Chuyên gia da liễu hướng dẫn lựa chọn kem chống nắng tối ưu cho mùa hè
Bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Cao Trí, công tác tại Trung tâm Da - U máu, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết bức xạ tia cực tím (UV) là một trong những tác nhân gây hại phổ biến nhất đối với làn da, đặc biệt trong những tháng hè oi bức. Việc tiếp xúc kéo dài mà không có biện pháp bảo vệ đúng cách có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng như cháy nắng, lão hóa sớm, tăng sắc tố gây nám và tàn nhang, thậm chí làm tăng nguy cơ phát triển ung thư da. Trong điều kiện khí hậu nhiệt đới nắng nóng như tại Việt Nam, cường độ tia UV thường duy trì ở mức cao, vì vậy hiểu biết đúng đắn về cách chọn lựa và sử dụng kem chống nắng là điều cần thiết cho mọi đối tượng, từ trẻ em đến người lớn tuổi.
Ba tiêu chí vàng cho một sản phẩm chống nắng hiệu quả
Theo khuyến cáo từ Viện Hàn lâm Da liễu Mỹ (AAD), một sản phẩm kem chống nắng đạt chuẩn cần phải đáp ứng đầy đủ ba tiêu chí quan trọng: có phổ rộng, chỉ số SPF từ 30 trở lên và khả năng chống nước. Trong đó, yếu tố phổ rộng được xem là quan trọng nhất bởi chỉ khi bảo vệ được cả hai loại tia UVA và UVB, sản phẩm mới có thể ngăn ngừa toàn diện các tác hại như cháy nắng, lão hóa da và hiện tượng sạm màu. Kem chống nắng với SPF 30 có khả năng chặn được khoảng 97% tia UVB, tuy nhiên không có sản phẩm nào có thể bảo vệ tuyệt đối 100%. Khả năng chống nước đặc biệt cần thiết trong mùa nóng khi cơ thể dễ đổ mồ hôi hoặc tiếp xúc với nước, với hiệu quả duy trì trong khoảng từ 40 đến 80 phút tùy thuộc vào từng loại sản phẩm cụ thể.
Lựa chọn kem chống nắng phù hợp với từng loại da
Việc lựa chọn sản phẩm kem chống nắng cần được cá nhân hóa dựa trên đặc điểm của từng loại da. Đối với những người sở hữu làn da dầu hoặc da dễ nổi mụn, nên ưu tiên sử dụng các sản phẩm được dán nhãn oil-free hoặc non-comedogenic để tránh tình trạng bít tắc lỗ chân lông. Ngược lại, người có làn da khô nên chọn loại kem chống nắng có bổ sung thêm các thành phần dưỡng ẩm để duy trì độ ẩm cần thiết. Với làn da nhạy cảm, kem chống nắng vật lý chứa các hoạt chất như zinc oxide hoặc titanium dioxide thường ít gây kích ứng hơn, đồng thời nên tránh xa các sản phẩm có chứa hương liệu nhân tạo.
Hiện nay, trên thị trường, kem chống nắng được phân chia thành ba dạng chính: vật lý, hóa học và kết hợp (hybrid). Loại vật lý hoạt động bằng cơ chế phản xạ tia UV, thường ít gây kích ứng cho da. Loại hóa học lại hoạt động bằng cách hấp thụ tia UV, với ưu điểm là kết cấu nhẹ và dễ dàng tán đều. Trong khi đó, loại kết hợp mang đặc điểm của cả hai dạng trên. Cả ba loại đều có thể đem lại hiệu quả bảo vệ tối ưu nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chí cơ bản đã nêu. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không có sản phẩm nào thực sự không thấm nước hoàn toàn hoặc không thấm mồ hôi.
Hướng dẫn sử dụng kem chống nắng đúng cách để đạt hiệu quả tối đa
Để đạt được hiệu quả bảo vệ tối ưu, kem chống nắng cần được bôi lên da trước khi ra ngoài nắng ít nhất 15 phút. Về liều lượng sử dụng, một người trưởng thành cần khoảng 30 ml để phủ kín toàn bộ vùng da không được che chắn bởi quần áo. Riêng đối với vùng mặt, cần sử dụng một lượng khoảng 1/4 muỗng cà phê, hoặc tăng lên 1/2 muỗng nếu tính thêm cả vùng cổ và tai. Trong thực tế, nhiều người thường bỏ sót các vùng da dễ bị tổn thương như tai, sau cổ, mu bàn chân, da đầu (đặc biệt với người có tóc thưa) và môi. Những vị trí này cần được bôi kem đầy đủ để đảm bảo hiệu quả bảo vệ toàn diện.
Ngoài ra, kem chống nắng cần được bôi lại sau mỗi 2 giờ khi ở ngoài trời, hoặc ngay lập tức sau khi bơi lội, đổ mồ hôi nhiều hoặc lau bằng khăn. Việc sử dụng kem chống nắng hàng ngày cũng rất quan trọng, kể cả trong những ngày trời râm mát hoặc khi ở trong nhà gần cửa sổ, bởi tia UVA vẫn có khả năng xuyên qua mây và kính.
Kết hợp các biện pháp bảo vệ da toàn diện
Bác sĩ Lê Cao Trí nhấn mạnh rằng, kem chống nắng là một biện pháp bảo vệ quan trọng nhưng không nên sử dụng một cách đơn lẻ. Để bảo vệ làn da hiệu quả trong mùa hè, cần kết hợp thêm các biện pháp che chắn vật lý như hạn chế ra ngoài nắng trong khung giờ cao điểm từ 10 giờ sáng đến 14 giờ chiều, đội mũ rộng vành, mặc quần áo chống nắng chuyên dụng, đeo kính râm và lựa chọn giày dép phù hợp. Tuân thủ đúng nguyên tắc lựa chọn và sử dụng kem chống nắng không chỉ giúp phòng tránh cháy nắng trước mắt mà còn góp phần làm chậm quá trình lão hóa, giảm thiểu nguy cơ ung thư da và duy trì làn da khỏe mạnh lâu dài, đặc biệt trong bối cảnh tia UV ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu.
