Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đắc Phu, cố vấn Trung tâm Đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng (Bộ Y tế), vừa đưa ra cảnh báo về virus Hanta – một tác nhân gây bệnh lây truyền từ động vật sang người đáng chú ý trên thế giới. Theo ông, virus Hanta thuộc nhóm virus RNA, họ Hantaviridae, bộ Bunyavirales, chủ yếu lây lan qua chuột và các loài gặm nhấm. Virus tồn tại trong nước tiểu, phân và nước bọt của chuột nhiễm bệnh.
Đặc điểm và nguy cơ của virus Hanta
Các chủng virus Hanta có mối liên quan chặt chẽ đến khu vực địa lý lưu hành và có thể gây ra nhiều hội chứng bệnh khác nhau ở người, bao gồm hội chứng sốt xuất huyết kèm suy thận hoặc hội chứng tim phổi. Trong đó, hội chứng phổi do Hanta được đánh giá đặc biệt nguy hiểm vì có thể tiến triển cực nhanh chỉ sau vài ngày.
Con người có thể mắc bệnh khi hít phải bụi chứa virus phát tán từ chất thải khô của chuột, hoặc tiếp xúc trực tiếp với nước tiểu, phân, nước bọt của chuột rồi đưa tay lên mắt, mũi, miệng. Một số trường hợp hiếm gặp có thể lây nhiễm khi bị chuột cắn. Ông Phu nhấn mạnh: “Các loài chuột mang virus thường không có biểu hiện bệnh”.
Khả năng lây truyền và phòng ngừa
Chuyên gia cũng lưu ý rằng một số chủng virus Hanta hiếm gặp có thể lây từ người sang người, nhưng nguy cơ này rất thấp. Để phòng bệnh, ông khuyến cáo người dân hạn chế tiếp xúc trực tiếp với chuột và chất thải của chúng. Khi dọn dẹp khu vực có chuột hoặc bắt buộc phải tiếp xúc, cần đeo khẩu trang, găng tay, rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc và giữ vệ sinh môi trường sống sạch sẽ để hạn chế chuột cư trú.
Nguy cơ dịch bệnh tại Việt Nam
Đánh giá về nguy cơ dịch bệnh xuất hiện tại Việt Nam, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đắc Phu cho biết hiện Việt Nam chưa phải quốc gia có bệnh lưu hành. Một số nghiên cứu trước đây từng ghi nhận trường hợp có kháng thể virus Hanta trong xét nghiệm máu ở một số bệnh nhân sốt, song chưa ghi nhận ổ dịch hay ca bệnh điển hình trong cộng đồng.
Theo chuyên gia, ngành y tế vẫn cần tiếp tục theo dõi sát tình hình dịch tễ thế giới, đồng thời tăng cường kiểm dịch y tế biên giới, đặc biệt với tàu biển và hàng hóa nhập khẩu nhằm hạn chế nguy cơ chuột mang mầm bệnh từ nước ngoài vào Việt Nam. Đối với các thủy thủ, hành khách đi tàu biển hoặc người trở về từ vùng có dịch mà xuất hiện triệu chứng sốt, mệt mỏi, khó thở hoặc dấu hiệu bất thường chưa rõ nguyên nhân, chuyên gia khuyến cáo cần sớm đến cơ sở y tế để khai báo và được kiểm tra.
