GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam, cảnh báo virus hợp bào hô hấp (RSV) đang nổi lên như một vấn đề sức khỏe cần được quan tâm nhiều hơn, trong bối cảnh dân số già hóa và gánh nặng bệnh mạn tính ngày càng gia tăng. Phát biểu tại hội thảo khoa học "Hơi thở khỏe mạnh - Cuộc sống an yên" diễn ra tại TPHCM, ông nhấn mạnh RSV không chỉ là bệnh nhiễm trùng hô hấp nhẹ mà có thể làm nặng thêm bệnh nền, dẫn đến nhập viện và suy giảm chức năng kéo dài ở nhóm dân số dễ bị tổn thương.
RSV và gánh nặng bệnh tật ở người cao tuổi
Theo GS Lân, mục tiêu cuối cùng của dự phòng không chỉ là tránh bệnh tật mà còn giúp người dân duy trì khả năng vận động, sự độc lập và chất lượng cuộc sống khi tuổi ngày càng cao. Ông cho biết dự kiến đến năm 2050, số người từ 60 tuổi trở lên tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương đạt khoảng 1,3 tỷ người, kéo theo nhu cầu chăm sóc sức khỏe gia tăng đáng kể, đặc biệt với các bệnh như tim mạch, đái tháo đường và bệnh hô hấp mạn tính.
Bệnh nền làm tăng nguy cơ diễn tiến nặng khi nhiễm RSV, và ngược lại, RSV có thể làm trầm trọng thêm các bệnh lý sẵn có, như tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ hoặc gây đợt cấp nghiêm trọng ở người bệnh COPD hoặc hen suyễn.
Hệ lụy kéo dài sau nhiễm RSV
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng ngay cả sau khi hồi phục khỏi đợt nhiễm cấp tính, nhiều bệnh nhân nhập viện liên quan đến RSV vẫn đối mặt với hệ lụy kéo dài như suy giảm chức năng phổi, biến chứng tim mạch, nguy cơ tái nhập viện và mất dần khả năng sống tự lập.
Thách thức trong nhận diện và đo lường RSV
PGS.TS.BS Đỗ Văn Dũng, Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Y Dược TPHCM, cho rằng thách thức của RSV ở người lớn tuổi không chỉ nằm ở bệnh lý mà còn ở việc nhận diện và đo lường đúng gánh nặng của bệnh. Khi nhận thức còn hạn chế, dữ liệu phân tán và thực hành chẩn đoán chưa đồng nhất, RSV vẫn là nguy cơ bị đánh giá thấp, dù có thể gây hậu quả đáng kể.
Giải pháp dự phòng và nâng cao nhận thức
Các chuyên gia nhấn mạnh việc nhận diện sớm yếu tố nguy cơ, hiểu rõ tác động của RSV và tận dụng tiến bộ trong y tế dự phòng có thể góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, hạn chế biến chứng nghiêm trọng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người lớn tuổi. Để thực hiện mục tiêu này, nâng cao nhận thức về RSV cần được lồng ghép vào chiến lược thúc đẩy lão hóa khỏe mạnh.
