Viêm họng cấp là bệnh hô hấp thường gặp ở trẻ em, nhất là vào mùa mưa và thời điểm giao mùa. Tuy nhiên, nhiều phụ huynh vẫn nhầm lẫn khi tự ý dùng kháng sinh cho trẻ, gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng.
Nguyên nhân và triệu chứng viêm họng cấp ở trẻ
Bác sĩ chuyên khoa II Trần Thị Kim Ngân, Trưởng khoa Điều trị ban ngày, Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM), cho biết viêm họng cấp là một trong các bệnh lý hô hấp phổ biến nhất ở trẻ em. Hầu hết trẻ đều mắc bệnh vài lần mỗi năm, đặc biệt ở lứa tuổi đi học. Bệnh thường gia tăng vào thời điểm giao mùa, mùa mưa, thời tiết thay đổi thất thường hoặc khi trẻ học tập, sinh hoạt trong môi trường đông người, làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
Theo bác sĩ Ngân, nguyên nhân gây viêm họng cấp chủ yếu là virus. Ngoài ra, bệnh cũng có thể do vi khuẩn, như liên cầu khuẩn nhóm A, hoặc liên quan đến thay đổi thời tiết đột ngột, khói thuốc lá, bụi bẩn, ô nhiễm môi trường và các bệnh lý dị ứng, hô hấp khác.
Chăm sóc tại nhà: Làm gì và tránh gì?
Đa số trường hợp viêm họng cấp có thể được chăm sóc tại nhà bằng cách cho trẻ nghỉ ngơi, uống đủ nước, ăn thức ăn mềm, dễ nuốt và sử dụng thuốc hạ sốt đúng chỉ định khi trẻ sốt.
Bác sĩ Ngân đặc biệt lưu ý phụ huynh không nên tự ý cho trẻ sử dụng kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ. Kháng sinh không có tác dụng đối với các trường hợp viêm họng do virus. Việc lạm dụng thuốc không chỉ làm gia tăng tình trạng kháng kháng sinh mà còn có thể gây dị ứng, tiêu chảy và nhiều tác dụng không mong muốn khác. Đồng thời, dùng kháng sinh không đúng chỉ định còn có thể che lấp triệu chứng, khiến quá trình chẩn đoán và điều trị sau đó gặp nhiều khó khăn.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?
Phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay nếu trẻ sốt từ 39 độ C trở lên hoặc sốt kéo dài trên hai ngày không giảm; khó thở, thở nhanh, thở rít hoặc thở khò khè; đau họng nhiều, nuốt khó, bỏ ăn hoặc bỏ bú.
Ngoài ra, các dấu hiệu như phát ban trên da, nổi hạch vùng cổ, trẻ mệt nhiều, li bì, quấy khóc kéo dài hoặc bất kỳ biểu hiện bất thường nào khiến phụ huynh lo lắng cũng cần được bác sĩ thăm khám.
Phòng bệnh viêm họng cấp cho trẻ
Để phòng bệnh, bác sĩ Ngân khuyến cáo phụ huynh cho trẻ rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc trong mùa dịch bệnh hô hấp, hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh, giữ vệ sinh mũi họng và súc miệng bằng nước muối sinh lý phù hợp với độ tuổi.
Bên cạnh đó, trẻ cần được bảo đảm chế độ dinh dưỡng đầy đủ, ngủ đủ giấc, vận động hợp lý để tăng sức đề kháng, tránh tiếp xúc với khói thuốc lá, môi trường ô nhiễm và tiêm chủng đầy đủ theo khuyến cáo.
Theo bác sĩ Ngân, phần lớn trường hợp viêm họng cấp ở trẻ em là do virus và có thể tự khỏi nếu được chăm sóc đúng cách. Điều quan trọng là phụ huynh không tự ý sử dụng kháng sinh, theo dõi sát diễn tiến của bệnh và đưa trẻ đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu nặng để được điều trị kịp thời.
