Chỉ trong vòng vài tháng ngắn ngủi, một người đàn ông 45 tuổi bỗng nhiên sụt giảm hàng chục kilogram, thường xuyên đi ngoài ra máu và chán ăn kéo dài. Ban đầu, ông chỉ nghĩ đơn giản mình mắc bệnh trĩ nên chủ quan không đi khám. Tuy nhiên, khi các triệu chứng ngày càng trở nên nghiêm trọng, ông mới quyết định đến bệnh viện để kiểm tra. Kết quả chẩn đoán khiến cả gia đình bàng hoàng: ung thư trực tràng, phát hiện ở giai đoạn muộn, đã di căn đến gan và phổi. Dù được điều trị tích cực bằng hóa trị toàn thân và liệu pháp miễn dịch, người bệnh chỉ cầm cự được khoảng một năm trước khi qua đời.
Trường hợp không hiếm và xu hướng trẻ hóa
Trường hợp này không phải là hiếm gặp trong thực tế. Các bác sĩ cho rằng nguyên nhân chính thường nằm ở thói quen ăn uống kéo dài trong nhiều năm. Theo thống kê từ Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (Globocan) năm 2022, Việt Nam ghi nhận 16.835 ca mắc mới và 8.454 ca tử vong do ung thư đại trực tràng. Con số này xếp thứ 4 về tỉ lệ mắc và thứ 5 về tỉ lệ tử vong trong các loại ung thư phổ biến. Đáng lo ngại hơn, bệnh đang có xu hướng trẻ hóa, ảnh hưởng đến nhiều người ở độ tuổi trung niên và thậm chí là thanh niên.
Vai trò của chế độ ăn uống
Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng chế độ ăn uống đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong nguy cơ mắc bệnh ung thư đại trực tràng, thậm chí có thể xem là một trong những yếu tố quyết định. Đặc biệt, bữa sáng – bữa ăn tưởng chừng đơn giản – lại có ảnh hưởng lớn đến sức khỏe đường ruột. Nếu bắt đầu ngày mới bằng những lựa chọn không lành mạnh, các bữa ăn còn lại trong ngày cũng khó lòng "cứu vãn" được tình hình.
3 kiểu ăn sáng nguy hiểm cần hạn chế tối đa
Bác sĩ cảnh báo có ba kiểu ăn sáng nên được hạn chế tối đa để giảm thiểu nguy cơ ung thư đại trực tràng.
1. Thực phẩm nhiều chất béo
Các món chiên rán, nội tạng động vật, thịt mỡ hay dầu mỡ động vật là lựa chọn quen thuộc của không ít người vào buổi sáng. Tuy nhiên, việc tiêu thụ một lượng lớn chất béo bão hòa ngay từ đầu ngày sẽ làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa. Về lâu dài, điều này dễ dẫn đến táo bón, khiến chất thải lưu lại lâu trong ruột, liên tục kích thích niêm mạc ruột và làm tăng nguy cơ phát triển ung thư.
2. Thực phẩm muối chua và hun khói
Dưa muối, cá khô, thịt xông khói… thường được nhiều người dùng kèm bữa sáng vì sự tiện lợi và hương vị đậm đà. Nhưng các món này có thể chứa nitrit, khi kết hợp với protein trong cơ thể sẽ tạo thành nitrosamine – một chất có khả năng gây ung thư cao. Ngoài ra, thực phẩm hun khói còn chứa benzopyrene, một hợp chất độc hại khác đã được cảnh báo có liên quan mật thiết đến các bệnh ung thư.
3. Thực phẩm nhiều đường
Bánh ngọt, nước ngọt có gas, sữa hoặc cháo thêm nhiều đường là những lựa chọn phổ biến vào buổi sáng. Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều đường dễ dẫn đến dư thừa năng lượng, gây tăng cân và béo phì. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng xấu đến quá trình chuyển hóa mà còn làm tăng nguy cơ tổn thương đường ruột, từ đó liên quan mật thiết đến ung thư đại trực tràng.
Khuyến cáo từ chuyên gia
Bên cạnh việc hạn chế các thực phẩm trên, bác sĩ khuyến cáo nên tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt trong chế độ ăn hàng ngày. Đây là nguồn giàu chất xơ, giúp kích thích nhu động ruột, hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột phát triển khỏe mạnh, từ đó giảm thiểu đáng kể nguy cơ mắc các bệnh lý tiêu hóa, bao gồm ung thư.
Nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo
Cơ thể thường phát ra những "tín hiệu cảnh báo sớm" khi ung thư đại trực tràng bắt đầu xuất hiện. Những thay đổi như thói quen đại tiện bất thường, phân nhỏ hơn bình thường, có máu trong phân, táo bón xen kẽ tiêu chảy… đều không nên xem nhẹ. Khi gặp các dấu hiệu này, việc đi khám và thực hiện nội soi đại tràng là cần thiết để phát hiện sớm bệnh.
Nhiều người thường e ngại nội soi vì sợ đau đớn hoặc lo lắng về rủi ro, nhưng theo các chuyên gia, nguy cơ từ việc trì hoãn phát hiện ung thư còn lớn hơn rất nhiều. Thực tế, nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, ung thư đại trực tràng có tiên lượng điều trị tốt hơn đáng kể, giúp tăng cơ hội sống sót và chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.
