Bệnh viện Bình Dân thực hiện thành công ca phẫu thuật robot đầu tiên điều trị phổi biệt lập
Ngày 2 tháng 3, Bệnh viện Bình Dân thông báo đã thực hiện thành công trường hợp phẫu thuật robot da Vinci cắt thùy dưới phổi trái để điều trị phổi biệt lập nội thùy - một dị tật bẩm sinh hiếm gặp. Đáng chú ý, đây là ca bệnh phổi biệt lập đầu tiên tại Việt Nam được điều trị bằng phương pháp phẫu thuật robot, đánh dấu bước tiến quan trọng trong lĩnh vực phẫu thuật lồng ngực.
Phát hiện bệnh trong tình trạng nguy hiểm
Bệnh nhân là ông N.N.T (56 tuổi, ngụ tại Tây Ninh) đã tình cờ phát hiện tổn thương ở thùy dưới phổi trái khi đi khám sức khỏe tổng quát. Tại Bệnh viện Bình Dân, các bác sĩ chẩn đoán ông mắc phổi biệt lập nội thùy với khối kích thước 23 mm × 26 mm.
Điểm đặc biệt nguy hiểm là động mạch nuôi khối này xuất phát trực tiếp từ động mạch chủ xuống với đường kính lên tới 17 mm - một kích thước rất lớn và tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu không được điều trị kịp thời. Kết quả chụp MSCT ngực xác nhận phổi biệt lập nội thùy trong thùy dưới phổi trái, có nhánh mạch máu nuôi lớn xuất phát từ động mạch chủ ngực.
Thách thức trong phẫu thuật và quyết định sử dụng robot
Bác sĩ Nguyễn Văn Việt Thành, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực - bướu cổ, Bệnh viện Bình Dân, chia sẻ: "Khó khăn lớn nhất là phẫu tích nhánh động mạch nuôi này. Vì mạch máu này to, dễ vỡ và rất dính do tình trạng nhiễm trùng mạn tính xung quanh. Một sai sót nhỏ cũng có thể dẫn đến biến cố chảy máu không thể kiểm soát".
Trước thách thức đó, Bệnh viện Bình Dân đã tổ chức hội chẩn toàn viện và quyết định lựa chọn phương pháp phẫu thuật robot thay vì mổ mở truyền thống - vốn phải rạch đường lớn ở ngực và banh sườn khi thao tác cắt một phần phổi.
Ca phẫu thuật thành công với thời gian ngắn
Vào ngày 12 tháng 2, bác sĩ Nguyễn Văn Việt Thành đã trực tiếp thực hiện ca mổ bằng robot với tổng thời gian khoảng 120 phút. Phần phổi biệt lập đã được cắt trọn vẹn mà không gây tổn thương đến động mạch chủ ngực xuống, không xảy ra biến chứng chảy máu và bệnh nhân ít đau đớn sau phẫu thuật.
Điều đáng ghi nhận là bệnh nhân đã hồi phục nhanh chóng và được xuất viện chỉ sau 4 ngày phẫu thuật - một thời gian ngắn hơn đáng kể so với phương pháp mổ mở truyền thống.
Phổi biệt lập - dị tật bẩm sinh hiếm gặp
Theo bác sĩ Việt Thành, phổi biệt lập (Bronchopulmonary Sequestration - BPS) là một dị tật bẩm sinh hiếm gặp, chỉ chiếm khoảng 0,15% - 6,4% các dị tật phổi. Có 2 dạng phổi biệt lập:
- Phổi nội thùy (chiếm 75%)
- Phổi ngoại thùy (chiếm 25%)
Vị trí thường gặp nhất của phổi biệt lập là ở thùy dưới phổi trái. Bác sĩ Việt Thành giải thích: "Hiểu một cách đơn giản, đây là một phần mô phổi 'dư thừa' phát triển bất thường từ thời kỳ phôi thai. Nó không có chức năng hô hấp và không thông với đường dẫn khí bình thường".
Nguy cơ tiềm ẩn từ nguồn máu nuôi dưỡng bất thường
Điểm nguy hiểm nhất của phổi biệt lập chính là nguồn máu nuôi dưỡng. Thay vì nhận máu từ động mạch phổi như bình thường, khối mô này lại "ăn bám" trực tiếp vào các động mạch hệ thống - thường là động mạch chủ ngực hoặc động mạch chủ bụng.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, khối phổi biệt lập có thể đe dọa tính mạng bệnh nhân bất cứ lúc nào. Áp lực máu cực cao từ động mạch chủ đổ vào các mạch máu nhỏ, yếu ớt của khối phổi biệt lập có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng:
- Ho ra máu sét đánh hoặc xuất huyết nội đe dọa tính mạng
- Nhiễm trùng tái phát và áp xe phổi
- Suy tim
- Thoái hóa ác tính
Dấu hiệu cảnh báo và phương pháp điều trị
Mặc dù là bệnh lý bẩm sinh hiếm gặp với tỷ lệ nam giới mắc cao gấp 3 lần nữ giới, phổi biệt lập hoàn toàn có thể được điều trị dứt điểm nếu phát hiện sớm. Phẫu thuật là phương pháp điều trị duy nhất, đặc biệt hiệu quả khi chưa xảy ra biến chứng nhiễm trùng hay chảy máu.
Bác sĩ Việt Thành khuyến cáo: Nếu một người có các triệu chứng như viêm phổi tái diễn tại một vị trí, ho ra máu hoặc tình cờ phát hiện khối bất thường ở phổi, nên đến các cơ sở y tế chuyên sâu để được tầm soát kịp thời. Chẩn đoán hình ảnh như MSCT có thể phát hiện chính xác phần phổi biệt lập.
Thành công của ca phẫu thuật robot đầu tiên điều trị phổi biệt lập tại Bệnh viện Bình Dân không chỉ cứu sống bệnh nhân mà còn mở ra hướng tiếp cận mới, ít xâm lấn hơn trong điều trị các bệnh lý phức tạp về phổi tại Việt Nam.
