Cảnh báo từ ca ngạt nước nặng ở trẻ 14 tháng: Tai nạn có thể xảy ra ngay trong nhà
Ngày 26/3, Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến – Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố (TP.HCM) đã chia sẻ về một trường hợp ngạt nước rất nặng, với nguy cơ tử vong cao, vừa được tiếp nhận và điều trị tại đây. Bệnh nhi là bé gái H.D.Y.V., 14 tháng tuổi, ngụ tại xã Vĩnh Thạnh Trung, tỉnh An Giang.
Diễn biến nguy kịch và quá trình cấp cứu
Theo khai thác tiền sử từ người nhà, khoảng 30 phút trước khi nhập viện, bé V. đã bị té vào một thùng nước trong nhà, thời gian ngạt không rõ ràng. Khi được phát hiện, bé đã trong tình trạng ngưng tim, ngưng thở và đồng tử giãn, dấu hiệu cực kỳ nguy hiểm. Ngay lập tức, bé được đưa đến bệnh viện địa phương trong tình trạng nguy kịch.
Tại bệnh viện, ê kíp cấp cứu đã nhanh chóng tiến hành các biện pháp khẩn cấp bao gồm đặt nội khí quản, hồi sức tim phổi bằng ép tim ngoài lồng ngực, bóp bóng và tiêm adrenalin – một loại thuốc cấp cứu giúp tim đập lại, nâng huyết áp và duy trì tuần hoàn trong các tình huống nguy kịch.
Bác sĩ Tiến cho biết, tại thời điểm nhập viện, bé V. hôn mê sâu, co giật, co gồng, với nồng độ oxy máu chỉ đạt 84% (trong khi mức bình thường là trên 95%), nhịp tim nhanh và huyết áp tụt. Kết quả xét nghiệm cho thấy trẻ bị toan chuyển hóa nặng – tình trạng máu bị nhiễm axit do thiếu oxy, có thể dẫn đến suy đa cơ quan. Hình ảnh X-quang phổi ghi nhận thâm nhiễm hai bên, và CT-Scan não cho thấy trẻ bị phù não lan tỏa.
Chẩn đoán và điều trị tích cực
Bác sĩ CKII Nguyễn Minh Tiến chẩn đoán đây là trường hợp ngạt nước giờ thứ 6, kèm theo thiếu oxy não và viêm phổi hít. Những biến chứng này có nguy cơ tử vong cao hoặc để lại di chứng thần kinh nặng nề nếu không được xử trí kịp thời.
Bệnh nhi đã được điều trị tích cực với các biện pháp hỗ trợ hô hấp như thở máy, chống phù não, kiểm soát co giật, sử dụng kháng sinh, đồng thời điều chỉnh rối loạn điện giải và thăng bằng toan – kiềm. Đặc biệt, các bác sĩ đã áp dụng phương pháp hạ thân nhiệt chỉ huy nhằm bảo vệ não, hạn chế tổn thương do thiếu oxy kéo dài. Sau quá trình điều trị, tình trạng của bệnh nhi dần cải thiện, với các dấu hiệu sinh tồn ổn định hơn.
Cảnh báo và khuyến cáo từ chuyên gia
Từ trường hợp trên, bác sĩ Tiến cảnh báo rằng tai nạn ngạt nước ở trẻ nhỏ có thể xảy ra ngay trong chính môi trường sinh hoạt hàng ngày. Những vật dụng quen thuộc như xô, chậu, thùng nước nếu không được đậy kín đều tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt với trẻ đang tập đi, tò mò và chưa có khả năng tự bảo vệ.
Khi phát hiện trẻ bị ngạt nước, cần nhanh chóng đưa trẻ ra khỏi môi trường nguy hiểm, kiểm tra nhịp thở và tiến hành sơ cứu ngay bằng ép tim ngoài lồng ngực và hà hơi thổi ngạt nếu trẻ ngưng thở, tím tái. Tuyệt đối không thực hiện các thao tác sai như xốc nước, lăn lu hay ấn bụng vì có thể làm mất "thời gian vàng" cứu sống trẻ.
Để tránh các tai nạn tương tự, bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần chủ động phòng ngừa:
- Đậy kín các dụng cụ chứa nước trong nhà.
- Không để trẻ một mình trong nhà tắm hoặc khu vực có nguy cơ ngập nước.
- Với trẻ lớn, cần giám sát khi tắm sông, suối, đồng thời trang bị kỹ năng bơi và an toàn dưới nước.
Hướng dẫn sơ cứu đúng cách và những sai lầm cần tránh
Phương pháp sơ cứu người bị đuối nước đúng cách cần tuân thủ nguyên tắc cấp cứu tại chỗ, khẩn trương và đúng phương pháp. Mục đích chính là giải phóng đường thở và cung cấp oxy cho nạn nhân. Việc làm đầu tiên là đưa nạn nhân ra khỏi nước.
Cách đặt nạn nhân: Đặt nạn nhân nằm nghiêng, móc hết dị vật, đàm nhớt trong họng để giải phóng đường thở. Nếu nạn nhân bất tỉnh, không tự thở, phải tiến hành cấp cứu tại chỗ. Nếu có hai người cấp cứu, một người ấn tim ngoài lồng ngực, một người hà hơi thổi ngạt, kiên trì thực hiện cho đến khi nạn nhân hồi tỉnh hoặc được đưa đến cơ sở y tế gần nhất.
Cảnh giác phù phổi cấp sau khi đuối nước: Sau sơ cứu ban đầu, người bị đuối nước đã tỉnh lại cần được đưa đến cơ sở y tế để kiểm tra, nhằm phát hiện các dấu hiệu của phù phổi cấp như khó thở, đau ngực, ho, thay đổi hành vi đột ngột hoặc mệt mỏi. Những dấu hiệu này có thể khó phát hiện, đặc biệt ở trẻ nhỏ, và nếu để lâu, nguy cơ tử vong sẽ cao nếu không được cấp cứu kịp thời.
Những sai lầm cần tránh khi cứu người đuối nước: Nhiều người có thói quen dốc ngược nạn nhân, vác lên vai rồi chạy, đây là hành động hoàn toàn sai vì nó làm mất thời gian quý giá để hô hấp nhân tạo cứu sống bệnh nhân. Hơn nữa, khi ngạt nước, nước trong phổi không nhiều như mọi người nghĩ, nó sẽ được tống ra ngoài thông qua hô hấp nhân tạo, ép tim ngoài lồng ngực và khi bệnh nhân thở trở lại.
Thời điểm vàng sơ cứu: Theo các chuyên gia, thời điểm vàng để sơ cứu là ngay từ khi có cơn ngừng thở đầu tiên, tức là trong vòng 1-4 phút đầu tiên khi bị chìm trong nước, đồng thời xử lý tốt các chấn thương kèm theo, đặc biệt là chấn thương đầu cổ và cột sống.
