Chính Phủ Ban Hành Nghị Định Xử Phạt Nghiêm Hành Vi Lựa Chọn Giới Tính Thai Nhi
Trong bối cảnh tỉ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh tại Việt Nam ngày càng trở nên nghiêm trọng, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 90/2026/NĐ-CP, quy định cụ thể về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, với trọng tâm là ngăn chặn các hành vi liên quan đến chẩn đoán và lựa chọn giới tính thai nhi. Đây được xem là một bước đi mạnh mẽ nhằm bảo đảm cân bằng giới tính khi sinh, một vấn đề xã hội cấp thiết hiện nay.
Mức Phạt Chi Tiết Cho Các Hành Vi Vi Phạm
Theo Nghị định, các hành vi vi phạm được phân loại và xử phạt rõ ràng. Tại Điều 98, các quy định về chẩn đoán, xác định giới tính thai nhi bao gồm:
- Phạt tiền từ 5 triệu đồng đến 7 triệu đồng đối với hành vi bói toán để xác định giới tính thai nhi.
- Phạt tiền từ 7 triệu đồng đến 15 triệu đồng đối với hành vi bắt mạch, siêu âm hoặc xét nghiệm cho phụ nữ mang thai nhằm chẩn đoán và tiết lộ thông tin về giới tính thai nhi, trừ các trường hợp ngoại lệ theo quy định pháp luật.
- Hình thức xử phạt bổ sung: Tước quyền sử dụng giấy phép hoạt động hoặc chứng chỉ hành nghề từ 1 đến 3 tháng đối với hành vi nêu trên.
Điều 99 quy định về vi phạm liên quan đến lựa chọn giới tính thai nhi với các mức phạt cao hơn:
- Phạt tiền từ 7 triệu đồng đến 15 triệu đồng cho hành vi đe dọa, uy hiếp tinh thần để ép buộc người khác lựa chọn giới tính thai nhi.
- Phạt tiền từ 15 triệu đồng đến 20 triệu đồng nếu sử dụng vũ lực để ép buộc.
- Phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 25 triệu đồng đối với các hành vi như chỉ định sử dụng thuốc, cung cấp dụng cụ hoặc nghiên cứu phương pháp tác động đến quá trình thụ thai để đạt giới tính mong muốn, trừ khi được pháp luật cho phép.
- Hình thức xử phạt bổ sung bao gồm đình chỉ hoạt động cơ sở và tước giấy phép hành nghề từ 1 đến 3 tháng, cùng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tiêu hủy các dụng cụ, thuốc men liên quan.
Tình Trạng Mất Cân Bằng Giới Tính Khi Sinh Ở Việt Nam
Theo số liệu thống kê, tỉ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh tại nước ta đang ở mức báo động. Từ năm 2021 đến 2024, tỷ số này lần lượt là 109,5; 109,7 và 110,7 bé trai trên 100 bé gái, vượt xa mức tự nhiên. Tình trạng này tập trung chủ yếu tại các tỉnh phía Bắc, đặc biệt là vùng Đồng bằng sông Hồng, cho thấy sự cấp thiết của các biện pháp can thiệp.
Việt Nam đã đặt ra mục tiêu đầy tham vọng là đưa tỷ số giới tính khi sinh về dưới mức 109 bé trai/100 bé gái vào năm 2030. Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, để đạt được mục tiêu này, cần phải có sự thay đổi sâu sắc trong nhận thức và hành vi của người dân, khuyến khích việc sinh con theo quy luật tự nhiên. Đồng thời, cần xây dựng các chính sách hỗ trợ nhằm nâng cao vai trò và vị thế của phụ nữ và trẻ em gái trong gia đình và xã hội.
Các Hành Vi Bị Nghiêm Cấm Theo Quy Định Pháp Luật
Pháp luật Việt Nam nghiêm cấm mọi hình thức lựa chọn giới tính thai nhi, bao gồm:
- Tuyên truyền, phổ biến phương pháp tạo giới tính thai nhi thông qua các hình thức như tổ chức nói chuyện, xuất bản sách báo, hoặc lưu truyền tài liệu.
- Chẩn đoán để lựa chọn giới tính thai nhi bằng các biện pháp như bắt mạch, xét nghiệm máu, gen, hoặc siêu âm.
- Loại bỏ thai nhi vì lý do lựa chọn giới tính thông qua phá thai hoặc sử dụng các loại hóa chất, thuốc men.
Việc thực thi nghiêm túc các quy định pháp luật này, cùng với sự phối hợp của các biện pháp giáo dục và hỗ trợ xã hội, được kỳ vọng sẽ góp phần kiểm soát hiệu quả tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, hướng đến một xã hội cân bằng và bền vững hơn.
