Cảnh báo chấn thương mắt nghiêm trọng do pháo nổ trong dịp Tết
Bác sĩ Phùng Thị Thuý Hằng, Phó trưởng khoa Mắt, cho biết nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng tổn thương mắt rất nặng do pháo nổ. Các ca bệnh thường gặp bao gồm rách giác mạc, thủng nhãn cầu, vỡ nhãn cầu, xuất huyết nội nhãn, dị vật kim loại cắm sâu trong mắt, cùng với bỏng nhiệt và bỏng hóa chất vùng mặt. Những tổn thương này đặc biệt nghiêm trọng, có thể để lại di chứng lâu dài, thậm chí không thể phục hồi, dẫn đến mất thị lực vĩnh viễn.
Những trường hợp điển hình đau lòng
Một trường hợp điển hình là bệnh nhân nữ 48 tuổi đến từ Hà Tĩnh, bị pháo bắn trúng mắt khi đi chúc Tết. Tai nạn này khiến bệnh nhân mất toàn bộ nhãn cầu, tổn thương nghiêm trọng mi mắt trên và dưới, với nhiều dị vật trong hốc mắt và xoang, kèm theo chấn thương sọ não và vỡ thành xương. Thị lực của bệnh nhân không thể cứu vãn. Người bệnh đã được hội chẩn toàn viện và tiến hành phẫu thuật với sự tham gia của các bác sĩ chuyên khoa mắt, tai mũi họng và phẫu thuật thần kinh.
Một bệnh nhân nam 45 tuổi từ Hải Phòng, trong lúc đốt pháo, đã bị tổn thương cả hai mắt với dị vật giác mạc, củng mạc sâu, cùng chấn thương sọ não và xuất huyết dưới màng cứng. Bệnh nhân được xử trí cấp cứu chấn thương sọ não và lấy dị vật, nhưng thị lực đã suy giảm nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống.
Đáng chú ý, một bệnh nhi 10 tuổi ở Hà Nội đã nhặt pháo còn sót lại ngoài sân, giấu gia đình để đốt thử và bị pháo bắn vào mắt, gây xuất huyết nội nhãn và ảnh hưởng nặng nề đến thị lực. Sau hai ngày điều trị tích cực, các bệnh nhân bước đầu ổn định, nhưng tiên lượng về thị lực vẫn còn dè dặt, với nguy cơ cao để lại di chứng lâu dài.
Nguy cơ tiềm ẩn và cơ chế gây thương tích
Các chuyên gia y tế giải thích rằng, khi pháo phát nổ, nó tạo ra áp lực cực lớn, cùng với mảnh vỡ kim loại tốc độ cao, tia lửa và nhiệt độ cao. Chỉ trong tích tắc, nhãn cầu – với cấu trúc mỏng manh và hầu như không có khả năng tự bảo vệ – có thể bị xuyên thủng, dẫn đến tổn thương không thể phục hồi. Trẻ em là nhóm nguy cơ cao do tính tò mò, thích xem hoặc nghịch pháo, nhưng lại thiếu kỹ năng nhận diện nguy hiểm. Nhiều trẻ không biết lựa chọn vị trí an toàn khi xem đốt pháo, và chỉ một chút lơ là của người lớn, cộng với sự hiếu kỳ của trẻ nhỏ, có thể dẫn đến hậu quả nặng nề, thậm chí đe dọa tính mạng.
Bên cạnh đó, tâm lý chủ quan vẫn tồn tại ở không ít người, khi cho rằng pháo nhỏ hoặc pháo tự chế không nguy hiểm; cho trẻ tự châm pháo; nhặt pháo chưa nổ hết để kiểm tra; hoặc đốt pháo trong không gian hẹp hoặc gần khu dân cư. “Mọi loại pháo đều tiềm ẩn nguy cơ sát thương cao, đặc biệt với mắt”, các bác sĩ nhấn mạnh, khuyến cáo cần nâng cao nhận thức về an toàn.
Khuyến cáo xử trí khẩn cấp và phòng ngừa
Bác sĩ Hằng khuyến cáo, khi xảy ra tai nạn do pháo nổ gây chấn thương mắt, nạn nhân tuyệt đối không dụi mắt, không tự ý lấy dị vật, và không nhỏ thuốc tùy tiện. Thay vào đó, cần che nhẹ mắt bằng gạc sạch và nhanh chóng đến cơ sở y tế có chuyên khoa mắt gần nhất. “Thời gian vàng trong xử trí chấn thương nhãn cầu chỉ tính bằng giờ. Can thiệp càng sớm, cơ hội bảo tồn thị lực càng cao”, bác sĩ Hằng lưu ý, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hành động kịp thời.
Thực tế những ngày đầu năm mới cho thấy tình trạng chơi pháo vẫn xuất hiện tại nhiều khu dân cư, thậm chí có dấu hiệu sử dụng pháo tự chế, làm tăng nguy cơ tai nạn. Các chuyên gia kiến nghị cần tăng cường truyền thông cảnh báo nguy cơ tai nạn do pháo trước và trong dịp Tết; đồng thời phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, nhà trường và gia đình trong giám sát, giáo dục trẻ em về nguy cơ từ pháo nổ. Tiếng pháo rộn ràng và những màn pháo hoa rực rỡ không nên trở thành khởi đầu cho nỗi đau kéo dài suốt đời. Sự thận trọng trong chế tạo, mua bán và sử dụng pháo chính là cách bảo vệ ánh sáng của mỗi người trong những ngày đầu xuân.
