Nghệ là gia vị quen thuộc, được nhiều nghiên cứu ghi nhận có đặc tính chống oxy hóa và chống viêm. Tuy nhiên, chuyên gia cảnh báo dùng nghệ sai cách có thể gây hại cho gan. Theo tiến sĩ - bác sĩ Sohaib Imtiaz, Giám đốc Y khoa của Tập đoàn Y tế People Inc. (Mỹ), nghệ dùng làm gia vị trong chế biến món ăn nhìn chung an toàn, tốt cho sức khỏe. Nhưng thực phẩm bổ sung chứa nghệ với liều cao đã được ghi nhận có thể gây tổn thương gan, thậm chí có trường hợp dẫn đến suy gan cấp.
Nguy cơ tổn thương gan từ thực phẩm bổ sung nghệ
Đây là dạng tổn thương gan do thuốc, thảo dược hoặc thực phẩm bổ sung gây ra, thường xuất hiện trong vòng 1 - 4 tháng sau khi bắt đầu sử dụng. Mặc dù biến chứng này hiếm gặp, nhưng không phải là không thể xảy ra. Theo tổng hợp các báo cáo ca bệnh đã được công bố trong y văn giai đoạn 2004 - 2022, ghi nhận 10 trường hợp tổn thương gan liên quan đến thực phẩm bổ sung chứa nghệ, trong đó 5 trường hợp phải nhập viện và 1 trường hợp tử vong do suy gan cấp, theo Health (Mỹ).
Vì sao có người bị, có người không?
Theo chuyên gia, phản ứng này không xảy ra ở tất cả mọi người và hiện vẫn chưa thể dự đoán chính xác. Một số nghiên cứu cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng vai trò quan trọng. Khoảng 70% người bị tổn thương gan do nghệ mang một biến thể gien nhất định, khiến họ có nguy cơ nhạy cảm hơn với tác dụng phụ này. Tin tích cực là phần lớn bệnh nhân hồi phục sau khi ngừng sử dụng thực phẩm bổ sung nghệ, mặc dù một số trường hợp cần điều trị thêm bằng thuốc corticosteroid.
Ăn nghệ khác với uống thực phẩm bổ sung chứa nghệ
Bác sĩ Imtiaz nhấn mạnh rằng cần phân biệt rõ nghệ dùng làm gia vị với thực phẩm bổ sung chứa nghệ. Các thực phẩm bổ sung thường chứa curcumin - hoạt chất chính tạo nên đặc tính chống viêm của nghệ - với hàm lượng cao hơn rất nhiều so với lượng hấp thu khi dùng nghệ trong nấu ăn. Không những vậy, nhiều sản phẩm còn bổ sung các thành phần giúp cơ thể hấp thu curcumin tốt hơn. Ví dụ, nhiều viên uống kết hợp nghệ với piperine (chiết xuất từ hạt tiêu đen), có thể làm tăng khả năng hấp thu curcumin lên khoảng 20 lần, và đây được cho là một trong những yếu tố có thể góp phần làm tăng nguy cơ tổn thương gan.
Lời khuyên từ chuyên gia
Do đó theo bác sĩ Imtiaz, người dân cần hiểu rằng “nguồn gốc tự nhiên” không đồng nghĩa với “an toàn tuyệt đối”. Thực phẩm bổ sung hiện vẫn được quản lý với mức độ khác nhau tùy từng quốc gia; chất lượng, thành phần cũng như hàm lượng hoạt chất giữa các sản phẩm có thể không đồng nhất. Nếu đang sử dụng thực phẩm bổ sung chứa nghệ và xuất hiện các triệu chứng mới như mệt mỏi bất thường, vàng da, vàng mắt, đau bụng hoặc các dấu hiệu nghi ngờ tổn thương gan, người dùng nên ngừng sản phẩm ngay và đến cơ sở y tế để được đánh giá, thăm khám kịp thời.
Các chuyên gia từ Harvard Health, Mayo Clinic cho rằng: Ưu tiên bổ sung curcumin từ thực phẩm, thay vì lạm dụng viên uống. Nếu dùng thực phẩm bổ sung, nên tuân thủ liều khuyến cáo của bác sĩ hoặc nhà sản xuất, không tự ý tăng liều hoặc dùng kéo dài. Người mắc bệnh gan, đang dùng thuốc chống đông máu hoặc thuốc điều trị bệnh mạn tính cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
