Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Hà Nội), cho biết một quả sầu riêng có thể cung cấp trên 1.000-1.500 kcal. Trong 100 gram cơm sầu riêng chứa khoảng 3-4 gram chất xơ hỗ trợ tiêu hóa, khoảng 20 mg vitamin C góp phần tăng sức đề kháng, cùng các vitamin nhóm B như B1, B6 tốt cho hệ thần kinh và chuyển hóa. Ngoài ra, sầu riêng còn giàu kali có lợi cho huyết áp ở người khỏe mạnh, cùng các chất chống oxy hóa và tryptophan giúp cơ thể thư giãn nhẹ.
Tuy nhiên, Tiến sĩ Giang nhấn mạnh những lợi ích này chỉ phát huy khi ăn sầu riêng với lượng vừa phải. Nếu tiêu thụ quá nhiều, năng lượng cao trong sầu riêng sẽ nhanh chóng lấn át các lợi ích dinh dưỡng. Trong dinh dưỡng lâm sàng, các chuyên gia ghi nhận ngày càng nhiều trường hợp tăng đường huyết, tăng cân nhanh, rối loạn mỡ máu sau khi ăn sầu riêng không kiểm soát.
Sầu riêng – loại quả “2 trong 1” giàu năng lượng
Sầu riêng được ví như loại quả 2 trong 1. Theo dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp Mỹ, 100 gram sầu riêng cung cấp khoảng 147 kcal, cao gấp 2-3 lần so với nhiều loại trái cây phổ biến. Thành phần chính gồm khoảng 27 gram carbohydrate (đường hấp thu nhanh) và khoảng 5 gram chất béo, chủ yếu là chất béo không bão hòa như oleic acid. Điều này khiến sầu riêng trở thành loại quả “2 trong 1”: vừa nhiều đường vừa chứa chất béo nên năng lượng rất cao. Do đó, sầu riêng không phải là “hoa quả ăn nhẹ” mà giống một món tráng miệng giàu năng lượng.
Một hiểu lầm phổ biến của không ít người là sầu riêng không quá ngọt nên có thể ăn thoải mái. Tuy nhiên, theo chuyên gia, dù không có vị ngọt gắt, sầu riêng vẫn chứa lượng carbohydrate cao, khiến đường trong máu tăng nhanh sau khi ăn. “Một múi sầu riêng (khoảng 80-100 gram) chứa 20-25 gram carbohydrate, tương đương gần một bát cơm nhỏ. Vì vậy, nếu bạn ăn 1 múi, cơ thể còn có thể kiểm soát. Nhưng khi bạn ăn 2-3 múi, đặc biệt là sau bữa cơm, lượng đường sẽ bị 'cộng dồn', dễ gây tăng đường huyết rõ rệt. Khi năng lượng dư thừa kéo dài, cơ thể dễ tích mỡ, tăng triglycerid và tích tụ mỡ tại gan, dẫn đến gan nhiễm mỡ. Các hệ quả như tăng cân, rối loạn mỡ máu hay gan nhiễm mỡ thường diễn ra âm thầm mà nhiều người không nhận ra”, Tiến sĩ Giang nói.
Bốn nhóm người cần thận trọng với sầu riêng
Vì thế, 4 nhóm người cần đặc biệt thận trọng với loại quả này gồm:
- Người mắc đái tháo đường.
- Người thừa cân, béo phì.
- Người bị gan nhiễm mỡ, mỡ máu cao.
- Người mắc bệnh thận (sầu riêng giàu kali).
Người khỏe mạnh cũng chỉ nên ăn sầu riêng khoảng 1-2 múi mỗi lần (100-150 gram), tối đa 2-3 lần mỗi tuần. Không nên ăn loại quả này khi đói, vào buổi tối muộn và tránh dùng cùng rượu bia hoặc các thực phẩm nhiều đường khác.
“Sầu riêng không phải là thực phẩm xấu nhưng đây là loại quả đòi hỏi sự kiểm soát và kỷ luật khi thưởng thức. Ăn đúng cách, sầu riêng có thể mang lại lợi ích; ngược lại, nếu lạm dụng, có thể trở thành gánh nặng cho sức khỏe”, Tiến sĩ Giang nhấn mạnh.
