Trung Quốc cấm sản xuất nhiệt kế thủy ngân, gây sốt mua sắm và tăng giá đột biến
Mới đây, Cục Quản lý Sản phẩm Y tế Quốc gia Trung Quốc đã chính thức công bố lệnh cấm sản xuất nhiệt kế thủy ngân trên toàn quốc, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 1. Thông tin này ngay lập tức kích hoạt một làn sóng mua sắm cuồng nhiệt, với giá cả tại nhiều thành phố tăng vọt chỉ sau một đêm. Cơn sốt mua nhiệt kế thủy ngân cho thấy nhiều gia đình vẫn duy trì niềm tin mạnh mẽ vào một thiết bị rẻ tiền và chính xác, mặc dù nó tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với môi trường và sức khỏe, theo báo cáo từ China Daily.
Giá cả leo thang và tâm lý tích trữ
Tại Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, giá một chiếc nhiệt kế thủy ngân đã tăng từ mức 5 nhân dân tệ (tương đương 0,71 USD) lên khoảng 30 nhân dân tệ, tức là tăng gấp sáu lần chỉ trong thời gian ngắn. Bà Vương Hồng, một người dân ở Vũ Hán, chia sẻ: "Dù đắt thế nào, tôi cũng cần phải có vài cái." Đây là tâm lý chung của nhiều người đang xếp hàng dài bên ngoài các hiệu thuốc công cộng để mua sắm.
Chủ cửa hàng Tân Ân Bình cho biết ông đã bắt đầu hạn chế số lượng bán ra khi nguồn cung dần cạn kiệt. Mỗi khách hàng chỉ có thể mua tối đa hai chiếc mỗi lần, nhưng ngay cả biện pháp này cũng có thể không kéo dài được lâu. "Vì quá nhiều người đang tích trữ, hàng sẽ hết rất nhanh," ông Tân nhấn mạnh.
Nguyên nhân của cơn sốt và thực trạng trực tuyến
Nguyên nhân chính của cơn sốt này là sự quen thuộc của nhiệt kế thủy ngân với người dân Trung Quốc. Ông Tân giải thích rằng thiết bị này đã được sử dụng trong nhiều hộ gia đình suốt hàng chục năm, và một số khách hàng cảm thấy không yên tâm khi chuyển sang các loại nhiệt kế khác. Nhiều người biết về lệnh cấm qua mạng xã hội và vội vã mua thứ mà họ xem là công cụ đáng tin cậy để theo dõi tình trạng ốm đau của người thân.
Trên các nền tảng mua sắm trực tuyến, tình hình cũng tương tự. Người bán cho biết các lựa chọn giá rẻ đã hết hàng chỉ trong vòng một tuần. Một cửa hàng hiệu thuốc lớn trên Tmall đã giới hạn giá một chiếc nhiệt kế ở mức 18,5 nhân dân tệ nhằm làm chậm lại làn sóng mua tích trữ. "Chúng tôi biết rằng cuối cùng chúng sẽ bị loại bỏ dần, nhưng nhiều người đơn giản là không thể chấp nhận việc phải chia tay với chúng," một người bán hàng trực tuyến cho hay.
Cam kết quốc tế và nguy cơ sức khỏe
Theo China Daily, việc loại bỏ dần nhiệt kế thủy ngân là kết quả của một cam kết quốc tế. Trung Quốc là quốc gia ký kết Công ước Minamata về Thủy ngân, một hiệp ước toàn cầu được thông qua năm 2013 nhằm giảm việc sử dụng kim loại độc hại này. Bà Tô Tinh, chuyên gia y tế công cộng tại Đại học Thanh Hoa, nhận định: "Đây là một biện pháp không thể tránh khỏi." Mặc dù hiệp ước kêu gọi hành động vào năm 2020, thời hạn năm 2026 của Trung Quốc cho phép các nhà sản xuất có một giai đoạn chuyển tiếp.
Những nguy hiểm liên quan đến thủy ngân đã được ghi nhận rõ ràng. Khi nhiệt kế bị vỡ, thủy ngân bay hơi thành dạng hơi vô hình và không mùi. Việc hít phải có thể gây tổn hại đến hệ thần kinh và thận. Ngay cả một lượng nhỏ cũng có thể làm nồng độ thủy ngân trong một căn phòng thông thường vượt xa giới hạn khuyến nghị, và thủy ngân có thể tồn tại lâu dài trong môi trường và di chuyển qua chuỗi thực phẩm.
Giáo dục cộng đồng và chuyển đổi trong y tế
Lệnh cấm áp dụng đối với hoạt động sản xuất, chứ không phải việc sở hữu hoặc bán lượng hàng tồn kho hiện có. Điều này đã làm giảm bớt một số lo ngại nhưng vẫn đặt ra nhu cầu cấp thiết về giáo dục kiến thức cho cộng đồng. Theo bà Tô, giáo dục cộng đồng hiện là ưu tiên hàng đầu. Việc xử lý đúng cách một thiết bị bị vỡ đòi hỏi phải thông gió cẩn thận, đeo găng tay và niêm phong để thải bỏ như chất thải nguy hại.
Tuy nhiên, các bệnh viện đã đi trước một bước trong việc chuyển đổi. Nhiều cơ sở y tế đã bắt đầu thay thế nhiệt kế thủy ngân từ nhiều năm trước bằng các thiết bị kỹ thuật số và hồng ngoại, với lý do như khả năng ghi chép tự động và giảm nguy cơ lây nhiễm. Ngô Âm, điều dưỡng trưởng tại Bệnh viện số 9 Vũ Hán, cho biết quá trình chuyển đổi bắt đầu cách đây năm năm. Nhiệt kế điện tử hiện được sử dụng ở tất cả các khoa, và những lợi ích như tự động tải dữ liệu lên hệ thống và giảm nguy cơ lây nhiễm chéo đã nhanh chóng trở nên rõ ràng.
Sự thích ứng của nhà sản xuất và lựa chọn thay thế
Các nhà sản xuất cũng đã chuẩn bị cho sự thay đổi này. Công ty Thiết bị & Vật tư Y tế Yuyue, từng là một doanh nghiệp thống lĩnh trong lĩnh vực nhiệt kế thủy ngân, cho biết các sản phẩm chứa kim loại này hiện chỉ còn chiếm một tỷ lệ nhỏ trong hoạt động kinh doanh khi công ty chuyển hướng sang các thiết bị điện tử. Các lựa chọn thay thế hiện nay bao gồm nhiệt kế kỹ thuật số tiêu chuẩn cũng như các thiết bị đo tai và trán sử dụng công nghệ hồng ngoại.
Các chuyên gia cho biết những sản phẩm này dựa vào cảm biến và hệ thống hiệu chuẩn để duy trì độ chính xác. Những tiến bộ trong những năm gần đây đã giúp các thương hiệu hàng đầu đáp ứng các yêu cầu lâm sàng, xoa dịu lo ngại về việc liệu chúng có thể sánh ngang với các mẫu nhiệt kế thủy tinh truyền thống hay không. Tuy nhiên, đối với nhiều người tiêu dùng, niềm tin được xây dựng qua nhiều thế hệ sẽ cần thời gian lâu hơn để được thay thế, như nhận định từ chuyên gia Trà My.
