Móng tay không chỉ là bộ phận thẩm mỹ mà còn phản ánh tình trạng sức khỏe bên trong cơ thể. Những thay đổi bất thường như móng dễ gãy, cong hình thìa, xuất hiện sọc đen hay lõm ngang có thể là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý nguy hiểm như tiểu đường, gan nhiễm mỡ, thiếu máu hoặc thậm chí ung thư. Dưới đây là những dấu hiệu phổ biến và ý nghĩa sức khỏe của chúng.
Móng tay hình thìa
Theo China Times, dấu hiệu đầu tiên khi cơ thể thiếu sắt thường là móng tay mỏng, giòn, dễ nứt và gãy. Ở giai đoạn sau, phần giữa móng bị lõm xuống trong khi các cạnh cong lên, tạo hình dạng giống chiếc thìa. Thiếu sắt có thể do nhiều nguyên nhân như chế độ dinh dưỡng không hợp lý, các vấn đề về dạ dày hoặc ruột, hoặc bệnh celiac (mẫn cảm với gluten). Ngoài thay đổi ở móng, người bệnh thường kèm theo mệt mỏi, chóng mặt, da xanh xao, tim đập nhanh, khó tập trung hoặc thường xuyên lạnh tay chân.
Sọc dọc đen trên móng
Sọc dọc đen thường liên quan đến quá trình lão hóa tự nhiên. Khi tuổi tác tăng, móng mất dần độ ẩm và khả năng tái tạo keratin chậm hơn, hình thành các đường sọc dọc. Phần lớn trường hợp không nguy hiểm, nhưng nếu sọc quá rõ, kèm móng biến dạng hoặc giòn yếu bất thường, có thể liên quan đến thiếu vitamin nhóm B, thiếu magiê, viêm khớp dạng thấp hoặc bệnh tự miễn. Đặc biệt, nếu xuất hiện một sọc đen chạy dọc móng và ngày càng đậm màu, cần đi khám sớm để loại trừ nguy cơ u hắc tố dưới móng – một dạng ung thư da hiếm nhưng nguy hiểm.
Móng tay dễ gãy
Theo Học viện Da liễu Mỹ (AAD), móng tay dễ gãy hoặc bong tách thường là dấu hiệu thiếu hụt dinh dưỡng hoặc vấn đề về tuần hoàn và nội tiết. Suy giáp cũng có thể khiến quá trình chuyển hóa chậm lại, làm móng khô yếu, dễ tách lớp. Những người thường xuyên tiếp xúc với nước, hóa chất tẩy rửa hoặc sơn gel cũng dễ gặp tình trạng này do lớp bảo vệ tự nhiên của móng bị bào mòn. Nếu móng giòn kéo dài kèm rụng tóc, da khô, mệt mỏi hoặc tim đập nhanh, nên kiểm tra thiếu máu hoặc chức năng tuyến giáp.
Đốm trắng trên móng (Leukonychia)
Đốm trắng trên móng tay khá phổ biến và thường không nguy hiểm, do những tổn thương nhỏ ở nền móng như va chạm nhẹ, cắt khóe quá sâu, làm nail hoặc sơn gel thường xuyên. Tuy nhiên, nếu đốm trắng xuất hiện dày đặc trên nhiều móng cùng lúc, có thể là dấu hiệu thiếu kẽm, thiếu protein hoặc dị ứng với hóa chất làm móng. Trong một số trường hợp hiếm, móng trắng bất thường còn liên quan đến bệnh gan hoặc bệnh thận. Đặc biệt, nếu móng chuyển trắng gần như toàn bộ kèm mệt mỏi, sụt cân hoặc phù chân, cần đi kiểm tra sức khỏe sớm.
Rãnh lõm ngang trên móng (đường Beau)
Đây là một trong những dấu hiệu sức khỏe đáng chú ý nhất, theo WebMD. Tình trạng này xuất hiện khi cơ thể trải qua một cú sốc lớn khiến quá trình phát triển của móng bị gián đoạn tạm thời. Nguyên nhân có thể là sốt cao, nhiễm trùng nặng, phẫu thuật lớn, stress kéo dài, thiếu kẽm nghiêm trọng hoặc bệnh tiểu đường không kiểm soát. Ngoài ra, bệnh gan nhiễm mỡ tiến triển gây viêm gan hoặc tạo áp lực chuyển hóa lớn lên cơ thể cũng có thể khiến móng xuất hiện các rãnh ngang.
Lỗ nhỏ li ti trên bề mặt móng
Những lỗ nhỏ này thường liên quan đến các bệnh lý da liễu hoặc rối loạn tự miễn, hay gặp ở người mắc bệnh vảy nến, chàm hoặc rụng tóc từng mảng. Khi cơ thể bị viêm kéo dài, quá trình tạo keratin ở nền móng bị rối loạn, khiến bề mặt móng xuất hiện những vết lõm nhỏ như đầu kim. Cần chú ý nếu tình trạng này đi kèm da bong vảy, đỏ da đầu, đau khớp hoặc móng tách khỏi nền móng.
Móng tay cong bất thường (ngón tay dùi trống)
Ban đầu, móng chỉ hơi cong xuống nhẹ, nhưng theo thời gian đầu ngón tay có thể phình to hơn và nền móng trở nên mềm khi ấn vào. Nguyên nhân phổ biến nhất liên quan đến các bệnh về phổi như ung thư phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), xơ phổi hoặc nhiễm trùng phổi kéo dài. Khi lượng oxy trong máu giảm lâu ngày, cấu trúc mô ở đầu ngón tay thay đổi khiến móng cong xuống. Ngoài ra, các bệnh tim gây thiếu oxy mạn tính, bệnh gan hoặc rối loạn tiêu hóa cũng có thể gây ra hiện tượng này.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc là ngắn và cụ thể: khi bị bệnh thì uống thuốc, hết bệnh thì nhanh chóng ngừng. Tuy nhiên, để thực sự khỏe mạnh, mỗi người cần thay đổi thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
