Một cô gái trẻ 20 tuổi đã trải qua tình trạng liệt nửa người đột ngột sau hai năm thường xuyên chịu đựng những cơn đau đầu dai dẳng. May mắn thay, chỉ 24 giờ sau ca phẫu thuật bắc cầu động mạch não ứng dụng công nghệ hiện đại, bệnh nhân đã có thể cử động lại cánh tay trái – một sự hồi phục được các bác sĩ mô tả là đáng kinh ngạc.
Hành trình từ đau đầu đến liệt nửa người
Bệnh nhân T.N.P.L. (20 tuổi, ngụ Cần Thơ) được người thân đưa vào Bệnh viện Chợ Rẫy (Thành phố Hồ Chí Minh) trong tình trạng sức khỏe hết sức nguy kịch. Cô xuất hiện các triệu chứng đau đầu dữ dội, liệt mặt bên trái, yếu chân trái và đặc biệt là liệt hoàn toàn tay trái.
Theo lời kể của gia đình, khoảng thời gian hai năm trước đó, L. thường xuyên phải đối mặt với những cơn đau đầu kéo dài, trung bình lên đến 15 ngày mỗi tháng. Ban đầu, khi thăm khám tại bệnh viện địa phương, cô từng được chẩn đoán mắc sốt xuất huyết. Tuy nhiên, chỉ sau năm ngày, tình trạng sức khỏe diễn biến xấu đi nhanh chóng với biểu hiện méo miệng và liệt nửa người bên trái.
Chẩn đoán căn bệnh hiếm gặp Moyamoya
Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) sau đó đã hé lộ nguyên nhân thực sự: bệnh nhân mắc phải căn bệnh Moyamoya – một bệnh lý mạch máu não hiếm gặp và có tính chất tiến triển. Bệnh này đặc trưng bởi tình trạng hẹp hoặc tắc dần đoạn cuối của động mạch cảnh trong cùng các nhánh lớn trong sọ, đồng thời hình thành hệ thống mạch máu bàng hệ bất thường để bù trừ lưu lượng máu. Trên hình ảnh chụp mạch, các mạch máu này tạo thành hình ảnh giống như "làn khói mờ", chính là nguồn gốc của tên gọi Moyamoya.
Tại khoa Ngoại thần kinh Bệnh viện Chợ Rẫy, các xét nghiệm chuyên sâu bao gồm MRI tưới máu não và chụp mạch số hóa xóa nền (DSA) đã xác nhận chẩn đoán này. Các bác sĩ nhấn mạnh rằng việc chẩn đoán bệnh Moyamoya không hề dễ dàng do biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ bị nhầm lẫn với nhiều bệnh lý thần kinh hoặc nội khoa khác.
Ca phẫu thuật ứng dụng công nghệ huỳnh quang tiên phong
Sau quá trình hội chẩn và đánh giá toàn diện, ê-kíp y bác sĩ đã quyết định thực hiện phẫu thuật bắc cầu động mạch não trong – ngoài sọ nhằm tái lập lưu lượng máu cho vùng não bị thiếu máu của bệnh nhân. Đây là kỹ thuật vi phẫu đã được triển khai thường quy tại khoa, nhưng điểm đặc biệt trong ca mổ lần này là việc sử dụng kính vi phẫu tích hợp chức năng huỳnh quang mạch – một công nghệ hiện đại mà bệnh viện tiên phong ứng dụng từ giữa năm 2025.
Tiến sĩ, Bác sĩ Trần Minh Trí, Phó trưởng khoa Ngoại thần kinh và là người trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật, cho biết: "Mục tiêu quan trọng nhất của phẫu thuật Moyamoya là nối các mạch máu trong và ngoài sọ để tăng lưu lượng tưới máu cho não. Việc tái lập dòng máu giúp cứu những tế bào não chưa bị hoại tử, cải thiện triệu chứng thần kinh và giảm nguy cơ đột quỵ thứ phát."
Quy trình phẫu thuật với sự hỗ trợ của huỳnh quang
Trong quá trình phẫu thuật, thuốc huỳnh quang ICG được tiêm vào mạch máu. Dưới kính vi phẫu tích hợp hệ thống huỳnh quang, các mạch máu vỏ não hiện lên rõ ràng, giúp phẫu thuật viên lựa chọn mạch có kích thước phù hợp để tạo cầu nối. Sau khi hoàn tất việc nối mạch, thuốc huỳnh quang được tiêm lần thứ hai để kiểm tra ngay trong lúc mổ. Hình ảnh cho thấy dòng máu qua cầu nối tăng lên rõ rệt so với trước khi can thiệp.
Nhờ công nghệ này, ê-kíp có thể xác định ngay lập tức cầu nối hoạt động hiệu quả, thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm của phẫu thuật viên như phương pháp truyền thống trước đây.
Sự hồi phục thần kỳ chỉ sau một ngày
Kết quả sau phẫu thuật đã khiến toàn bộ ê-kíp điều trị bất ngờ. Ngay sau khi ca mổ kết thúc, bệnh nhân đã bắt đầu có thể cử động được cánh tay trái – phần chi mà trước đó hoàn toàn bị liệt. Chỉ một ngày sau đó, sức cơ tay trái gần như trở lại mức bình thường, đồng thời tình trạng liệt mặt cũng được cải thiện một cách rõ rệt.
Sau một tuần được điều trị và theo dõi chặt chẽ, sức khỏe của bệnh nhân đã ổn định và cô được xuất viện. Sự hồi phục nhanh chóng này không chỉ mang lại niềm vui cho bệnh nhân và gia đình mà còn khẳng định hiệu quả của phương pháp phẫu thuật ứng dụng công nghệ cao trong điều trị các bệnh lý mạch máu não phức tạp.
Nguy cơ và tầm quan trọng của chẩn đoán sớm
Các bác sĩ cũng lưu ý rằng, theo các nghiên cứu y văn, bệnh nhân Moyamoya có triệu chứng có nguy cơ đột quỵ thiếu máu não từ 17% đến 33% trong vòng năm năm. Nguy cơ đột quỵ tái phát thậm chí còn cao hơn, lên tới 65% ở bệnh một bên và 82% ở bệnh hai bên. Do đó, việc chẩn đoán sớm và can thiệp kịp thời có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng, bảo vệ tính mạng và chất lượng cuộc sống của người bệnh.
Ca bệnh này một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của việc không được chủ quan với các triệu chứng đau đầu kéo dài, đặc biệt ở người trẻ tuổi. Khi có dấu hiệu bất thường, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và điều trị kịp thời, tránh những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.
