Kể từ khi tình trạng ngộ độc nấm bùng phát vào tháng 11 năm 2025, California đã ghi nhận 4 trường hợp tử vong và 43 người phải nhập viện. Theo Sở Y tế Công cộng California, độ tuổi của các bệnh nhân dao động từ 19 tháng đến 84 tuổi.
Nấm độc Amanita phalloides - thủ phạm chính
Các ca ngộ độc nấm xuất hiện theo cụm, với ít nhất 6 ca liên quan đến những gia đình có khả năng đã dùng chung một mẻ nấm hái được. Hệ thống kiểm soát chất độc của bang California cho biết đã có 4 bệnh nhân ngộ độc nấm được ghép gan.
Các trường hợp ngộ độc đã được báo cáo ở hơn 10 hạt thuộc khu vực Vịnh San Francisco và dọc theo bờ biển miền trung California. Sau khi số ca bắt đầu tăng đột biến vào cuối mùa thu, giới chức y tế California đã cảnh báo người dân không nên ăn bất kỳ loại nấm nào hái được.
Bất thường về thời gian bùng phát
Đáng chú ý, trong số các ca ngộ độc có 3 trường hợp được báo cáo vào đầu tuần này, rất lâu sau mùa sinh trưởng thông thường của loại nấm gây bệnh. Điều này khiến các quan chức y tế và các nhà nấm học bối rối về lý do tại sao các vụ ngộ độc lại lan rộng như thế và nguyên nhân gây ra xu hướng này.
Nhà nghiên cứu Heather Hallen-Adams, người dẫn đầu lĩnh vực nghiên cứu chất độc của Hiệp hội Nấm học Bắc Mỹ, nhận định: "Đây chắc chắn là một đợt bùng phát lớn hơn nhiều so với bình thường, kéo dài hơn và kéo sang năm nay lâu hơn chúng tôi dự đoán". Bà nhấn mạnh: "Tôi không nghĩ chúng ta thực sự có thể xác định được nguyên nhân".
Thủ phạm chính gây ra các vụ ngộ độc là nấm mũ tử thần xâm lấn, còn được gọi là Amanita phalloides. Một loại nấm khác, tên Amanita ocreata, còn được gọi là nấm thiên thần hủy diệt miền tây, chịu trách nhiệm cho một vài trường hợp.
Số ca ngộ độc tăng cao bất thường
Trung bình mỗi năm, khoảng 50 trường hợp ngộ độc nấm Amanita được báo cáo trên toàn quốc, và California gần như đã đạt tới con số này. Giáo sư nấm học Anne Pringle tại Đại học Wisconsin-Madison (Mỹ) đặt câu hỏi: "Điều bất thường ở đây là mùa nấm độc gây chết người thường rơi vào tháng 12 và tháng 1. Tại sao hiện tượng này lại xảy ra?".
Đợt bùng phát ngộ độc nấm đang phơi bày những lỗ hổng trong hệ thống y tế công cộng của California, cũng như sự thiếu hụt kiến thức khoa học vững chắc về loại nấm sản sinh độc tố này, theo NBC News.
Hệ thống y tế công cộng bộc lộ lỗ hổng
Theo quy định của bang California, các nhà cung cấp dịch vụ y tế không bắt buộc phải báo cáo những ca ngộ độc nấm cho các quan chức y tế công cộng. Điều này có nghĩa là Sở Y tế Công cộng California đang theo dõi các trường hợp thông qua một quy trình rườm rà và kém bài bản hơn so với nhiều bệnh khác.
Nấm mũ tử thần là một loài xâm lấn có nguồn gốc từ châu Âu và du nhập vào California trong thập niên 1930, rất có thể cùng với cây giống nhập khẩu, còn nấm thiên thần hủy diệt là loài bản địa của tiểu bang này. Ở California, nấm mũ tử thần thường mọc gần cây sồi và đôi khi là cây thông.
Độc tố amatoxin nguy hiểm
Độc tố amatoxin do nấm sản sinh ra có thể gây hại cho thận, gan và đường tiêu hóa. Các triệu chứng ngộ độc amatoxin có thể mất đến 24 giờ mới xuất hiện, bao gồm buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy và đau bụng. Những phản ứng nghiêm trọng hơn, như tổn thương gan gây tử vong, có thể diễn tiến trong vòng 2-3 ngày. Amatoxin là nguyên nhân gây ra phần lớn các trường hợp ngộ độc nấm gây tử vong. Chỉ cần ăn một lượng rất nhỏ cũng đủ gây chết người.
