Theo Reuters, phòng thí nghiệm nghiên cứu quốc gia của Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo) đã phát hiện virus Ebola trong 13 trên tổng số 20 mẫu xét nghiệm. Trước tình hình này, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) vào ngày 15.5 đã triệu tập một cuộc họp khẩn cấp với sự tham gia của CHDC Congo, Uganda, Nam Sudan cùng các đối tác quốc tế nhằm tăng cường giám sát, chuẩn bị và ứng phó xuyên biên giới.
Nguy cơ lây lan trong bối cảnh đô thị và di dân
Africa CDC bày tỏ lo ngại về nguy cơ dịch bệnh tiếp tục lan rộng do đặc điểm đô thị tại Bunia và Rwampara (thuộc tỉnh Ituri), cùng với tình trạng di chuyển dân cư mạnh mẽ và hoạt động khai thác mỏ tại các khu vực bị ảnh hưởng, nằm gần biên giới Uganda và Nam Sudan. Ông Jean Kaseya, Tổng giám đốc Africa CDC, nhấn mạnh: "Do lượng người di chuyển cao giữa các khu vực bị ảnh hưởng và các nước láng giềng, việc phối hợp khu vực nhanh chóng là điều cần thiết".
Khả năng xuất hiện chủng virus mới
Theo Africa CDC, các ca mắc Ebola tại CHDC Congo thường liên quan đến chủng Zaire, vốn đã có vắc xin hiệu quả. Tuy nhiên, các xét nghiệm ban đầu cho thấy đợt bùng phát hiện nay có thể liên quan đến một chủng virus khác. Kết quả giải trình tự gen đầy đủ dự kiến sẽ được công bố trong vòng 24 giờ tới. Việc xác định một chủng virus mới có thể làm phức tạp công tác ứng phó, theo thông tin từ The Guardian.
Tiến sĩ Michael Head, nghiên cứu viên về sức khỏe toàn cầu tại Đại học Southampton (Anh), cho biết CHDC Congo thường xuyên ghi nhận các ca tử vong do Ebola. Ông giải thích: "Các đợt bùng phát lặp lại có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố, trong đó có tiếp xúc gần giữa con người và vật chủ trung gian là động vật, nhiều khả năng là dơi hoặc linh trưởng. Những yếu tố khác gồm sự di chuyển giữa khu vực nông thôn và đô thị, khí hậu nhiệt đới và mật độ rừng mưa cao".
Đặc điểm bệnh Ebola và lịch sử bùng phát
Ebola là bệnh truyền nhiễm nghiêm trọng với tỷ lệ tử vong cao. Virus lây lan qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của người nhiễm bệnh, chẳng hạn như máu hoặc chất nôn, cũng như qua đồ đạc bị ô nhiễm hoặc thi thể người tử vong vì bệnh, bao gồm trong quá trình chuẩn bị tang lễ.
CHDC Congo đã nhiều lần đối mặt với Ebola kể từ khi virus được phát hiện lần đầu tại nước này vào năm 1976. Đợt bùng phát gần đây nhất tại tỉnh Kasai được tuyên bố kết thúc vào ngày 1.12.2025 sau 3 tháng, với 64 ca mắc, trong đó 45 người tử vong. Trong lịch sử, đợt bùng phát Ebola nghiêm trọng nhất xảy ra tại Tây Phi giai đoạn 2014-2016, khiến khoảng 28.000 người mắc bệnh và 11.000 người tử vong.
