Cứu sống bệnh nhân đột quỵ ở Côn Đảo bằng trực thăng và hội chẩn từ xa
Ngày 17 tháng 3, Sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh đã công bố thông tin về một ca cấp cứu đặc biệt, cứu sống bệnh nhân H.V.N, 59 tuổi, quê ở Thái Nguyên. Điểm đáng chú ý là bệnh nhân đang đi du lịch tại Côn Đảo thì bị đột quỵ, được ngành y tế TP.HCM hội chẩn từ xa, vừa truyền thuốc tiêu sợi huyết, vừa vận chuyển bằng trực thăng cấp cứu đưa vào đất liền kịp thời điểm 'giờ vàng' và may mắn được cứu sống.
Đột quỵ khi chuẩn bị ăn trưa
Theo bệnh sử được ghi nhận, vào trưa ngày 15 tháng 3, khi đang chuẩn bị ăn trưa, ông N. bất ngờ làm rơi đũa, tay bên phải yếu dần, miệng méo nhẹ và nói khó khăn. Người thân lập tức đưa ông đến Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Côn Đảo để được cấp cứu kịp thời.
Tại Khoa Cấp cứu, các bác sĩ trong đoàn bác sĩ luân phiên đợt 8 của Sở Y tế TP.HCM đã ghi nhận bệnh nhân tỉnh táo nhưng nói khó, liệt mặt nhẹ và yếu nửa người bên phải. Điểm NIHSS, thang đánh giá mức độ nặng của đột quỵ, là 4 điểm, tương ứng với mức độ ban đầu được xem là nhẹ.
Tuy nhiên, hình ảnh chụp CT-Scanner sọ não lại cho thấy dấu hiệu 'tăng đậm độ động mạch não giữa', gợi ý có cục máu đông lớn đang chặn dòng máu lên não – một tình huống có nguy cơ diễn tiến nặng và đe dọa tính mạng.
Hội chẩn từ xa và quyết định truyền thuốc tiêu sợi huyết
Trước tình huống phức tạp này, bác sĩ Nguyễn Quốc Trung, bác sĩ thần kinh của đoàn luân phiên, đã lập tức kích hoạt hội chẩn từ xa với Phó Giáo sư – Tiến sĩ Nguyễn Huy Thắng, Trưởng khoa Bệnh lý mạch máu não Bệnh viện Nhân dân 115, cùng Tiến sĩ – Bác sĩ Phạm Nguyên Bình, Phó khoa Bệnh lý mạch máu não. Các chuyên gia đã thống nhất chỉ định thuốc tiêu sợi huyết nhằm tái thông mạch máu não khẩn cấp.
Khoảng 45 phút sau khi bắt đầu truyền thuốc tiêu sợi huyết, tình trạng bệnh nhân đột ngột xấu đi: mất hoàn toàn khả năng nói và thông hiểu, liệt hoàn toàn nửa người phải.
'Điểm đột quỵ NIHSS tăng từ 4 lên 20 điểm, cho thấy vùng não thiếu máu đang lan rộng rất nhanh. Đây là thời điểm căng thẳng nhất. Nếu không can thiệp kịp thời, bệnh nhân có thể bị liệt nặng suốt đời', bác sĩ Nguyễn Quốc Trung chia sẻ về diễn biến nguy kịch.
Trực thăng cấp cứu 300 triệu đồng và chiến lược 'Drip-and-Ship'
Kết quả chụp CT-Scanner sọ não lại xác nhận bệnh nhân không có xuất huyết nội sọ. Các bác sĩ quyết định hoàn tất liều thuốc tiêu sợi huyết tối đa theo phác đồ, đồng thời kích hoạt kế hoạch chuyển viện khẩn cấp.
Côn Đảo cách TP.HCM hơn 200 km đường biển, vì vậy phương án trực thăng cấp cứu được xem là giải pháp nhanh nhất để đưa bệnh nhân vào đất liền.
Dưới sự chỉ đạo của Giám đốc Trung tâm Y tế Quân dân y đặc khu Côn Đảo, một chuyến trực thăng y tế đặc biệt đã được điều động khẩn cấp đưa bệnh nhân vào TP.HCM. Chi phí cho chuyến bay này hơn 300 triệu đồng do gia đình bệnh nhân chi trả.
Trong suốt hành trình bay, bệnh nhân được theo dõi sát sao và tiếp tục truyền thuốc tiêu sợi huyết theo chiến lược 'Drip-and-Ship', tức vừa truyền thuốc tiêu sợi huyết vừa chuyển nhanh đến trung tâm đột quỵ để lấy huyết khối, tận dụng tối đa 'giờ vàng' điều trị.
Ngay khi trực thăng hạ cánh xuống sân bay Tân Sơn Nhất, Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM đã chuẩn bị sẵn xe cấp cứu và lập tức chuyển bệnh nhân đến Bệnh viện Nhân dân 115.
Tái thông mạch máu não, bệnh nhân dần hồi phục
Tại Bệnh viện Nhân dân 115, bệnh nhân được chụp mạch máu não bằng kỹ thuật DSA. Kết quả cho thấy cục máu đông đã được tái thông một phần nhờ thuốc tiêu sợi huyết được sử dụng từ tuyến đảo.
Ê kíp can thiệp nội mạch tiếp tục tiến hành lấy huyết khối, giúp tái thông hoàn toàn mạch máu não.
Chỉ vài giờ sau can thiệp, tình trạng bệnh nhân đã cải thiện rõ rệt. Đến tối cùng ngày, bệnh nhân bắt đầu cử động chân tốt hơn, tỉnh táo và có dấu hiệu hồi phục ngôn ngữ.
Kết quả chụp MRI sau 24 giờ cho thấy vùng não bị tổn thương nhỏ hơn nhiều so với diện tích mạch máu bị tắc ban đầu, dòng chảy mạch máu ổn định – một tín hiệu rất khả quan cho khả năng hồi phục lâu dài.
'Quy trình 'Drip-and-Ship' kết hợp hội chẩn từ xa đã giúp bệnh nhân đột quỵ vượt qua 'giờ vàng' sinh tử. Thành công này cũng cho thấy hiệu quả của chương trình luân phiên bác sĩ chuyên khoa và hệ thống Telemedicine do Sở Y tế TP.HCM triển khai tại Côn Đảo, giúp người dân và du khách trên đảo tiếp cận các quyết định điều trị sống còn ngay tại chỗ', Phó Giáo sư – Tiến sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM nhận định về ca cấp cứu đặc biệt này.
