Dinh dưỡng sau phẫu thuật: Yếu tố then chốt cho quá trình phục hồi
Sau khi trải qua phẫu thuật, cơ thể thường phải đối mặt với tình trạng mất máu, thiếu hụt năng lượng và tổn thương các mô. Một chế độ dinh dưỡng cân bằng không chỉ giúp tăng cường hệ miễn dịch mà còn hỗ trợ tích cực cho việc tái tạo các mô và cơ bị tổn thương. ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng, chuyên gia Dinh dưỡng - Tiết chế tại Phòng khám Đa khoa Quận 7, nhấn mạnh rằng trong dịp Tết, các món ăn nhiều đạm, dầu mỡ và gia vị có thể gây áp lực lớn cho người bệnh. Do đó, việc kiểm soát khẩu phần ăn đóng vai trò quan trọng trong hỗ trợ quá trình phục hồi.
Protein: Dưỡng chất thiết yếu cho tái tạo năng lượng và mô
Cơ thể cần một lượng lớn protein để tái tạo năng lượng, cung cấp axit amin thiết yếu cho việc tổng hợp collagen, hình thành mô hạt và tái tạo da. Khi thiếu hụt dưỡng chất này, cơ thể sẽ gặp khó khăn trong việc xây dựng cơ bắp và cải thiện hệ miễn dịch sau phẫu thuật, từ đó làm tăng nguy cơ nhiễm trùng và chậm lành sẹo.
Người sau phẫu thuật có thể bổ sung protein từ các nguồn thực phẩm như thịt kho, thịt đông, gà luộc và giò chả. Nên ưu tiên lựa chọn thịt lợn nạc, thịt gia cầm không da, cá hoặc trứng đã được nấu chín kỹ. Đặc biệt, cần tránh các món ăn quá nhiều gia vị, chiên rán hoặc chế biến quá đậm để không gây áp lực lên hệ tiêu hóa.
Vitamin và khoáng chất: Hỗ trợ miễn dịch và thúc đẩy lành vết thương
Các vitamin và khoáng chất như kẽm, sắt, axit folic và omega-3, khi kết hợp cùng protein, sẽ hỗ trợ hệ miễn dịch, thúc đẩy quá trình tái tạo mô và làm lành vết thương. Vitamin C đóng vai trò quan trọng trong việc tăng sức đề kháng, giảm viêm và chống oxy hóa. Nên bổ sung từ 100 đến 200 gram vitamin C mỗi ngày thông qua các loại rau củ như bông cải xanh, rau cải xanh và trái cây như cam, quýt, bưởi, ổi và dâu tây.
Ưu tiên sử dụng các thực phẩm giàu kẽm như tôm, cua, hàu, thịt lợn nạc, thịt gà, các loại hạt và ngũ cốc nguyên cám. Sắt và axit folic có nhiều trong thịt bò, thịt lợn nạc, gan động vật, cải xoăn, cải bó xôi và ngũ cốc, giúp tái tạo hồng cầu. Omega-3 có thể được tìm thấy trong cá hồi, cá trích, cá thu, hạt chia, hạt lanh và hạt óc chó. Một chế độ ăn đầy đủ chất dinh dưỡng sẽ giúp người bệnh sau phẫu thuật hồi phục nhanh chóng hơn.
Bổ sung sữa tươi và sữa chua cho hệ tiêu hóa khỏe mạnh
Để hỗ trợ trẻ em nhanh chóng phục hồi, phụ huynh có thể bổ sung thực phẩm giàu lợi khuẩn (probiotic) như sữa chua vào bữa ăn hàng ngày. Probiotic giúp hệ tiêu hóa sản sinh vi khuẩn có lợi, cải thiện khả năng hấp thụ dưỡng chất, tăng cảm giác ăn ngon và ngăn ngừa các vấn đề như đầy hơi, khó tiêu và táo bón. Trẻ chỉ nên ăn một hộp sữa chua mỗi ngày và nên chọn các loại sữa tươi không có thành phần đường mía, có vị ngọt tự nhiên để cung cấp chất xơ cho quá trình tiêu hóa.
Tăng cường thực phẩm giàu magie và kẽm
Magie tham gia vào quá trình co bóp cơ trơn, hỗ trợ nhu động ruột diễn ra nhịp nhàng. Kẽm đóng vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch và quá trình phục hồi của niêm mạc đường ruột. Vi chất này còn giúp điều hòa hệ thần kinh, vận chuyển canxi vào não, tổng hợp hormone tăng trưởng và tăng cường hệ miễn dịch. Một số thực phẩm giàu magie bao gồm các hạt ngũ cốc như vừng đen, hạt lanh, hạt hướng dương, yến mạch, lúa mì và dưa hấu. Kẽm có nhiều trong thịt bò, tôm, cua và hàu.
Trẻ cần được ăn đúng giờ với khẩu phần như ngày thường, ăn chậm, nhai kỹ và tránh nói chuyện để không bị đầy hơi hoặc sôi bụng. Nên ưu tiên chế biến các món ăn mềm, dễ tiêu hóa như cháo hoặc súp với thịt thăn, thịt bò hoặc thịt gà. Tránh cho trẻ ăn vặt giữa các bữa để kích thích tiêu hóa thức ăn tốt hơn.
Trẻ cũng nên tham gia các hoạt động vận động nhẹ nhàng sau khi ăn. Phụ huynh có thể massage bụng nhẹ nhàng theo chiều kim đồng hồ để tăng nhu động dạ dày và ruột, giúp kích thích tiêu hóa và hỗ trợ trẻ đi ngoài dễ dàng hơn.
Khuyến cáo từ chuyên gia dinh dưỡng
Bác sĩ Tùng khuyến cáo rằng nếu trẻ có những dấu hiệu rối loạn tiêu hóa như đầy hơi hoặc táo bón, nên đưa trẻ đi khám ngay. Các phương pháp hiện đại như đo thành phần cơ thể bằng máy InBody 770 và xét nghiệm vi chất trong cơ thể bằng máy sắc ký lỏng hiệu năng cao UPLC có thể giúp xác định chính xác cơ thể trẻ đang thiếu hoặc thừa dưỡng chất nào. Từ đó, bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp xử trí phù hợp và kịp thời để đảm bảo sức khỏe tốt nhất cho trẻ.
