảnh báo rằng quy mô thực sự của số ca mắc bệnh và sự lây lan vẫn chưa rõ ràng, nhưng không tuyên bố tình trạng khẩn cấp đại dịch. Tuy nhiên, WHO nhấn mạnh tỷ lệ dương tính cao của các mẫu ban đầu, việc xác nhận các trường hợp mắc bệnh tại hai quốc gia và số lượng báo cáo về những trường hợp nghi nhiễm ngày càng tăng. "Tất cả đều cho thấy một đợt bùng phát tiềm tàng lớn hơn nhiều so với những gì đang được phát hiện và báo cáo, với nguy cơ lây lan đáng kể ở cấp địa phương và khu vực", WHO cho biết.
Phản ứng của các tổ chức y tế
Đại diện Tổ chức cứu trợ y tế Bác sĩ không biên giới cho biết họ đang chuẩn bị một cuộc "phản ứng quy mô lớn", gọi đà lây lan Ebola hiện nay là "vô cùng đáng lo ngại". Việc vận chuyển thiết bị y tế quy mô lớn là một thách thức tại CHDC Congo, quốc gia có hơn 100 triệu dân nhưng cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc còn kém phát triển.
Lịch sử dịch Ebola tại Congo
Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 xảy ra tại CHDC Congo. Đợt bùng phát trước đó vào tháng 8.2025 ở khu vực miền trung nước này đã khiến ít nhất 34 người tử vong trước khi được khống chế hoàn toàn vào tháng 12. Dịch bệnh Ebola đã cướp đi sinh mạng của khoảng 15.000 người ở châu Phi trong 50 năm qua, bất chấp những tiến bộ về vắc xin và phương pháp điều trị. Theo WHO, tỷ lệ tử vong trong các đợt bùng phát nửa thế kỷ qua dao động từ 25 đến 90%.
Đặc điểm vi rút Ebola
Ebola, được cho là có nguồn gốc từ dơi, có thể gây chảy máu nghiêm trọng và suy nội tạng. Vi rút lây truyền từ người sang người qua tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể của bệnh nhân. Người nhiễm bắt đầu có khả năng lây bệnh khi xuất hiện triệu chứng, và thời gian ủ bệnh có thể kéo dài tới 21 ngày.
Trong một diễn biến khác, chính quyền tỉnh bang British Columbia của Canada ngày 16.5 thông báo một người Canada đã có kết quả xét nghiệm dương tính với vi rút Hanta sau khi rời du thuyền MV Hondius. Trước đó một ngày, WHO cập nhật tổng số ca nhiễm Hanta liên quan ổ dịch trên tàu MV Hondius là 10, trong đó có 3 ca tử vong.
