Một bác sĩ nổi tiếng tại Vương quốc Anh đã kêu gọi mọi người đi khám nếu phát hiện móng tay có dấu hiệu lõm hình thìa, bởi đây có thể là triệu chứng của tình trạng thiếu sắt – nguyên nhân hàng đầu gây thiếu máu.
Móng tay hình thìa – dấu hiệu cảnh báo thiếu sắt
Trong một video đăng tải trên Instagram, bác sĩ Amir Khan – người được biết đến qua các chương trình của kênh ITV (Vương quốc Anh) – giải thích rằng móng tay bị lõm xuống như chiếc thìa, hay còn gọi là koilonychia, là một trong những dấu hiệu dễ nhận thấy nhất của thiếu máu do thiếu sắt. Theo ông, tình trạng này xảy ra khi cơ thể không có đủ sắt để sản xuất hemoglobin, thành phần quan trọng trong hồng cầu giúp vận chuyển oxy đến các cơ quan.
Bác sĩ Amir cho biết: “Thiếu máu do thiếu sắt là dạng thiếu máu phổ biến nhất. Tình trạng này xảy ra khi cơ thể không có đủ sắt để tạo ra hemoglobin. Hemoglobin là thành phần trong hồng cầu giúp vận chuyển oxy đến các cơ quan trong cơ thể. Thông thường, cơ thể sẽ hấp thu sắt từ thực phẩm hằng ngày và dự trữ phần dư thừa để sử dụng khi cần thiết. Nhưng nếu lượng sắt hấp thu không đủ hoặc bị mất đi nhanh hơn khả năng bù đắp, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng thiếu sắt.”
Các chuyên gia tại hệ thống y tế Mỹ Cleveland Clinic cho biết ở một số trường hợp, phần lõm trên móng tay sâu đến mức có thể giữ lại một giọt nước. Nguyên nhân phổ biến nhất gây móng tay hình thìa là thiếu máu do thiếu sắt, nhưng dấu hiệu này cũng có thể liên quan đến các bệnh lý khác như đái tháo đường, bệnh tim hoặc suy giáp.
Nguyên nhân gây thiếu máu do thiếu sắt
Theo bác sĩ Amir, có nhiều nguyên nhân dẫn đến thiếu máu do thiếu sắt. Những nguyên nhân thường gặp bao gồm chế độ ăn thiếu sắt, mất máu do kinh nguyệt ra nhiều ở phụ nữ, hoặc các bệnh lý đường ruột như bệnh celiac (không dung nạp gluten) và bệnh viêm ruột. Ông nhấn mạnh: “Phụ nữ có kinh nguyệt quá nhiều không phải là điều bình thường, nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá và điều trị phù hợp.”
Đáng chú ý, trong một số trường hợp, thiếu máu do thiếu sắt còn có thể là dấu hiệu của bệnh ung thư tiềm ẩn.
Các triệu chứng khác của thiếu sắt
Ngoài thay đổi ở móng tay, thiếu sắt còn có thể gây ra nhiều triệu chứng khác. Một trong những biểu hiện phổ biến nhất là mệt mỏi kéo dài. Bác sĩ Amir giải thích: “Sắt giúp cơ thể tạo ra sắc tố đỏ trong máu để vận chuyển oxy tới các cơ quan. Nếu thiếu sắt, cơ thể không thể vận chuyển đủ oxy, khiến các tế bào thiếu năng lượng và bạn luôn cảm thấy mệt mỏi.”
Người bệnh cũng có thể gặp tình trạng khó thở hoặc đau ngực. Ông cho biết: “Khi nồng độ hemoglobin giảm do thiếu sắt, lượng oxy trong cơ thể cũng giảm theo. Điều này khiến cơ bắp không nhận đủ oxy để thực hiện các hoạt động hằng ngày như đi bộ. Cơ thể sẽ phản ứng bằng cách tăng nhịp thở nhằm cố gắng đưa thêm oxy vào cơ thể, gây ra cảm giác khó thở. Tim cũng phải làm việc nhiều hơn để bơm lượng oxy ít ỏi đi khắp cơ thể. Và khi tim phải hoạt động quá sức, nó có thể phát tín hiệu cảnh báo bằng triệu chứng đau ngực.”
Ngoài ra, người thiếu sắt còn có thể bị nứt khóe miệng hoặc mắc hội chứng chân không yên (Restless Legs Syndrome).
Nên làm gì khi có dấu hiệu thiếu sắt?
Bác sĩ Amir khuyến cáo mọi người nên tăng cường các thực phẩm giàu sắt trong chế độ ăn uống. Ông cho biết: “Những nguồn sắt tốt bao gồm gan động vật, thịt đỏ và các loại hải sản có vỏ. Đối với người ăn chay, các loại đậu và hạt bí ngô là lựa chọn rất tốt.” Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng nếu có các triệu chứng nghi ngờ thiếu sắt, người dân nên tìm đến nhân viên y tế để được kiểm tra chính xác.
