Ca phẫu thuật hiếm gặp cứu sống bệnh nhân Campuchia bị giãn tá tràng khổng lồ
Anh Y.C.S (42 tuổi, quốc tịch Campuchia) đã được người thân đưa đến Bệnh viện FV trong tình trạng nguy kịch với các triệu chứng nghiêm trọng: nôn ra máu, sốc do thiếu máu và thiếu dịch, cơ thể suy kiệt, bụng chướng to bất thường. Kết quả chụp CT scan đã khiến các bác sĩ bất ngờ khi phát hiện dạ dày và tá tràng của bệnh nhân giãn cực đại, chiếm gần toàn bộ khoang bụng.
Quá trình cấp cứu và chẩn đoán ban đầu
Bệnh nhân nhanh chóng được hồi sức tích cực, truyền máu và ổn định huyết động. Khi đặt ống thông dạ dày, các bác sĩ đã rút ra hơn 5 lít dịch ứ đọng từ dạ dày và tá tràng. Trước đó một tháng, anh từng trải qua cuộc phẫu thuật tại một cơ sở y tế khác để điều trị chứng buồn nôn và nôn ói kéo dài suốt 7 năm, nhưng bệnh không thuyên giảm mà ngày càng trầm trọng hơn.
Thạc sĩ - bác sĩ chuyên khoa 2 Phan Văn Thái, Trưởng khoa Ngoại Tổng quát tại Bệnh viện FV, cho biết: "Tình trạng nôn ra máu do viêm lan tỏa dạ dày tá tràng xuất huyết được xác định bằng nội soi cấp cứu và được bình ổn khi điều trị thuốc. Vấn đề khó khăn là tình trạng giãn lớn dạ dày tá tràng. Ban đầu, chúng tôi nghi ngờ bệnh nhân bị tắc ruột do vết mổ cũ, nhưng sau khi làm các khảo sát nội soi, chụp cắt lớp vi tính… thì kết quả không phải. Lúc này, chúng tôi mới nghĩ đến khả năng cao bệnh nhân mắc một căn bệnh hoàn toàn khác".
Phát hiện tá tràng giãn to như ống tay áo
Bác sĩ Thái giải thích thêm: "Tá tràng là đoạn đầu tiên của ruột non, nối với dạ dày, dài khoảng 25 cm. Ở người bình thường, tá tràng trong trạng thái xẹp, kích thước to chừng ngón tay, khi thức ăn đi vào thì giãn ra bằng đầu ngón chân cái. Riêng bệnh nhân S., khẩu kính tá tràng đo được có đường kính 12 cm, chu vi 38 cm, to bằng ống tay áo".
Một dấu hiệu đáng chú ý trong quá trình theo dõi là dạ dày đã xẹp và co lại rõ rệt sau khi đặt ống thông mũi - dạ dày - tá tràng 3 ngày, nhưng tá tràng thì không. Tá tràng vẫn giãn cực đại, dính vào các cơ quan xung quanh, gần như chiếm trọn không gian nội tạng phần bụng chậu và mất hoàn toàn chức năng co bóp. Chi tiết này giúp các bác sĩ nhận ra bệnh nhân không hề bị tắc ruột như nghi vấn ban đầu, mà vấn đề nằm ở chính tá tràng.
Chẩn đoán và quyết định phẫu thuật
Dựa trên kinh nghiệm lâm sàng, bác sĩ Phan Văn Thái cùng ê kíp đã loại trừ các nguyên nhân thông thường và đưa ra kết quả chẩn đoán cuối cùng là Idiopathic Megaduodenum - giãn tá tràng khổng lồ vô căn. Đây là tình trạng tá tràng giãn rộng và kéo dài bất thường, gây rối loạn tiêu hóa, thức ăn bị ứ đọng lại ở tá tràng không xuống ruột non mà phải nôn ra ngoài, dẫn đến suy dinh dưỡng và suy kiệt.
Theo y văn thế giới, cách điều trị tối ưu nhất cho căn bệnh này là cắt bỏ hoàn toàn đoạn tá tràng bệnh lý và tái tạo một tá tràng mới cho bệnh nhân. Bác sĩ Thái và ê kíp đã quyết định thực hiện ca đại phẫu phức tạp này.
Quá trình phẫu thuật và kết quả
Trong ca phẫu thuật, các bác sĩ đã bóc tách toàn bộ tá tràng dính chặt vào các cơ quan xung quanh, cắt bỏ phần dị dạng, đồng thời sử dụng 2 đoạn ruột non lành để tái cấu trúc lại hệ tiêu hóa:
- Một đoạn ruột non được nối trực tiếp với dạ dày để dẫn thức ăn xuống ruột.
- Đoạn còn lại được nối với phần tá tràng còn chừa lại để dẫn dịch mật và dịch tụy theo đúng sinh lý.
Một "ngã ba tiêu hóa" hoàn toàn mới được tạo ra thay thế cho tá tràng đã mất chức năng suốt 7 năm. Sau phẫu thuật, bệnh nhân ăn uống bình thường, các triệu chứng cải thiện đáng kể. Hình ảnh học cho thấy tá tràng mới tái tạo cũng như dạ dày, ruột non không có sự tích tụ bất thường.
Sau gần 3 tuần hồi phục, bệnh nhân S. đã xuất viện trong niềm vui của gia đình, đánh dấu một thành công lớn trong điều trị y tế cho căn bệnh hiếm gặp này.
