Doanh nghiệp lo ngại vướng mắc khi Nghị định 46/2026 sắp có hiệu lực trở lại
Khi thời hạn áp dụng Nghị định số 46/2026/NĐ-CP về an toàn thực phẩm đang đến gần, nhiều doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng vẫn còn không ít băn khoăn. Họ đã đưa ra các kiến nghị nhằm bảo đảm ổn định chuỗi cung ứng thực phẩm, tránh những xáo trộn không cần thiết.
Lo ngại ùn tắc và kéo dài thời gian thông quan
Ông Huỳnh Quốc Kiệt, đại diện Công ty Trách nhiệm hữu hạn Cầm Hoa tại Đồng Tháp, chia sẻ: "Tại Cửa khẩu quốc tế Dinh Bà, hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra thuận lợi trong thời gian tạm ngưng hiệu lực. Tuy nhiên, chúng tôi bắt đầu lo ngại về những vướng mắc có thể phát sinh sau ngày 15/4." Công ty này thường xuyên nhập khẩu nông sản tươi như sen, xoài, thốt nốt từ Campuchia. Nếu phải thực hiện đầy đủ quy trình kiểm tra an toàn thực phẩm theo quy định mới, thời gian thông quan có thể kéo dài, dẫn đến phát sinh chi phí lưu kho, bốc dỡ và suy giảm chất lượng sản phẩm.
Nhiều doanh nghiệp nhập khẩu nông sản khác cũng chia sẻ mối lo tương tự. Họ cho rằng các thủ tục liên quan đến công bố, đăng ký sản phẩm sẽ khiến quy trình nhập khẩu kéo dài hơn. Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định rằng sản phẩm thực phẩm, bao gồm cả phụ gia, chất hỗ trợ chế biến, bao bì và dụng cụ tiếp xúc trực tiếp, đều phải thực hiện thủ tục đăng ký công bố hợp quy.
Kiến nghị từ các hiệp hội và tổ chức quốc tế
Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) nhận định, Nghị định số 46/2026/NĐ-CP sẽ làm gia tăng mạnh mức độ kiểm soát, dẫn đến thời gian thông quan kéo dài và nguy cơ ùn tắc cao, đặc biệt với thực phẩm tươi sống. Họ đề xuất cải cách thủ tục hành chính, chỉ đưa ra các thủ tục mới nếu chứng minh được hiệu quả trong cải thiện an toàn thực phẩm và không làm đứt gãy chuỗi sản xuất, kinh doanh.
Bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam, cho biết: "Ngành gia vị với sản phẩm thực vật khô có rủi ro an toàn thực phẩm thấp. Việc áp dụng đồng loạt cơ chế quản lý thiết kế cho thực phẩm rủi ro cao có thể không phù hợp với thông lệ quốc tế." Bà nhấn mạnh, nhiều quốc gia không cấp Giấy chứng nhận ATTP cho gia vị khô dù sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Ông Nguyễn Hoài Nam, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), bày tỏ lo ngại về quy định yêu cầu tất cả cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm. "Điều này dễ dẫn đến tắc nghẽn vì nhà sản xuất nước ngoài không thể có giấy chứng nhận của Việt Nam, chỉ có các chứng chỉ quốc tế như ISO, HACCP," ông nói.
Đề xuất sửa đổi và hướng tới quản lý rủi ro
Bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng cả Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP đều tạo thêm khối lượng công việc lớn cho cơ quan chuyên môn. Điều này có thể làm tăng thời gian xử lý hồ sơ, ảnh hưởng sản xuất và gia tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.
Bà đề nghị khẩn trương rà soát và sửa đổi căn cơ các văn bản này, với trọng tâm chuyển mạnh sang quản lý rủi ro, tăng hậu kiểm thực chất và giảm thủ tục tiền kiểm hình thức. Về dài hạn, cần ưu tiên xây dựng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và hệ thống nghị định hướng dẫn đồng bộ, ổn định.
Kiến nghị từ VCCI và hướng giải quyết
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã kiến nghị Chính phủ xem xét kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực của Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được thông qua. Đồng thời, tiếp tục áp dụng Nghị định số 15/2018/NĐ-CP làm cơ sở pháp lý trong giai đoạn chuyển tiếp.
Theo VCCI, phương án này được đa số doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng đồng thuận, phù hợp với thực tiễn và tránh tạo ra bất ổn pháp lý không cần thiết. Nghị định số 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP sẽ được thay thế bằng văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm mới, bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả.
