Cây lá sâm: Vị thuốc quý nhưng cần thận trọng khi sử dụng
Trong Y học cổ truyền, cây lá sâm, còn gọi là sâm đất, được biết đến với nhiều công dụng hỗ trợ sức khỏe. Loại cây này có thể sử dụng làm rau ăn hoặc kết hợp với các dược liệu khác để tạo thành bài thuốc. Các lợi ích chính bao gồm hỗ trợ điều trị tiểu đường, tiêu chảy, bổ huyết và làm mát gan. Tuy nhiên, vị thuốc này có tính hàn, vị hơi đắng và cay, nên nếu ăn quá nhiều có thể dẫn đến ngộ độc.
Cách sử dụng an toàn và dấu hiệu cảnh báo
Để tận dụng lợi ích của cây lá sâm một cách an toàn, bạn có thể dùng rau sâm đất còn non để nấu canh, luộc, hoặc xào. Tuy nhiên, không nên ăn quá nhiều để tránh tác dụng phụ. Nếu xuất hiện các triệu chứng như nôn ói, ra nhiều mồ hôi, choáng váng, hoặc khó thở, cần ngừng ăn ngay lập tức và tham khảo ý kiến bác sĩ.
Một quan niệm sai lầm phổ biến là rau sâm đất có thể ngừa ung thư gan. Thực tế, ung thư gan do nhiều yếu tố phức tạp gây ra, bao gồm di truyền, xơ gan, lạm dụng rượu bia, gan nhiễm mỡ không do rượu, và nhiễm viêm gan B. Đáng chú ý, khoảng 80% ca ung thư gan có liên quan đến viêm gan B.
Phòng ngừa ung thư gan và vai trò của viêm gan B
Để phòng ngừa ung thư gan, bạn nên áp dụng lối sống lành mạnh. Ăn nhiều loại rau, trái cây, đảm bảo đủ chất dinh dưỡng, uống nhiều nước lọc, hạn chế rượu bia, thức ăn nhiều năng lượng và dầu mỡ, cũng như nước ngọt có ga. Kết hợp với ngủ đủ giấc, tăng cường vận động, và tránh căng thẳng, stress là những biện pháp quan trọng.
Đối với bệnh nhân ung thư gan, gia đình cần động viên họ điều trị theo phác đồ của bác sĩ, duy trì dinh dưỡng hợp lý và vận động vừa phải. Tuyệt đối không tự ý bỏ điều trị hoặc áp dụng các phương pháp chưa được khoa học kiểm chứng, vì điều này có thể khiến bệnh trầm trọng hơn. Mặc dù rau lá sâm hỗ trợ làm mát gan, nhưng nó không có tác dụng ngừa ung thư gan.
Vai trò của vaccine và tầm soát định kỳ
Virus viêm gan B dễ lây qua đường quan hệ tình dục, từ mẹ sang con và đường máu. Người mắc viêm gan B cần uống thuốc kháng virus suốt đời để kiểm soát nồng độ virus trong cơ thể. Nếu bỏ điều trị, bệnh có thể âm thầm phát triển thành xơ gan và ung thư gan.
May mắn thay, bệnh viêm gan B có thể phòng ngừa hiệu quả nhờ vaccine, với hiệu quả lên đến 95%. Các loại vaccine bao gồm loại đơn và phối hợp để phòng thêm viêm gan A. Người lớn cần chủng ngừa ba mũi trong vòng 6 tháng và nên xét nghiệm viêm gan B trước khi nhắc lại vaccine. Bạn nên kiểm tra sức khỏe thường xuyên và xét nghiệm định lượng kháng thể viêm gan để đảm bảo tiêm ngừa đúng cách.
Trường hợp đã mắc viêm gan B, bạn không cần tiêm vaccine nhưng phải tuân thủ nghiêm ngặt việc điều trị theo phác đồ của bác sĩ. Nếu không có kháng thể hoặc kháng thể dưới mức bảo vệ, cần tiêm vaccine để ngừa mắc viêm gan B, từ đó giúp giảm nguy cơ ung thư gan.
Yếu tố di truyền và tầm soát sớm
Ngoài ra, yếu tố di truyền chiếm khoảng 10% các ca mắc ung thư gan. Do đó, việc tầm soát ung thư định kỳ, khám sức khỏe thường xuyên và thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu là rất quan trọng để phát hiện sớm các bất thường và điều trị kịp thời.
BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo, Quản lý Y khoa tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ các biện pháp phòng ngừa và điều trị khoa học để bảo vệ sức khỏe gan một cách toàn diện.
